Облигация кірістілігінің өсуі Еуропалық акциялардың өсу қарқынына қауіп төндіріп отыр. Инвестициялаудың қандай мүмкіндіктері бар?

Bloomberg мәліметі бойынша, әлемдік облигация кірістілігінің өсуі инвесторларды Еуропа қор нарығындағы өсімнің жалғасатынына күмән келтіруге мәжбүр етіп отыр. Қаржылық және инфляциялық тәуекелдер экономикаға ауыртпалық түсіріп отыр, ол осы уақытқа дейін салыстырмалы түрде төзімді болып көрінген еді. Соңғы бес жылмен салыстырғанда, қазір еуропалық акциялар облигация кірістілігінің ауытқуларына шамамен үш есе сезімтал.

Еуропалық Stoxx 600 индексі 2026 жылы 8,5 пайызға өсті: ол S&P 500 кең нарықтық индексінен қалып қалды, ол 12,6 пайызға өсті. Бұл тарихи үрдіске қайшы келеді: Bloomberg жазуынша, Еуропада АҚШ пен Азияда басым болатын, өсімге бағытталған («growth shares») акцияларға қарағанда тұрақты әрі сенімді «value shares» акциялары көп, олар әдетте пайыздық мөлшерлемелер өскен кезеңдерде нашар өнім көрсетеді.

Дегенмен, агенттіктің мәліметінше, өткен жылы Stoxx Europe 600 индексінің 10 жылдық еуро своп мөлшерлемесіне сезімталдығы алдыңғы бес жылдағы орташа көрсеткішпен салыстырғанда шамамен үш есе артқан. Bloomberg пікірінше, инвесторлар үшін басты сұрақ – мемлекеттік облигациялар нарығындағы осы үрдісті не анықтап отыр.

Негізгі сұрақ – кірістердің өсуі экономикалық өсудің мықты болуына байланысты ма, әлде инвесторлар инфляциялық және бюджеттік тәуекелдер үшін өтемақы талап етіп жатқандықтан ба, — деді ING компаниясының бас инвестициялық стратегі Саймон Виерсма. — Бірінші жағдайда акциялар әлі де салыстырмалы түрде жақсы нәтиже көрсетуі мүмкін. Екінші жағдайда өсіп келе жатқан кірістер бағалауларға қысым көрсетуі ықтимал.

Bloomberg-тің пікірінше, екі сценарий де қазіргі уақытта әртүрлі дәрежеде жүзеге асуда. Соңғы деректерге сәйкес, бизнес белсенділігі мықты күйінде қалып отыр, ал сарапшылар корпоративтік пайдаға қатысты болжамдарын одан әрі арттыруда. Екінші жағынан, Ирандағы соғыс мұнай бағасын көтеріп, инфляция болжамына қатысты үрейді күшейтіп, орталық банктерді анағұрлым «қатаң» етті, деп хабарлайды агенттік.

Bloomberg мәліметі бойынша, мемлекеттік шығындардың өсуі мен жоғары саяси белгісіздік тағы да алаңдаушылық тудырады. Мысалы, 10 жылдық неміс мемлекеттік облигацияларының кірістілігі жаһандық қаржылық дағдарыстан бері ең жоғары деңгейге көтерілді, бұл канцлер Фридрих Мерцтің партиясының сәтсіздіктері фонында орын алды. Сонымен қатар, Францияда 2027 жылы президенттік сайлау өтеді.

Bloomberg мәліметі бойынша, макро деңгейдегі жағдай корпоративтік қарыздардың өсуімен ушығып отыр. Boston Consulting Group деректеріне сәйкес, Батыс Еуропадағы компаниялардың алтысынан біреуі (16,2 пайыз) қаржылық қиындықтарға тап болуда. «Таза қарыздың EBITDA-ға қатынасы» көрсеткіші 2022 жылдан 2025 жылға дейін 22 пайызға өсті, ал компаниялардың шамамен үштен бірі 2026 жылды 3-тен жоғары көрсеткішпен бастады – BCG бұл деңгейді қаржылық күйзеліс шегі деп санайды. Көптеген қарыз алушылар COVID-19 пандемиясы кезінде арзан несие алғаннан кейін қарыз жүктемесін азайтуға тырысуда. Бұл олардың тұрақты түрде жоғары пайыздық мөлшерлемелер мен саудадағы үзілістерге төтеп беру қабілетін төмендетеді.

