Ferrari — сән мен жылдамдықтың символы. Бірақ инвесторлар неге тартынуда?
Италиялық суперкар өндірушісі Ferrari 4 қарашада 2025 жылдың үшінші тоқсанына арналған есебін ұсынды: пайда мен табыс көрсеткіштері нарықтың күткенінен жоғары болды. Шамамен бір ай бұрын компания тарихындағы ең үлкен құлдырауды бастан өткерген еді, сондықтан оның котировкасы әлі де толық қалпына келген жоқ. Инвесторлар компанияға әлі де сақтықпен қарайды. Біреулер италиялық компанияны тәртіп пен тұрақтылықтың үлгісі деп санайды, ал енді біреулер оның басшылығы шамадан тыс сақтықпен әрекет етеді деп есептейді.
Үлкен құлдырау және жақсы есеп
Шілде мен қыркүйек аралығында Ferrari-дің таза пайдасы €382 млн құрады — бұл жылдық мәнде 2% көп және LSEG консенсус-болжамынан 4,1% жоғары. Табыс 7,4% өсіп, €1,77 млрд-қа жетті, бұл да Bloomberg консенсусынан 4,1% жоғары көрсеткіш. Jefferies сарапшыларының пікірінше, үшінші тоқсандағы нәтижені Ferrari автокөліктерінің орташа бағасының 5,1% өсуі қолдаған.
Сонымен қатар, Ferrari өз пайда мен табыс бойынша болжамын растады — компания биылғы табысты кем дегенде €7,1 млрд, ал 2030 жылға қарай шамамен €9 млрд деңгейінде болмақ деп күтеді.
Италиялық өндіруші бұл болжамын алғаш рет 9 қазанда Инвесторлар күнінде таныстырды. Сол күні компания 2030 жылға дейінгі түзетілген пайда (EBITDA және EBIT) бойынша жаңа мақсатты көрсеткіштерін жариялады. RBC Capital Markets жаңа мақсаттар алдыңғы үш жылдық жоспардағы 10%-дың орнына орташа жылдық өсімнің 6% болатынын болжайтынын атап өтті.
Мұның бәрі компания котировкасының құлдырауына алып келді — бұл Ferrari-дің 2016 жылы биржаға шыққаннан бергі ең үлкен құлдырау болды. Миланда акциясы 15,4% құлдырап, шамамен сондай көлемде Нью-Йоркте де құлдырады. Миландағы сауда-саттықты уақытша тоқтатуға тура келді. Citi сарапшылары компанияның болжамы банктің тіпті пессимистік сценарийінен де төмен екенін және Ferrari басшылығының сақ ұстанымын атап өтті.
Люкс өндірушісі
Инвестбанктер жалпы алғанда Ferrari компаниясына оң көзқараста. LSEG дерегінше, оның қызметін қадағалайтын 13 сарапшының 8-і қағазын сатып алуға, ұстап тұруға — 4, ал сатуға — 1 сарапшы кеңес берді. Орташа мақсатты баға — $476,8 құрайды, бұл 7 қарашадағы жабылудан 15,4% өсу әлеуетін білдіреді. UBS банкі де үшінші тоқсан есебінен кейін Ferrari-дің мақсатты бағасын $554-ға дейін көтеріп, «сатып алу» рейтингін сақтап қалды. Бұл шамамен 36%-дан жоғары өсу әлеуетін көрсетеді. Дегенмен, 16 қазанда банк өз таргетін $579-дан $529-ға дейін төмендеткен болатын.
Соған қарамастан, инвесторлар Ferrari-ға әлі де сақтықпен қарайды. Компанияның акциясы құлдыраудан кейін толық қалпына келген жоқ: 7 қараша, жұма күні Милан мен Нью-Йорк биржаларындағы жабылу бағасы құлдырауға дейінгі деңгейден шамамен 16% төмен болды. Инвесторларды әсіресе Ferrari пайдасының өсу қарқынының баяулауы алаңдатады. Бұл күмән орынды ма?
Бұл сұраққа жауап беру үшін алдымен Ferrari бизнесінің мәнін тереңірек түсіну қажет.
Ferrari өздерінің эксклюзивті люкс автокөліктерімен танымал. Осы имиджді мұқият сақтап келеді: жасанды тапшылық тудырып, көліктерін көбіне тұрақты клиенттерге сатады. 2024 жылғы деректерге сәйкес, сатып алушылардың 81%-ында бұған дейін Ferrari болған, ал олардың жартысына жуығында — бірнеше көлік бар.
