«Мұнай шокы»: талдаушылар АҚШ-тың Иран мен Венесуэлага қысымы аясында сценарийлерді сипаттайды
Геосаяси бірнеше қақтығыстың ушығуы аясында мұнай шокының қаупі артып келеді.
Иран айналасындағы шиеленістің күшеюі «ірі жаһандық мұнай жеткізіліміндегі шок» ықтималдығын арттырды / Фото: pan demin / shutterstock
АҚШ-тың Иран мен Венесуэлага басымдық көрсетуі жағдайында жаңа «мұнай шокының» қаупі артып барады, деп ескертеді сарапшылар. Олардың бағалауы бойынша мұнай бағасының күрт өсуі инфляцияны жеделдетіп, нарықты түзетуді туындатып, ірі орталық банктердің пайыздық мөлшерлемелерді төмендету мүмкіндігін күрделендіруі мүмкін.
Мәліметтер
Талдаушылар бірнеше геосаяси қақтығыстардың ушығуы аясында жаңа мұнай шокының — мұнай бағасының тез өсіп, нарықтар мен экономикаға теріс салдарлардың тізбекті реакциясын тудыратын жағдайдың — қаупі артып бара жатқанын ескертеді, деп жазады Business Insider.
Наурызға арналған Brent маркалы шикі мұнай фьючерстері өткен аптада 10%-ға өсті. 13 қаңтар, сейсенбі күні олар бір сәтте 3%-ға дейін қымбаттап, ал 14 қаңтарда тағы 1%-ға өсіп, барреліне 66 доллардан асты. BusinessInsider мәліметі бойынша, бұл қараша айынан бері Brent маркалы мұнайдың ең жоғары бағасы.
Мұнай бағасының өсуі АҚШ-тың Венесуэлага жасаған шабуылы мен Вашингтонның Иранға әскери күш қолданатыны туралы ескертулерінің фонында болып жатыр. Екі ел де әлемдегі ең ірі шикі мұнай өндірушілер қатарына кіреді, ал Иран сондай-ақ ОПЕК мүшесі. Raymond James сарапшысы Павел Молочановтың айтуынша, бұл елдің экспорты жаһандық жеткізілімнің 2%-ын құрайды.
Brent маркалы шикі мұнай бағасының барреліне 80 долларға дейін өсуі, мүмкін, мұнай шокы ретінде қарастырылуы мүмкін, деді Interactive Brokers компаниясының аға экономисі Хосе Торрес Business Insider басылымына. Ол мұндай жағдайда энергия бағасының өсуі инфляцияны қоздырып, экономикалық өсімге қысым жасауы мүмкін екенін, сондықтан сату толқыны акциялар мен облигацияларға әсер етуі ықтимал екенін айтты. Жоғары инфляция АҚШ Федералдық резерв жүйесінің болашақта пайыздық мөлшерлемелерді төмендету мүмкіндігін азайтуы мүмкін — бұл өткен жылы тәуекелді активтердің өсуінің негізгі қозғаушы күштерінің бірі болды.
«Мұнай шок қаупі сөзсіз бар, әсіресе қор нарығы үш жыл қатарынан өте мықты өсімге жақындап келе жатқанын ескерсек», – деді Торрес. Соңғы екі жылда S&P 500 индексі екі таңбалы өсім көрсетті.
Басқа талдаушылар не дейді?
Иран айналасындағы шиеленістің күшеюі «үлкен жаһандық мұнай жеткізіліміндегі дағдарыс» ықтималдығын шамамен 40%-ға дейін арттырды, – деді BCA Research компаниясының бас геосаяси стратегі Мэтт Герткен. Оның айтуынша, егер Ирандағы режим құласа және өңірдегі қақтығыс күшейсе, бұл Таяу Шығыста мұнай өндіруде «маңызды шығындарға» әкелуі мүмкін.
«Әлемдік және АҚШ акциялары қысқа мерзімде артық бағаланған бағалаулар, нарықтың артық сатып алынған жағдайы және күшейіп келе жатқан геосаяси тәуекелдер салдарынан түзетуге осал», – деді Герткен.
Deutsche Bank талдаушылары сондай-ақ нарықтардың биыл-ақ мұнай шокына ұшырауы мүмкіндігіне назар аударды. «Мұнай ұсынысы жағынан оң соққы инфляциялық күтулер мен инфляциялық тәуекелдерге айтарлықтай әсер етуі мүмкін», – деді банк клиенттерге арналған соңғы ескертпесінде, мұндай сценарийді өзінің экономикалық болжамындағы негізгі тәуекелдердің бірі ретінде атап көрсетті.
Джефф Карри, ұзақ уақыт бойы тауарлар стратегиясы бойынша сарапшы және Carlyle компаниясының энергетика стратегиясы директоры, өз пікірінше, мұнай бағасының әрі қарай өсуі мүмкін екенін айтты. Ол атап өткен факторларға тауарларға жоғары сұраныс пен «салыстырмалы түрде жоғары» геосаяси тәуекел деңгейі жатады, бұл тауарларды одан әрі қымбаттатуы мүмкін.
«Венесуэладағы жағдай геосаяси тәуекелдерге өте күшті әсер етеді. Мұнай импорттаушылар — Қытай, Үндістан немесе Еуропа болсын — үшін әлем әлдеқайда қауіпті орынға айналды», — деді Карри өткен аптада CNBC-ге берген сұхбатында.
Бұған дейін Goldman Sachs жеткізу көлемінің өсуі нарықта мұнай артық болуына әкелетінін және Ресей, Венесуэла мен Иранға байланысты геосаяси тәуекелдердің артуын ескере отырып, мұнай бағасының құбылмалылығы арта түсуі мүмкін екенін мәлімдеді. Инвестициялық банк 2026 жылға арналған Brent пен WTI маркалы мұнайдың орташа баға болжамдарын тиісінше барреліне 56 және 52 доллар деңгейінде сақтап қалды.
АҚШ пен Еуропа елдерін қоса алғанда дамыған экономикалар тобы — ҰЭҰ елдерінде мұнай қорлары жиналуына байланысты 2026 жылдың төртінші тоқсанында Brent пен WTI бағасы барреліне тиісінше 54 және 50 долларға дейін төмендейді деп Goldman Sachs болжады (бұл қазіргі бағадан тиісінше 14,3% және 14,7%-ға төмен). Талдаушылардың болжамынша, мұнай бағасы тек 2027 жылы қалпына келе бастайды, сол кезде нарық тапшылыққа оралады, себебі ОПЕК-тен тыс жердегі ұсыныстың өсуі бәсеңдейді. Goldman Sachs бағалауы бойынша 2030–2035 жылдары Brent пен WTI орташа бағасы баррельге тиісінше 75 және 71 долларды құрайды.
