Goldman Sachs: жасанды интеллект бумы көлемі жағынан дот-ком бумымен тең, бірақ басқа траекторияны ұстанып отыр.

Goldman Sachs Research -тің пікірінше, инвестиция көлемі жағынан жасанды интеллект бумы 1990-жылдардың соңындағы технологиялық буммен теңескен, бірақ әлі сол үлгіні қайталаған жоқ. Сол кезде компаниялардың табыстылығы төмендегенімен, акция бағалары өскен еді. Алайда қазір акция бағасының өсуімен қатар пайданың артуы және пайда болжамдарының жоғарылауы байқалады. Дегенмен, нарық бұл пайданың қанша уақыт бойы сақталатынын, әсіресе кірістері технологиялық алыптардың рекордтық шығындарына тәуелді AI инфрақұрылымын жеткізушілер арасында, шамадан тыс бағалап қоюы мүмкін.

Goldman Sachs Research сарапшылары 1990-жылдардың соңындағы технологиялық бум төрт ескерту белгісімен бірге болғанын атап көрсетеді: инвестициялар ұзақ уақыт бойы жоғары деңгейде қалды, корпорациялардың табыстылығы төмендеді, олардың сыртқы қаржыландыруға деген қажеттілігі мен қарыз жүктемесі өсті, ал АҚШ-тағы сыртқы шығындар мен кірістер арасындағы алшақтық ұлғайды.

Қазіргі нарықта осы төрт сигналдың тек біреуі ғана жүзеге асты — технологияға инвестициялар экономикадағы рекордтық үлеске жетті. 2026 жылға қарай бағдарламалық қамтамасыз ету мен есептеу техникасына жұмсалатын шығындар АҚШ ЖІӨ-сінің 5 пайызына таяды; дот-ком бумының шыңында осы секторға инвестициялар шамамен 4,5 пайызды құраған. Сонымен бірге инвестициялық бум қарқын алуда: соңғы алты айда ірі бұлттық және есептеу компаниялары 2026 жылға арналған жоспарланған шығындарын шамамен 50 пайызға арттырды.

Goldman Sachs сарапшыларының айтуынша, көпіршік қалыптасуына тән басқа белгілер әлі пайда болған жоқ. АҚШ компанияларының пайдасы жоғары күйінде қалып отыр: 2026 жылы салыққа дейінгі пайда ЖІӨ-нің шамамен 13,8 пайызын құрайды деп күтілуде, бұл дот-ком бумының шыңындағы шамамен 10,5 пайызбен салыстырғанда. Пайданың бұл өсуі компанияларға инвестицияны арттыруға және тұрақты қаржылық жағдайды сақтауға мүмкіндік беріп отыр.

Дегенмен, жасанды интеллектке қатысты салалардан басқа, АҚШ экономикасы 1990-жылдардың соңындағы кезеңге қарағанда әлсіз көрінеді. Тұтынушылық шығындар орташа қарқынмен өсіп жатыр, нақты қолжетімді кіріс әлдеқайда баяу қарқынмен өсіп келеді, ал технологиялық сектордан тыс инвестициялар әлі де әлсіз. Сарапшылардың пікірінше, қазіргі уақытта жасанды интеллект бумы экономиканы қолдап, басқа салалардағы әлсіздікті өтейді.

ЖИ-мен байланысты компаниялардың акцияларының өсуіне қарамастан, олардың алдағы P/E коэффициенті — акция бағасының күтілетін табысқа қатынасы — биыл айтарлықтай өспеді, себебі табыс болжамдары да бір мезгілде артты.

Goldman Sachs Research-тің негізгі сценарийіне сәйкес, жасанды интеллект АҚШ компанияларына әкелетін болашақ қосымша пайда бүгінгі бағаммен шамамен 9 триллион долларды құрайды. Осы аралықта, 2022 жылдың қарашасынан бері, жасанды интеллектке қатысты компаниялардың біріккен нарықтық капитализациясы 27 трлн долларға өсті; Жеті ай бұрын бұл өсім 19 триллион долларды құраған. Сарапшылар бұл өсімнің бәрі тікелей жасанды интеллектке байланысты емес екенін, ең ірі технологиялық компаниялардың басқа да бизнес бағыттары бар екенін атап көрсетеді. Дегенмен, ағымдағы акция бағаларын тек мына жағдайда ақтауға болады: егер жасанды интеллект тезірек енгізіліп, негізгі сценарийдегі көрсеткіштерден де көп пайда әкеліп, бұл пайданы көптеген жылдар бойы сақтай алса.

Нарық бұл пайда ағындарының екі-үш жылдан асатын мерзімде тұрақты болатынын шамадан тыс бағалап қоюы мүмкін, әсіресе капиталдық шығындардың өсуінен тікелей пайда көретін компаниялар үшін. Алдағы жылдарға арналған болжамдар өте сенімді көрінуі мүмкін, бірақ бұл қарқынды инвестициялық өсу кезеңі аяқталғаннан кейін пайданың қандай болатынын болжау әлдеқайда қиын, – деп жазады сарапшылар.

Тіпті жасанды интеллект нарығы өсіп жатса да, қазіргі нарық көшбасшылары жоғары пайда маржасын сақтай алмауы мүмкін. Goldman Sachs мәліметі бойынша, бұл маржалар бәсекенің күшеюі, жаңа инвестициялардың ағыны және әрі қарайғы технологиялық дамулар салдарынан қысылуы мүмкін. Сонымен бірге нарыққа кіру кедергілерінің қаншалықты жоғары екені және олар қазіргі ойыншыларды жаңа бәсекелестерден қорғай ала ма, әлі белгісіз.

Goldman Sachs пікірінше, классикалық бағалау көпіршігінің пайда болу қаупі қазір 1990-жылдардың соңы мен 2000-жылдардың басындағы кезеңге қарағанда төмен. Алайда тағы бір теңгерімсіздік пайда болуы мүмкін — «табыс көпіршігі»: акция бағалары қазіргі жоғары табыстылық ұзақ уақыт бойы сақталады деген болжамға негізделген. Егер инвестициялық бум нарық күткеннен ертерек аяқталса, жасанды интеллект инфрақұрылымын жеткізушілердің пайдасы төмендеуі мүмкін. Осы жағдайда қазіргі бағалаулар артық бағаланғаны анықталып, «пайда көпіршігі» қысыла бастайды.