IPO Firefly Aerospace: SpaceX бәсекелесінің акциялары қолжетімді болды
SpaceX бәсекелесі зымыран-тасығыштар мен ғарыштық аппараттар түрінде ғарыш және қорғаныс технологияларын жеткізетін Firefly Aerospace компаниясының акциялары Freedom клиенттеріне арналған сауда жүйесінде қолжетімді болды. Firefly 2025 жылғы наурызда Айға сәтті қонған алғашқы америкалық коммерциялық компания ретінде де танымал. Қағаздар FLY тикерімен орналастырылған, бірнеше сағаттан кейін олар Nasdaq биржасында саудалана бастайды.
Егжей-тегжейлі
Firefly Aerospace IPO аясында $868,3 млн тартты — компания әр қағазды $45 бағамен 19,3 млн акция сатқан. Бұл көрсеткіш тіпті кеңейтілген баға диапазонынан да әлдеқайда жоғары. Бастапқыда компания биржаға 16,2 млн акцияны $35–39 диапазонында сатуды жоспарлаған, алайда орналастыруға бірнеше күн қалғанда бұл диапазонды $41–43-ке дейін көтерген болатын.
Barron's басылымының есептеуінше, листинг нәтижесінде компанияның бағалауы $6,4 млрд-тан асты.
Орналастыруды ұйымдастырғандар қатарында Goldman Sachs, JPMorgan, Jefferies, Wells Fargo Securities, Morgan Stanley, Deutsche Bank Securities және Cantor бар.
Firefly орналастыру проспектінде табыстың едәуір бөлігі мемлекеттік келісімшарттардан түсетінін атап көрсетті. Inc.com мәліметінше, өткен жылы компанияның жалпы сатылымы $60,8 млн-ға жеткен, ал жиынтық қарызы $173,6 млн болған. IPO арқылы тартылған қаражат осы қарыздарды өтеуге бағытталмақ.
Компания несімен қызық?
Техастық Firefly Aerospace компаниясы 2017 жылы құрылған. Ол зымыран-тасығыштар, ғарыштық тіркемелер және Айға қонатын модульдерді жасаумен айналысады. Оның серіктестері қатарында қорғаныс саласындағы Lockheed Martin, L3Harris, NASA және Northrop Grumman секілді ірі ойыншылар бар. Соңғысы Firefly компаниясына $50 млн инвестиция құйған, деп жазады CNBC.
Компания платформасы екі негізгі бағытты қамтиды — Launch және Spacecraft Solutions. Launch бағыты жалпы технологияларға негізделген екі зымыран ұсынады: Alpha — төрт рет сәтті ұшырылған жұмыс істеп тұрған зымыран-тасығыш, және Eclipse оның көп реттік әрі ауқымдырақ нұсқасы, ол Northrop Grumman серіктестігімен әзірленіп жатыр. Eclipse-тің алғашқы ұшырылымы 2026 жылы болады деп күтілуде, жоба қазіргі уақытта соңғы дайындық кезеңінде тұр.
Spacecraft Solutions бағыты Blue Ghost қону модулін және Elytra орбиталық аппаратын жасауды қамтиды. Бұл жоғары маневрлікке ие ғарыштық жүйелер заманауи зымыран қозғалтқыштарымен жабдықталған және орбитадағы немесе одан тыс күрделі миссияларды орындауға арналған.
2025 жылғы наурызда Firefly Айға сәтті қонған АҚШ-тағы алғашқы коммерциялық компания атанды. Blue Ghost модулі Mons Latrielle жанартау аймағына қонып, Ай беті мен оның атмосфералық және ауа райы жағдайларын зерттеуге арналған NASA құрылғыларын жеткізді.
Шілде айының соңында NASA 2029 жылы Айдың оңтүстік полюсі маңына пайдалы жүктеме жеткізу үшін Firefly Aerospace-ті таңдағаны белгілі болды. Келісімшарт сомасы $176,7 млн-ды құрады.
Дәл осы шілде айында компания биржаға шығу жоспарын жариялады — бұл шешім ғарыш технологияларына деген қызығушылықтың артуы аясында қабылданды.
Freedom-ның акциялар туралы ойы
Freedom сарапшысы Әлем Бектеміровтің есептеуінше, Firefly акциялары бойынша таргет $57-ды құрайды, бұл орналастыру бағасымен салыстырғанда төрттен бірге өсу әлеуетін білдіреді. Бектеміров компанияның болашағын оң бағалап, табысының тұрақты өсетінін болжайды: 2024 жылғы $61 млн-нан 2034 жылы $9,95 млрд-қа дейін. Мұндай оптимистік сценарий екі факторға негізделген: ұлттық қауіпсіздік саласындағы сұраныстың артуы және ғарыштық технологиялардың белсенді коммерциялануы, деп түсіндіреді сарапшы.
Жаһандық ғарыштық ұшырулар индустриясы спутниктік бағдарламалар санының күрт артуы аясында орбиталық зымыран-тасығыштардың шектеулі ұсынысымен бетпе-бет келуде. Бұл жағдай Firefly сынды ойыншылар үшін қолайлы орта қалыптастырады. Компания келісімшарттар базасын жоғары қарқынмен кеңейтіп жатқанын көрсетіп үлгерді: 2025 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша жасалған келісімшарттардың жалпы көлемі $1,11 млрд-қа жеткен, бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда екі есе көп, деп атап өтеді Бектеміров.