Ferrari өз негізін қалаушы Энцо Ферраридің қағидатына адал: «нарық сұранысынан бір көлікке аз сату». Компания бағаны батыл көтеруден қорықпайды. Мысалы, жаңа 12 цилиндрлі Ferrari 12 Cilindri моделі бұрынғы 812 Superfast-тен 30% қымбат, ал 2024 жылдың қазан айында компания F80 флагманын €3,6 млн бағамен таныстырды. Маркетинг және коммерциялық қызмет жөніндегі директор Энрико Галльера бұл модельдің бар болғаны 799 данасы шығатынын, әрі әрқайсысы нақты клиентке бекітілгенін айтты.
The Economist журналының жазуынша, «Ferrari автокөлік өндірушісінен гөрі Hermès-ке көбірек ұқсайды».
Ferrari жылына 14 мыңнан аз автокөлік сатады (2024 жылы — 13 752 дана), бірақ соған қарамастан, Нью-Йорктегі нарықтық капитализациясы $70 млрд-тан асады. Бұл жыл сайын 5,7 млн көлік сататын Stellantis компаниясынан екі есе көп. 2015 жылы Ferrari Fiat Chrysler-ден бөлінгеннен бері италиялық өндірушінің сатылым көлемі екі еседен астам өсті. 2024 жылдың қорытындысы бойынша, компанияның операциялық пайдасының рентабельдігі 28,3% құрады, ал көпшілікке арналған автокөлік өндірушілерде бұл көрсеткіш бір таңбалы мәннен аспайды, деп жазды The Economist.
Соңғы уақытта Ferrari өз клиенттік базасын айтарлықтай жасартты. 2025 жылдың наурызында компания басшысы Бенедетто Винья CNBC арнасына берген сұхбатында жаңа сатып алушылардың 40%-ы 40 жасқа толмағандар екенін айтты. Бір жарым жыл бұрын, олардың үлесі шамамен үштен бірін ғана құраған.
Сол кезде ол клиенттердің әлеуеті өндірісті жеделдетуді сұрағанын атап өтті. Қазір Ferrari клиенттері жаңа спорткарды шамамен екі жыл күтуде, бірақ бренд әзірге оны жасамайды.
«37 жасқа жетер-жетпес бір жігіт маған: “Мен 40 жасқа толғанша дейін сізден көлік алғым келеді”, — деді. Мен оған: “Уайымдама, сен оны 39 жасыңда аласың”, — деп жауап бердім», — деді Ferrari басшысы Бенедетто Винья CNBC арнасына берген сұхбатында.
Айтпақшы, Бенедетто Винья автомобиль саласында небәрі төрт жыл жұмыс істейді. Ол Ferrari компаниясын 2021 жылдың қыркүйегінде басқаруға келген және бұған дейін IT саласында еңбек еткен. Винья STMicroelectronics компаниясында қозғалыс датчиктерін өндіру бөлімін басқарған әрі экрандағы суретті автоматты түрде айналдыратын технологияның жасаушыларының бірі ретінде танымал. Бұл технология алғаш рет iPhone 4 моделінде қолданылған.
Ferrari-дің даму бағыттарының бірі — персонализация. Компания автокөліктер мен қосалқы бөлшектер сатудан түсетін табыстың шамамен 20%-ын клиенттердің сұранысына сай көліктерді баптаудың арқасында табады. Мысалы, сатып алушы бірегей кузов түсін немесе интерьердің ерекше бөлшектерін таңдауы мүмкін.
Алайда, суперкарларды шамадан тыс дараландыру компанияның өзіне де қауіп тудырады. Виньяның айтуынша, Ferrari көліктердің қайта сатылу құнын сақтау үшін түстер комбинациясын шектеу мүмкіндігін қарастырып жатыр. Ал бұл кезде Jaguar Land Rover сияқты бәсекелестер керісінше, клиенттер өз көліктерін жеке ұшақтары не яхталарының түсіне бояй алуы үшін 65 млн фунт инвестиция құйып, бояу өндірісін кеңейтіп жатыр, деп жазды Fortune журналы.
Клиенттер электрлендіруге дайын емес
Келесі жылы Ferrari өзінің алғашқы Elettrica толық электрлі көлігін моделін таныстыруды жоспарлап отыр. Алайда, сонымен қатар компания 2030 жылға дейінгі электркөлік өндіріс стратегиясын қайта қарауға шешім қабылдады. Соның нәтижесінде электрлі модельдердің үлесі 40%-дан 20%-ға дейін қысқарады.
Бұның себебі не? Бензинді суперкарлардың қолдаушылары электрлі Ferrari-дің мәнін көрмейді.
