НАТО елдері Қорғаныс шығындарын ЖІӨ-нің 5%-ына жеткізуді көздеп отыр
НАТО саммитінде Гаагада қорғаныс бюджеттерін қазіргі ЖІӨ-нің 2%-нан 2035 жылға дейін 5%-ға дейін арттыру туралы келісімге қол жеткізілді. Оның ішінде 3,5%-ы негізгі әскери шығындар, ал 1,5%-ы инфрақұрылым мен киберқауіпсіздік сияқты инвестициялық шығындарға тиесілі. Бұл жағдай қорғаныс саласындағы компаниялар үшін жаңа миллиардтық келісімдердің жасалатынын білдіреді, — дейді сарапшылар.
Егжей-тегжейі
НАТО елдері 2035 жылға қарай қорғанысқа ЖІӨ-нің 5%-ын жұмсауды міндеттеді. Қазіргі көрсеткіш 2%-ды құрайды.
«Бұл инвестициялар бізге күш-қуат, ресурстар, инфрақұрылым беріп, сақтық пен дайындықты жақсартады», — делінген жарияланымда.
Бұл шешім Дональд Трамп үшін маңызды жеңіс болды. Ол еуропалық одақтастарын қорғанысқа жеткіліксіз қаражат бөлгені үшін бірнеше рет сынға алған.
«Біз үлкен жетістікті атап өтуіміз керек», — деді ол және RTX өндіретін Patriot зымыран жүйелері үшін Украинаға жеткізілімдерді қаржыландыруға назар аударатынын айтты.
Қорғаныс компанияларына қалай әсер етеді?
Warren Barroның айтуынша, АҚШ-тың қорғаныс технологияларындағы үстемдігі — әсіресе жасанды интеллектінің ролі — қорғаныс және аэроғарыш компанияларына ұзақ мерзімді инвестициялық тартымдылық береді. Бұған дейін қорғаныс секторындағы акциялар S&P 500 индексінде сәуір айынан бастап 33%-ға өсті, бұл жалпы көрсеткіштен (21%) айтарлықтай жоғары көрсеткіш.
Дегенмен, Lockheed Martin (F‑35, F‑22), General Dynamics (Abrams танктері, әскери кемелер), Northrop Grumman (B‑2 ұшақтары), Textron (ұшқышсыз ұшақтар, тікұшақтар, БТР) сияқты компаниялар әлі де салыстырмалы түрде арзан бағалануда.
Pentagon бюджеті 1 трлн доллардан асады. Gabelli Funds портфолио менеджері Тони Банкрофттың айтуынша, ұшқышсыз жүйелерге шамамен 25 млрд доллар бөлінеді, ал 2035 жылға қарай бұл сома 50 млрд долларға дейін ұлғайуы мүмкін. Ол Textron, Honeywell (датчиктер, реактивті қозғалтқыштар), L3Harris (қорғалған байланыс және барлау жүйелері) сияқты компанияларды атап өтті.
Mizuho сарапшысы Джордан Кляйннің айтуынша, Analog Devices (РЭБ, радиостанциялар, бағыттаушы процессорлар), MACOM Technology (радиокомпоненттер) сияқты компаниялар еуропалық және америкалық қорғаныс шығыстарының артуынан пайда көреді.
BlackRock сондай-ақ еуропалық қорғаныс компанияларының әлеуетін атап өткенмен, олардың акциялары биыл көтерілді. Сондықтан қазір инвестицияны мұқият таңдау керек деп санайды. Ал АҚШ-та қорғаныс технологияларында әлі мүмкіндіктер бар.
Сарапшылар пікірі
Stockholm SIPRI институтының мәліметі бойынша, әлемдік қорғаныс шығыстары өткен жылы 2,7 трлн долларға жетті — бұл 2023 жылмен салыстырғанда 9,4%-ға өсу. Бұл КСРО құлағаннан кейінгі ең үлкен жылдық өсім.
«Қорғаныс өнеркәсібі күшті өсім кезеңіне кірді. Өткен жылдарда индустрия экспансияны азайтып, шығындарды оңтайландырған еді. Енді нарық әскери мақсаттарға инвестициялық бағыт беруі тиіс», — деді Stifel сарапшысы Джонатан Сигман.
SIPRI зерттеушісі Сяо Лян:
«Мемлекеттік басымдық әскери қауіпсіздікке көбірек берілген сайын, басқа бюджет салаларына қысым түседі — сондықтан экономикалық және әлеуметтік компромистер салдары ұзақ мерзімді болуы мүмкін», — деді ол.
