Норвегия жасанды интеллектті көзілдіріктерді қолдануға шектеулер енгізуге ниетті. Бұл Meta мен басқа өндірушілер үшін нені білдіреді?

Жеке өмірге қатысты алаңдаушылықтардың артуына байланысты Норвегия кейбір қоғамдық орындарда жасанды интеллект негізіндегі көзілдіріктерді қолдануға уақытша тыйым салуды ұсынған алғашқы ірі ел болды. Instagram мен WhatsApp-тың иесі Meta қазіргі уақытта ақылды көзілдірік нарығында көш бастап тұр. Алайда Apple, OpenAI және басқа да бәсекелестер AI-мен басқарылатын киілетін гаджеттер нарығына да көз тігіп отыр.

Норвегия үкіметі жақын арада парламентке белгілі орындарда жасанды интеллектпен жабдықталған көзілдіріктерге уақытша тыйым салу туралы заң жобасын ұсынатынын жариялады: мысалы, саябақтарда, жағажайларда, мұражайларда, сауда орталықтарында және қоғамдық іс-шараларда, сондай-ақ балалар жиналатын орындарда — мектептерде, балабақшаларда және ойын алаңдарында.

«Мен адамдардың рұқсатынсыз оларды фотоға түсіруге, бейнеге жазуға немесе дыбыстық жазбаға алуға мүмкіндік беретін қуатты жаңа технологияның пайда болуына алаңдаймын», деді Норвегияның цифрлық даму министрі Торгейр Миккельсен (оның пікірі үкімет мәлімдемесінде келтірілген).

Билік толық тыйым салуды жоспарламайтынын ерекше атап өтті: көзілдірікті адамдардың келісімінсіз бейнеге түсіру қаупі жоқ жағдайларда пайдалануға рұқсат етілуі мүмкін.

Financial Times мәліметі бойынша, Норвегияда кейбір ұйымдар өз еркімен осындай шектеулерді енгізді. Ослодағы мектептер мұндай құрылғыларды пайдалануға тыйым салды, ал Норвегияның ең ірі компаниясы — мұнай-газ фирмасы Equinor — оларды кеңселерінде және өндіріс нысандарында тағуға рұқсат етпейді.

Meta акциялары 5 қазандағы сауда кезінде Deutsche Bank-тің оның Muse атты жасанды интеллект агентін оң бағалауынан кейін 2 пайыздан астамға өсті. Apple акциялары іс жүзінде өзгеріссіз қалды.

FT жазғандай, Ұлыбританияның Meta, Google және OpenAI сияқты ең ірі компаниялары киілетін құрылғылар AI-пен өзара әрекеттесудің негізгі құралы ретінде смартфондардың орнын басады деп күтеді. Газеттің хабарлауынша, олар пайдаланушының күнделікті әңгімелесулерін тыңдайтын көмекшімен сөйлесу қосымшаны ашып, сұрау теруден әлдеқайда оңай деп есептейді. Counterpoint Research сарапшыларының бағалауы бойынша, 2026 жылдан 2032 жылға дейін тұтынушылар киілетін құрылғыларға 1 триллион доллардан астам жұмсайды.

Meta мен Ray-Ban брендінің иесі EssilorLuxottica бірнеше жыл бойы смарт-көзілдірік өндірісін арттырып келеді: 2025 жылдың екінші жартысында олардың біріккен нарықтық үлесі мұндай құрылғылардың әлемдік нарығында 80 пайыздан асты. 2026 жылдың жазында Meta кіріктірілген жасанды интеллект ассистенті бар 299 долларлық қолжетімдірек модельді шығарды, бірақ бұған дейін АҚШ-тағы жоғары сұранысқа байланысты қымбатырақ Ray-Ban Display көзілдіріктерінің халықаралық сатылымын кейінге шегеруге мәжбүр болды.

Google Warby Parker-пен серіктестік орнатып, ал Bloomberg дереккөздерінің айтуынша, өзінің ақылды көзілдірігін дамытуды жеделдету үшін Vision Pro құлаққабының жаңа нұсқасы үстіндегі жұмысты тоқтатқан Apple-пен бірге оған бәсекелес болуға дайындалып жатыр.

Ақылды көзілдіріктердің танымалдығы өсуімен бірге жеке өмірге қатысты алаңдаушылықтар да артып келеді: бұл құрылғылар пайдаланушының айналасындағы жағдайды ұялы түрде жазып алуы мүмкін, ал жанындағы адамдар бейне-немесе аудиожазба жүргізіліп жатқанын әрдайым байқамайды. «Тұтынушыларға өмірін өнімді әрі ыңғайлы ететін жаңа, тиімді құрылғыларға айырбас ретінде жеке өмірлерінен нақты не құрбан етіп жатқандары әрдайым айқын емес», Reuters агенттігі қыркүйекте Райан Кларксонның сөзін келтірді; оның заң фирмасы ақылды көзілдірікті пайдалануға қатысты жеке өмірге қатысты адастыратын мәлімдемелер жасады деп Meta мен Luxottica of America компанияларына қарсы шағымданған тұтынушыларды қорғайды.

Басқа елдер де смарт-көзілдіріктерге қатысты реттеу шараларын қарастырып жатыр: Австралия оларды кейбір қоғамдық орындарда тыю мүмкіндігін зерттеп жатса, Нью-Йорк пен Ұлыбритания соттары мұндай шектеулерді қазірдің өзінде енгізіп жатыр, деп жазады The Guardian.