«Электрқозғалтқыштан ешқандай ләззат жоқ, ал айқайлаған V12 немесе V8 қозғалтқыштарының үні — бұл нағыз өнер», — деді Financial Times-ке берген сұхбатында Грэм Ройл, кәсіпкер әрі бірнеше Ferrari, сондай-ақ Lamborghini және McLaren иесі.
Бенедетто Винья болса, клиенттерді электр көліктерге көшуге мәжбүрлемейтінін, бірақ электрлі Ferrari-ді ерекше ететін технологиялар арқылы жаңа аудиторияны тартуға болатынына сенетінін айтты.
Financial Times жазуынша, Ferrari әзірге Elettrica моделінің бағасын жариялаған жоқ. Алайда, нарық электрлі көліктердің шығуымен компания жоғары пайдалылықты сақтай ала ма деген сұраққа назар аударып отыр. Модельдің көлемді өндіріліп, бағасы төмен болуы мүмкін, бірақ мұндай тәсіл Ferrari-дің басты стратегиясына — тапшылық пен бағадағы эксклюзивтілікке негізделген ұстанымына қайшы келеді.
Суперкарлар мен люкс брендтер бойынша тәуелсіз сарапшы Скотт Шервудтың айтуынша, 2030 жылға қарай Ferrari модельдерінің небәрі шамамен 10%-ы ғана электрлі болуы мүмкін, себебі компания әрқашан өз клиенттерінің талғамына сүйенеді. Бұл Ferrari-дің электркөліктерден пайда төмендеген жағдайда да бензинді суперкарлардың жоғары маржалы сатылымы арқылы оны өтей алатынын, әрі «тапшылық» моделін сақтап қала алатынын білдіреді.
«Ferrari 12 цилиндрлі қозғалтқышы бар көліктер сатуды жалғастыратын соңғы компания болады. Олар өз клиенттік базасын барынша ұзақ сақтауға тырысады», — деді FT-ке сарапшы Скотт Шервуд.
Сарапшылар пікірі
UBS пікірінше, Ferrari әзірге өзге люкс брендтер жіберген қателіктерді қайталаған жоқ. Кейбір өндірушілер бағаны тым агрессивті көтеріп, өндіріс көлемін ұлғайтуға тырысқан еді. UBS айтуынша, бұл тұрғыда Elettrica моделінің шығуы компания үшін маңызды қадам, өйткені ол экологиялық құндылықтарға мән беретін клиенттерді тартуға мүмкіндік береді. Банктің бағалауынша, АҚШ-та тұрақтылық пен климатқа әсер проблемасы ауқатты сатып алушылар үшін Еуропамен салыстырғанда әлдеқайда маңызды, сондықтан бұл Ferrari үшін америкалық нарықта сәтті бастама үшін негіз болмақ.
Ал RBC Capital Markets сарапшыларының негізгі ойы — Ferrari басшылығының ұзақмерзімді пайда өсімі жөніндегі болжамы тым консервативті, ал нарық қазір компаниядан аса жоғары нәтиже күтпейді. Дегенмен, сарапшылар Ferrari-ді Еуропадағы ең мықты автокөлік өндірушілердің бірі деп санайды. Олардың есебінше, компанияның пайдасы менеджмент болжамындағы 6%-дың орнына жылына шамамен 8% өседі, оған F80 және Elettrica модельдері серпін береді. RBC Capital Markets 17 қазандағы есебінде «нарықтан жоғары» рейтингін сақтап, мақсатты бағаны €460 деңгейінде қалдырды — бұл 7 қарашадағы жабылудан 30,7% жоғары.
JPMorgan 16 қазандағы есебінде «нарықтан жоғары» рейтингін сақтап, мақсатты бағаны $460 деңгейінде қалдырды. Бұл 7 қарашадағы жабылудан 11,3% өсу әлеуетін білдіреді.
Банк атап өткендей, Ferrari жеткізілім көлемі шектеулі болған жағдайда да втокөліктерді дараландыру және олардың орташа бағасын көтеру есебінен рентабельділікті көтере алады. Мысалы, Ferrari Purosangue жол талғамайтын көлігінің панорамалық төбесі шамамен £13,4 мың ($17,6 мың) тұрады, ал екі қабатты арнайы бояуы £22,5 мың ($29,5 мың) шамасында бағаланады. JPMorgan сарапшыларының есебінше, Ferrari жылына 20–25 мың көлік шығара алады, бірақ соның өзінде брендтің эксклюзивті имиджін жоғалтпайды. Сонымен бірге, банк экологиялық нормалар мен электрлі қозғалтқышқа көшу үрдісін Ferrari үшін қауіп деп санамайды.
