Инвесторлар шегінуде: криптовалюта жинайтын компаниялардың көбі шығынға ұшырайды
Соңғы жылдары негізгі қызметі криптовалюта сатып алып, оны баланста сақтауға бағытталған ашық компаниялар көбейді. Олардың акциялары да тез қымбаттап, бұл цифрлық активтер нарығындағы үлкен қызығушылықтың белгісі болды. Бірақ қазанда басталған күрт құлдырау көп инвестордың үмітін ақтамады. Жыл соңына қарай жағдай жақсарады деу қиын: криптовалютаны «қор» ретінде ұстайтын компаниялардың басым бөлігі инвесторларға шығын әкелуі мүмкін.
«Жай жатқан ақша»
Bloomberg-тің есебіне сәйкес АҚШ пен Канададағы 138 ашық криптосақтау компаниясының шамамен 70%-ы жыл қорытындысы бойынша инвесторларына минус көрсетеді.
Жыл басынан 5 желтоқсанға дейін бұл компаниялардың акцияларының орташа бағасы 43%-ға төмендеді. Ал сол уақытта S&P 500 индексіндегі компаниялар акциялары 6%, Nasdaq 100 — 10% өсті.
Биткоиннің өзі жыл басынан бері 6%, ал криптоқоймалар жиі ұстайтын Ethereum шамамен 10% арзандады.
10 қазанда криптонарық қатты құлады: бірнеше сағат ішінде жалпы капитализация $19 млрд-тан астамға азайды. 6 қазанда биткоин $126 мыңнан асса, кейін $82,6 мыңға дейін түсті. Бұл құлдырау криптохранилищелердің нарықтық құнын да күрт төмендетті.
STBL компаниясының негізін қалаушы әрі басшысы Автар Сера бұл жағдайды криптонарық тарихындағы ең ірі «позицияларды жабу» толқыны деп атайды. Оның айтуынша, 10 қазанда АҚШ президенті Дональд Трамп Қытайға қарсы 100% қосымша баж салығын және технологиялық шектеулерді жариялап, инвесторларды тәуекелі жоғары активтерден қашуға итермеледі. Кейінірек АҚШ пен Қытай уақытша сауда бітіміне келгенімен, криптонарық қалпына келмеді.
Оған қоса, сол күні MSCI криптохранилищелерді қайта жіктеуі мүмкін екенін айтты: егер оларды компания емес, қор ретінде таныса, акция индекстерінен шығарып тастауы ықтимал.
Strategy және криптоэнтузиазм
Криптовалюта «қоймасына» айналған ең танымал компаниялардың бірі — Strategy. Оның бас директоры Майкл Сейлор 2020 жылдан бастап биткоин сатып алып, бағдарламалық жасақтама өндірушіні іс жүзінде криптоқоймаға айналдырды. Ол биткоинді ешқашан сатпайтынын айтып, тіпті биыл: «Қажет болса, бүйрегіңізді сатсаңыз да, бірақ биткоинді сақтаңыз» деп әзілдеген.
Соған қарамастан, Strategy акциялары шілдедегі шарықтау шегінен бері 60%+ төмендеді. Дегенмен Сейлор уәдесінде тұрды: желтоқсанның алғашқы аптасында компания $962,7 млн-ға 10 624 биткоин сатып алды — бұл шілдеден бергі ең ірі мәміле.
SharpLink: эйфориядан күйреуге
Криптоманияның тағы бір айқын мысалы — SharpLink Gaming. Жыл басында оның акциялары бірнеше доллар ғана тұрды. Мамырда компания Ethereum криптоқоймасына айналатынын жариялаған соң, акциялары бірнеше күнде 2600% өсіп, $80-ға жуықтады.
Алайда кейін бағасы сегіз есе дерлік құлады. 12 желтоқсанда акция $10,5 деңгейінде жабылды. Қазір SharpLink-тің нарықтық құны оның иелігіндегі Ethereum монеталарының құнына шамалас. Bloomberg атап өткендей: «Токендер неге тек ашық компанияға тиесілі болғаны үшін қымбат тұруы керек екенін түсіндіру әрдайым қиын болды».
Ал Greenlane Holdings тіпті одан да ауыр жағдайға түсті: нарықтық капитализациясы 99%-ға құлдырап, $14,7 млн ғана қалды, ал балансында $48 млн-ға криптоактивтер бар.
B. Riley Securities сарапшысы Федор Шабалиннің айтуынша инвесторлар мұндай модельдің табыс әкелмейтінін түсіне бастады: «Компания жай ғана криптовалютаны ұстап отыр, бірақ ол өздігінен табыс әкелмейді».
Қарыз бар, табыс жоқ
Strategy мен басқа криптоқоймалар криптовалюта алу үшін облигациялар мен артықшылықты акциялар шығарды. Биыл бұл сектор жалпы $45 млрд тартқан. Бірақ енді сол қарыздар бойынша пайыз бен дивиденд төлеу керек, ал криптовалюта тек қымбаттаса ғана пайда береді.
RIA Advisors портфель менеджері Майкл Лебовицтің айтуынша: «Strategy акциясын ұстасаңыз, сіз биткоин тәуекелін де, компанияның барлық корпоративтік тәуекелін де қатар аласыз».
Трамптарға да соққы тиді
Эрик және Дональд Трамптың ұлы қолдаған Alt5 Sigma криптоқоймасының акциялары маусымдағы шегінен бері 80%+ төмендеді. Компания Трамптар қатысқан World Liberty Financial шығарған WLFI токендерін $1 млрд-қа сатып алуды жоспарлаған еді.
Трамптарға байланысты басқа криптоактивтер де қатты арзандады. Дональд Трамптың мемкоины қаңтардағы шегінен бері 90%, ал Мелания Трамптың токені 99% құлдырады. WLFI токені де іске қосылғаннан кейін 47% арзандады.
Осының салдарынан Трамптар криптонарықтағы құлдырау кезінде шамамен $1 млрд жоғалтты. Bloomberg мәліметінше, олардың байлығы қыркүйектен қарашаға дейін $7,7 млрд-тан $6,7 млрд-қа азайған.
Қызығушылықтың сөнуі
Жылдың көп бөлігінде биткоинге институционалдық инвесторлар — биткоин-ETF арқылы — қолдау көрсетті. Ол инфляциядан, валютаның әлсіреуінен және саяси тұрақсыздықтан қорғану құралы ретінде ұсынылды.
Бірақ «цифрлық алтын» деген атау қазір бұрынғыдай сенімді естілмейді. 14 желтоқсанда биткоин $88,6 мың тұрды: жыл басынан бері –5%, ал қазан айындағы шегінен –30%. Ал алтын, керісінше, жыл басынан бері 60%+ қымбаттады.
Auros криптоброкерінің өкілі Ле Ши: «10 қазандағы құлдыраудан кейін «өтімділік өтімділік тудырады» деген цикл бұзылды. Институционалдық инвесторлар нарыққа қайту үшін нақты тірек деңгейлерін күтеді, ал олар жоқ», — дейді.
Қазір ондай белгілер байқалмайды. 10 қазаннан бері биткоин-ETF-тен $5,2 млрд, Ethereum қорларынан $2 млрд қаражат шықты. Сарапшылардың пікірінше, жыл соңына қарай жағдай тіпті қиындауы мүмкін: инвесторлар сақтанып, бұрынғыдай құлшыныс танытпай отыр.
