АҚШ қор индексі құлады: Трамптың баж салығын алып тастауы неге жаман?
Қыркүйектің алғашқы сауда күні, әдетте АҚШ қор нарығы үшін әлсіз ай саналатын кезең, жаппай сатылыммен басталды. Негізгі индекстер өткен аптада Апелляциялық сот Дональд Трамптың «өзара» баж салығын заңсыз деп таныған соң құлады. Бұл нарықтағы белгісіздікті арттырып қана қоймай, қазынаға түскен миллиардтаған тарифтік түсімдерді қайтару қаупін де тудырып отыр.
Егжей-тегжейлі
S&P 500 индексі 1,4% төмендеді, технологиялық Nasdaq Composite бірден 1,8% құлады, ал «көгілдір фишкалар» индексі Dow Jones шамамен 1,2% жоғалтты, деп көрсетеді CNBC. Инвесторлар «бұқа» нарығының көшбасшы акциялары бойынша пайдасын бекітіп жатыр, дейді телеарна. Мәселен, Nvidia котировкасы 2,8% түсті, ал Palantir шамамен 3% жоғалтты. Шағын капитализациялы акциялардың Russell 2000 индексі 0,5% төмендеді.
CNBC жаппай сатылымды АҚШ федералдық апелляциялық сотының шешіміне байланысты белгісіздікпен байланыстырады: сот 29 тамыз, жұма күні Дональд Трамптың жаһандық баж салығының басым бөлігін заңсыз деп танып, істі төменгі инстанцияға қайтарды. Президент бұл шешімді «аса саясиланған» деп атап, Жоғарғы сотқа шағымданатынын мәлімдеді. Әзірге баж салығы күшінде қалып отыр.
Бастапқыда сауда шектеулері инфляцияға алаңдаушылық тудырып, қазынашылық облигациялардың кірістілігінің өсуіне ықпал етті, алайда жазда көңіл-күй өзгерді — бонд иелері импорттық алымдардан қосымша түсімдерге қуанғанын түсіндіреді CNBC. Tax Foundation бағалауынша, 2025 жылы бұл $172,1 млрд әкелуі тиіс, бұл өсіп келе жатқан бюджет тапшылығы бар ел үшін айтарлықтай қолдау болар еді. Ал егер баждарды заңсыз деп тану шешімі күшінде қалса, бұрын жиналған қаражатты қайтару мәселесі көтеріледі, бұл қазынашылық облигациялардың шығарылымының күрт өсуіне және олардың кірістілігінің артуына әкелуі мүмкін, деп болжайды Raymond James компаниясынан Эд Миллс.
«Жоғарғы соттың [ықтимал] шешімі өзара баждарға қарсы болса, бұл сауда тосқауылдарының ауқымды эскалациясы тәуекелін азайтады, бұл нарық үшін оң фактор, — дейді Jefferies компаниясындағы тұрақты даму және көшу стратегиясы бөлімінің басшысы Аникет Шах. — Бірақ қысқа мерзімде белгісіздік артуы мүмкін, өйткені кейбір сауда келісімдерін қайта қарастыру қажет болады».
Фискалдық мәселелердің ушығуына деген алаңдаушылық АҚШ қазынашылық облигациясының кірістілігінің күрт өсуіне алып келді. Эталондық 10 жылдық қазынашылық облигацияның кірістілігі алты базистік пункттен артық өсіп, 4,29% болды. 30 жылдық қағаздардың кірістілігі 4,98%-ға дейін көтерілді. Бұл да қор нарығына қысым жасап тұр, деп жазады CNBC.
Инвесторлар тағы неден қауіптенеді?
Қысым көрсететін басқа да фактордың қатарында — Трамп пен ФРЖ басқарма мүшелерінің бірі Лиза Кук арасындағы текетірес бар. Президент оны қызметінен босатуға тырысуда. Нарық үшін бұл — реттеушінің тәуелсіздігіне қауіп төнуі мүмкін деген белгі.
Мен бұл аптада маңызды экономикалық статистиканы да күтуде — ең алдымен ауыл шаруашылығынан тыс жұмыспен қамту туралы есеп пен тамыз айындағы жұмыссыздық деңгейі. Бұл деректер қыркүйектің ортасында өтетін отырыста ФРЖ-ның мөлшерлеме бойынша шешіміне ықпал етуі мүмкін.
Бұл ай тарихи тұрғыдан қор нарығы үшін ең нашар кезең. Stock Trader’s Almanac дерегіне сүйенсек, 1950 жылдан бері S&P 500 индексі қыркүйек айында орта есеппен 0,7% төмендеген. Ал соңғы жылдары статистика одан да нашарлады: соңғы бес жылда қыркүйекте S&P 500 индексінің орташа құлдырауы 4,2% құрады, деп еске салады CNBC.
Контекст
Еуропада да мемлекеттік облигация бойынша мөлшерлеме күрт өсті: Германия, Франция және Нидерландтың 30 жылдық бондтың кірістілігі 2011 жылдан бергі максимумға жетті, ол кезде өңір елдерін қарыз дағдарысы жайлаған еді. Ал Ұлыбританияның 30 жылдық гилттың кірістілігі 1998 жылдан бергі ең жоғары деңгейге көтерілді, деп жазады CNBC Deutsche Bank деректеріне сүйеніп.
«Еуропа экономикаларын жаңа егеменді тәуекел толқыны қамтып жатыр — ең әлсіздері ретінде Ұлыбритания мен Франция көрінеді. Олар фискалдық тұрақсыздыққа, саяси белгісіздікке және облигация нарығындағы сенімнің жоғалуына тап болды», — деп атап өтті Yardeni Research президенті әрі бас инвестициялық стратег Эд Ярдени сараптамалық жазбасында.
