ЭЫДҰ: Экономика әзірге АҚШ баж салығының әсерін сезген жоқ
Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) дерегінше, Дональд Трамп енгізген баж салығының толық әсерін әлемдік экономика әлі сезген жоқ. ЭЫДҰ (дамыған елдер клубы) қазірге дейін экономика күткеннен жақсырақ қалыптасып отырғанын айтады. Бұған себеп – компаниялар қоймадағы тауарларды сатып, шығынның бір бөлігін өздері көтеріп отыр. Осы жағдай аясында ұйым 2025 жылға жаһандық өсім бойынша болжамын көтерді және АҚШ ЖІӨ өсімі бойынша да күтулерін жақсартты. Бірақ 2026 жылы сауда соғысының салдары күштірек білінетінін ескертті.
Егжей-тегжейі
«Дональд Трамп енгізген АҚШ импортына салынатын баж салығы әлемдік экономикаға толық әсер еткен жоқ», деді ЭЫДҰ. Соңғы аралық болжамында ұйым жаһандық өсім әзірге күткеннен тұрақты көрінетінін мәлімдеді: компаниялар соққыны жұмсартып, шығынның бір бөлігін өздері көтеріп, тауар қорларын азайтып жатыр.
«Бұл баж салығының толық салдары, компаниялар қоймадағы қорларын тауысып болғанда және жоғары тарифтер толық күшіне енгенде айқынырақ білінеді», — деді ЭЫДҰ басшысы Матиас Корманн Reuters агенттігіне. Оның айтуынша, тамыздың соңына қарай АҚШ-тағы импортқа салынатын баждың орташа тиімді мөлшері 19,5%-ға жетті. Бұл – 1933 жылғы Ұлы депрессия кезінен бергі ең жоғары деңгей.
Осы фон аясында ЭЫДҰ 2025 жылғы әлемдік экономикалық өсім бойынша болжамын жақсартты. Енді ұйым өсім 3,2% болады деп күтуде (былтыр 3,3% болған), маусымдағы болжамы 2,9% еді. АҚШ экономикасы үшін де болжам көтерілді: 2025 жылы ЖІӨ өсімі 1,8% болады деп отыр (бұрын 1,6% деп күтілген). 2024 жылы бұл көрсеткіш 2,8% болған. ЭЫДҰ пікірінше, өсімді жасанды интеллектке инвестициялар, бюджет қолдауы және ФРЖ мөлшерлемесінің төмендеуі қамтамасыз етеді. Бұл жоғары баж салығының қысымын, мигрант ағынының азаюын және федералдық жұмыс орындарының қысқаруын ішінара теңестіреді.
Баждың әсерін қашан күту керек?
ЭЫДҰ ескертуінше, Дональд Трамптың сауда саясатының негізгі салдары 2026 жылы білінеді. Қоймадағы қорлардың әсері әлсіреп барады, ал жоғары баждар инвестиция мен сауданың өсімін тежемек. «Саудадағы кедергілердің көбеюі немесе саясаттағы ұзаққа созылған белгісіздік өсімді бәсеңдетуі мүмкін. Бұл өндірістік шығындарды арттырып, инвестиция мен тұтынуға қысым жасайды», — деді Корманн.
Ұйым 2026 жылғы әлемдік ЖІӨ өсімі болжамын 2,9% деңгейінде қалдырды, ал АҚШ ЖІӨ – 1,5% шамасында деп көрсетілді. Салыстыру үшін, ФРЖ 2026 жылы АҚШ экономикасы 1,8%-ға өседі деп күтеді.
ЭЫДҰ пікірінше, әлемдік экономиканың баяулауы жағдайында көптеген ірі орталық банктер алдағы жылы мөлшерлемелерді төмендетуді немесе жұмсақ саясатты сақтауды жалғастырады, Бұл, әрине, егер инфляция әрі қарай төмендесе ғана. Сондай-ақ егер еңбек нарығының әлсіреуі баж салығына байланысты инфляцияның өсуімен қатар жүрмесе АҚШ ФРЖ да саясатты жұмсарта береді деп болжануда.