Сонымен қатар, Firefly бірқатар операциялық және стратегиялық тәуекелдерге ұшырауы мүмкін, дейді сарапшы. Ең алдымен, компания техникалық ақаулармен — ұшырудың кешігуі, сәтсіз миссиялар және ғарыш аппараттарын белгіленген орбитаға жеткізе алмау сияқты мәселелермен беттесе алады. Мұндай жағдайлар қаржылық көрсеткіштерге айтарлықтай әсер етіп, табыстың азаюына және операциялық шығындардың артуына әкелуі мүмкін. Қосымша тәуекел — халықаралық кеңею жоспарларымен байланысты. АҚШ-тан тыс нарыққа шығу реттеушілік орта, логистика, саяси тұрақсыздық пен валюта ауытқуларына байланысты қиындықтар туғызуы мүмкін, бұл өз кезегінде компанияның операциялық тиімділігі мен пайдасына кері әсер етуі ықтимал, дейді Бектеміров.
Басқа да сарапшылар пікірі
Космостық сектор IPO нарығындағы үзілістен кейін қайта жандана бастады: CNBC-дің еске салуынша, маусымда биржаға осы сектордағы тағы бір компания — Voyager шықты. Сауданың алғашқы күнінде оның акциялары 82% өсті, бірақ кейіннен түзетілді. Қазіргі таңда қағаз құны алғашқы күнгі жабылу бағасынан шамамен 27–30% төмен.
IPO нарығында жалпы оң серпін байқалады: соңғы кездері Figma сынды бағдарламалық қамтамасыз ету жасаушы және Circle стейблкойн эмитенті сияқты технологиялық компаниялардың сәтті листингтері бұл үрдісті қолдап отыр, дейді IPOX сарапшысы Лукас Мюльбауэр Reuters-ке берген пікірінде. Оның айтуынша, шілдедегі еңбек нарығы туралы есеп макроэкономиканы салқындатқанымен, мөлшерлеменің төмендеу ықтималдығын арттырды. Бұл өз кезегінде құбылмалылықты жұмсартып, күзгі IPO нарығында оң көңіл-күйді сақтап қалуы мүмкін.
Сарапшының сөзінше, бағалық диапазонның тарылуы Firefly Aerospace мысалындағыдай инвесторлар тарапынан жоғары сұраныстың белгісі.
PitchBook сарапшысы Али Джавахеридің айтуынша, IPO саны өткен жылғы деңгейде қалғанымен, 2025 жылғы компаниялардың бағалауы айтарлықтай артқан. Бұл — инвесторлардың ғарыш саласының ұзақмерзімді әлеуетіне сенімі күшейгенінің белгісі. «Геосаяси тұрақсыздық аясында қорғаныс бюджеті ұлғайып жатыр, бұл қос мақсаттағы және ғарыштық стартаптар үшін мемлекеттік келісімшарттардың тұрақты ағынын қамтамасыз етеді», — дейді ол, Morningstar келтірген мәліметте.
Контекст
McKinsey болжамынша, 2035 жылға қарай жаһандық ғарыш индустриясының көлемі 1,8 трлн долларға жетуі мүмкін. Бұған қорғаныс бюджеттерінің артуы мен ғарышты игеруге деген коммерциялық қызығушылықтың күшеюі ықпал етуде, деп жазады Inc.com.
Осы жағдайға байланысты АҚШ ғарыштық бағдарламаларға назарын қайта күшейтіп жатыр. Бұл бағдарламалар біртіндеп жекеменшік компаниялардың қолына беріліп келеді, деп хабарлайды Reuters. 175 млрд долларлық Golden Dome ғарыштық қорғаныс жобасы сияқты ауқымды бастамалар салаға жеке инвестициялардың ағынын арттыруда.
PitchBook сарапшысы Али Джавахери АҚШ Қорғаныс министрлігі мен NASA секілді мемлекеттік құрылымдар дәстүрлі мердігерлерге қарағанда жылдамырақ, арзанырақ әрі инновациялық шешімдер ұсынатын технологиялық стартаптарға жиі басымдық бере бастағанын атап өтеді. Бюрократиялық кедергілердің аздығы жас компанияларға тиімді өнімдерді әзірлеп, оларды нақты миссияларға тез енгізуге мүмкіндік береді.
Сала ішіндегі назардың қайта бөлінуіне АҚШ президенті Дональд Трамп пен SpaceX басшысы Илон Маск арасындағы шиеленістің ушығуы да әсер етті. SpaceX әлі де АҚШ армиясы мен NASA-ның негізгі мердігері болып отырғанымен, бұл жағдай мемлекеттік құрылымдарды серіктестер шеңберін кеңейтуге итермелеп отыр, деп еске салады CNBC.
Freedom клиенттері FLY тикері арқылы Firefly акцияларымен АҚШ биржалары ашылмай тұрып, ерте премаркет режимінде сауда жасай алады. Сауда Астана уақытымен 15:30–16:30 аралығында басталады. Қатысу үшін FLY тикеріне басыңыз.
