Қытай ЖІӨ өсімінің мақсатын тарихи төмен деңгейге дейін төмендетті. Бұл акциялар үшін неге жақсы?

Қытай билігі 2026 жылға елдің жалпы ішкі өнімінің өсіміне қатысты 1990-жылдардың басынан бергі ең сақ болжамды белгіледі. Аз талап қойған бұл мақсат Бейжіңге күрделі геосаяси ортада, соның ішінде Таяу Шығыстағы қақтығыс пен АҚШ-тың сауда қысымы қаупі жағдайында экономиканы басқаруға еркіндік береді.

Қытай үкіметі биыл елдің ЖІӨ-сін 4,5–5%-ға өсіруді жоспарлап отыр, деді премьер-министр Ли Кэцян 5 наурызда Бейжіңде өткен Қытай Халық Ұлттық Конгресінің (ҚХҰК) жыл сайынғы сессиясының ашылуында, деп хабарлайды Nikkei Asia. 4,5–5% ЖІӨ өсімі болжамы 1991 жылдан бері ең төменгі көрсеткіш болып табылады, сол кезде Қытай үкіметі мұндай болжамдарды тұрақты түрде жариялауды бастаған, деп хабарлайды CNBC.

«Шамамен 5%» мақсатын, соңғы үш жыл бойы қолданылып келген, тастап кету – ішкі сұраныстың әлсіздігі мен экспорттық жағдайлардың тұрақсыздығымен күресіп жатқан Қытай үкіметінің парадигма ауысуын білдіреді, – деп жазады Nikkei. «Жетістіктерімізді мойындағанымызбен, біз алдымызда тұрған қиындықтар мен сынақтарды да жақсы түсінеміз. «Сыртқы ортаның өзгерістерінің әсері күшейіп, геосаяси тәуекелдер өсіп, жаһандық экономикалық серпін әлсіз күйінде қалып отыр, көпжақты ынтымақтастық пен еркін сауда айтарлықтай әлсіреп барады», – деді Ли Цян парламентте сөйлеген сөзінде.

2026 жылға арналған ЖІӨ өсімінің мақсаты өте нақты. Бұл «сан алдымен» деген ойлау тәсілінен «сапа алдымен» деген тәсілге көшудің жалғасы. «Бейжің жоғары өсім қарқындарын міндетті түрде жақсы деп есептемейді, себебі олар жергілікті шенеуніктерді «ақ піл» жобалары (қымбат, бірақ тиімсіз жобалар — Oninvest) арқылы көрсеткіштерді ісіріп, статистиканы бұрмалауға итермелеуі мүмкін», — деп жазады Nikkei Economist Intelligence Unit-тің Юэ Судың аналитикалық жазбасынан.

Nikkei жүргізген сауалнамаға қатысқан экономистер Қытайдың нақты ЖІӨ-і 2026 жылы орта есеппен 4,5%-ға өседі деп күтеді. 2025 жылы Қытай салыстырмалы бағаларда экономикасын 5%-ға өсірді, алайда дефляция салдарынан номиналды көрсеткіш бойынша өсім тек 3,9%-ды құрады, деп жазады басылым.

Көбірек қарапайым мақсат Бейжіңге әлемдегі екінші ірі экономиканы экспортқа тәуелділігін азайтуға мүмкіндік беретін реформаларды жүзеге асыруда икемділікті арттырады. «Биліктен келетін сигнал айқын: 4,5–5% прагматикалық өсім қарқынын мақсат тұту арқылы, Қытай технологиялық дамуға назар аударып, ішкі сұранысты кеңейту үшін белсендірек бюджеттік саясат пен стратегияға көшеді», – деді Upright Asset Management компаниясының бас экономисі Лю Чэнцзэ Reuters агенттігіне, сонымен бірге ол екінші тоқсанда пайыздық мөлшерлемелердің өзгеруін күтетінін қосты.

Негізгі қорытынды – Бейжің экономикадағы құрылымдық бәсеңдеуді мойындап, «шамамен 5%» деген нақты мақсаттан 4,5–5% аралығындағы икемді әрі төменгі деңгейге көшті. «Бейжің өсімнің бақылаулы бәсеңдеуін қамтамасыз етіп, жылжымайтын мүлік секторына емес, технологияға негізделген жаңа экономиканы құруға тырысуда», – деді ITC Markets сарапшысы Энди Цзи.

Гонконгтың Hang Seng индексі 5 наурызда 0,4%-ға өсіп, үш күндік төмендеуді тоқтатты. Trading Economics мәліметі бойынша, нарық 11 аптаның ең төменгі деңгейіне түскеннен кейін инвесторлар белсенділігі артып, арзанырақ акцияларды сатып алуға тырысты. Өсімнің көшбасшылары – сақтандыру компаниясы AIA Group, жасанды интеллект әзірлеуші Minimax және ақылды электр көліктерін өндіруші XPeng Motors акциялары болды. Қытайдың құрлықтық биржаларындағы CSI 300 blue-chip индексі 1%-ға өсті, алдыңғы сессияда 2026 жылғы ақпаннан бергі ең төмен деңгейге түскеннен кейін түзетілді.

Қытайдың ірі мұнай жеткізушісі Ирандағы соғыс Қытай экспортына айтарлықтай қауіп төндіреді. Орта Шығыстағы әскери қақтығыс АҚШ президенті Дональд Трамптың Пекинге жоспарланған сапарына да қауіп төндіріп отыр. CNBC атап өткендей, Си Цзиньпинмен кездесуде көшбасшылар сауда баждары, экспорттық бақылау, Тайвань мәртебесі және соңғы атысты тоқтату режимін нығайту мәселелерін талқылайды деп күтілген еді.

Ресми Бейжің АҚШ пен Израильдің Иранға жасаған соққыларын айыптап, тараптарды дереу атысты тоқтатуға шақырды. Сонымен бірге Қытай сыртқы істер министрі Ван И Иран мен Израиль өкілдерімен бірқатар телефон әңгімелерін өткізіп, Қытайды Таяу Шығыс дағдарысын шешуде белсенді делдал ретінде көрсетті.