Қағаз жүзінде: талдаушылар Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасын қайта жандандырудың ықтимал мерзімін бағалады.

Зерттеу фирмасы Kpler-дің талдаушыларының айтуынша, 19 маусымда күтілген Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалының қайта жандануы әзірге тек «қағаз жүзіндегі» ашылу ғана. Мұнай нарығы үшін аса маңызды осы теңіз дәлізі арқылы коммерциялық кеме қатынасын қайта жандандыру үшін соғыс кезінде жиналған танкерлердің кезегін тазартуға кем дегенде 10–15 күн қажет болатынын олар қосты. Олардың пікірін MarketWatch хабарлады.

17 маусымда АҚШ пен Иран арасындағы меморандумға қол қойылғаннан кейін — бұл жоспарланған мерзімнен бірнеше күн бұрын өтті — Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалы да ертерек жандануы мүмкін, Дегенмен, «[осы теңіз бағыты бойынша] операциялардың қайта жандануы әлі толық қалпына келуді білдірмейді», – деп атап өтті Kpler сарапшылары.

Олардың пікірінше, қазіргі келісім – тек «таза механикалық сипаттағы» алғашқы қадам ғана: әзірге бұғаз тек «қағаз жүзінде» ғана ашық, дейді зерттеу компаниясының өкілдері. Шын мәнінде, Парсы шығанағындағы соғыс салдарынан шамамен 119 жүк тиеген танкерлер тұралап қалған, дейді сарапшылар. Бұл кептелісті жоюға 10-нан 15 күнге дейін уақыт кетуі мүмкін, содан кейін ғана транзит тасымалының жалпы көлемінің айтарлықтай өсуі байқалады.

Алдағы уақытта біртіндеп ілгерілеу күтіледі: Kpler мәлімдеуінше, алғашқы айда суларындағы теңіз миналарына қатысты «шешілмеген мәселелер» мен Иранның өткелге бақылауын жою арқылы транзит көлемі күніне шамамен 15-тен 40 кемеге дейін өседі.

Қазіргі уақытта талдаушылардың бағалауы бойынша Ормуз бұғазы арқылы өтетін күнделікті өтпелі кемелер саны «бір уыс» ғана — бұл Kpler компаниясының жетекші талдаушысы Мэтт Смит айтқандай, елеусіз өсім. Ол бұл кемелердің зымырандармен, дрондармен немесе теңіз миналарымен зақымдану қаупін, сондай-ақ кемелерге салынатын жоғары сақтандыру жарналарын көрсетеді дейді.

Осы жағдайға орай сарапшылар бұғаз арқылы өтетін кемелер ағынын соғысқа дейінгі деңгейге жақындату үшін екі негізгі жағдай орындалуы тиіс деп есептейді: біріншіден, кеме қатынасының қауіпсіздігіне деген сенім артуы қажет, екіншіден, әскери тәуекелдерді қамтитын кемелерге салынатын сақтандыру жарналары төмендеуі тиіс.

Сонымен қатар, нарыққа Kpler «піонерлер» деп атайтын мамандар қажет болады. Бұл — бұғазды кесіп өтуге дайын «алғашқы топ» танкерлері немесе жүк тасымалдаушы операторлары; олар, мүмкін, әскери-теңіз күштерінің үйлестіруі мен эскортымен жүзеді. Бұл басқа кемелерге мұндай бағыттың қауіпсіздігіне сенім береді.

18 маусымда Kpler мәліметтеріне сәйкес, Сауд Арабиясынан 6 миллион баррель мұнай таситын үш супертанкер Хормуз бұғазынан өтті — олар бұған дейін екі айдан астам уақыт бойы өз орналасқан жерін жасырып келген.

17 маусымда АҚШ пен Иран қақтығысты аяқтайтын, кемінде 60 күнге Хормуз бұғазы арқылы тасымалды қайта бастайтын және АҚШ-тың Иран мұнайына салынған санкцияларын жоятын уақытша келісімге қол қойды.

Осыдан кейін 18 маусым, бейсенбі күні мұнай бағасы Иранмен қақтығыстың алғашқы сауда күнінен бергі ең төмен деңгейге түсті. Жазып отырған уақытта шілде айына арналған WTI маркалы мұнай фьючерстері 2,8 пайызға төмендеп, баррелі 74,6 долларға тең. Brent эталондық мұнай үшін тамыз айына арналған келісімшарттар 2,5%-ға төмендеп, баррелі 77,1 долларға саудаланды.