«Егер бизнес-жоспарлар жүзеге аспаса немесе тағы бір соққы болса, компаниялардың бірнеше жыл бұрынғыға қарағанда таңдау мүмкіндіктері азаяды», деді BCG-нің басқарушы директоры және есептің бірлескен авторы Тобиас Венс, кәсіпорындар бес қиын жылдан ауыр қарыз жүгімен шыққанын атап өтті.

Осы жағдайға байланысты UBS Group AG стратегияшысы Джерри Фаулер экономика қалпына келе бастағандықтан инвесторларға еуропалық циклдық секторларға назар аударуды ұсынады. «Табыс өсіміне қатысты ең төмен бета коэффициенті бар компанияларға назар аударыңыз, себебі олардың бағалануы төмен және табыстары айтарлықтай циклдылық пен өсім көрсетеді – бұл бағалануға түсетін қысымды өтеуге жеткілікті», – деді Фаулер. Оның айтуынша, жартылай өткізгіш өндірушілер, өнеркәсіп секторы мен тасымалдау компаниялары қазір «орынды бағамен өсу» критерийіне сәйкес келеді.

Блумбергтің мәліметінше, банктердің қаржылық көрсеткіштері де тартымды: жоғары пайыздық мөлшерлемелер олардың таза пайыздық табысын тікелей арттырады. Инвесторлар банк акцияларының өсуі әлі де жалғасады деп сенеді, себебі олардың табыс әлеуеті жоғары. «Егер Германия облигацияларының кірістілігі өсуді жалғастырса, Еуропа банк секторы арқылы пайда табуды жалғастыра береді», – деді Bank J Safra Sarasin компаниясының акциялар стратегиясы Вольф фон Ротберг.

Bloomberg атап өткендей, энергия бағасының өсу қаупі – аса алаңдаушылық тудыратын мәселе. Биыл мұнай бағасының өсуі тауар өндіруші компаниялардың көрсеткішін жақсартқанымен, бағалардың ұзақ мерзімді өсуі қысқы газ шоттарында көрініс тауып, тұтынушылардың шығындарына әсер етеді. Бұл сәнді тауарлар, бөлшек сауда және автомобиль салаларына қосымша қысым түсіреді, – деп жазады Bloomberg. BCG деректері кейбір салалардың осалдығын растайды: автокөлік өндірушілердің шамамен 28 пайызы әлсіз сұраныс, электр көліктеріне көшу шығындары мен Қытаймен бәсекелестік салдарынан қайта құрылымдау қысымына ұшырауда.

Сонымен қатар, BCG-нің бағалауы бойынша, жылжымайтын мүлік саласындағы компаниялар қысымға ұшырады (олардың шамамен 62 пайызы жоғары пайыздық мөлшерлемелер мен тұрғын үй қолжетімділігінің төмендеуіне байланысты трансформацияны қажет етеді), сондай-ақ медиа және баспа компанияларының шамамен бестен бірі өз аудиториясын онлайн платформалар мен жасанды интеллектке жоғалтып жатыр.

«Еуропа жоғары энергия бағаларына көбірек осал және АҚШ пен кейбір дамушы нарықтармен салыстырғанда табыс өсімінің қарқыны шектеулі», – деді Саймон Вирсма. «Біз дәл осы себептермен жақында Еуропаның рейтингін төмендеттік».

Нарық көңіл-күйі осы уақытқа дейін табыс болжамдарының оптимистік болуына негіз болды. Алайда оң түзетулердің қарқыны бәсеңдеп келеді, және әрі қарай нашарлауы Stoxx Europe 600 индексінің жыл соңындағы өсуіне күмән тудырады, деп түйіндейді Bloomberg.

«Табыстар тұрақтылық көрсетіп отыр, бұл акцияларды облигация кірістілігінің ауытқуларына әлдеқайда төзімді етеді», – деді BNP Paribas Asset Management компаниясының портфель менеджері Софи Хюйн. «Бірақ егер пайда тенденциялары өзгере бастаса және болжамдар төмендетілсе, сол кезде жағдай нашарлай бастайды».

28 қыркүйек дүйсенбі күні Еуропа акциялары АҚШ нарықтарына қарама-қарсы өсті: инвесторлар облигация кірістілігінің өсуі мен мұнай бағасының қайта көтерілуін елемеді, деп хабарлайды Bloomberg. Stoxx Europe 600 индексі 0,6 пайызға өсті, неміс DAX пен британдық FTSE 100 индекстері 0,5 пайызға, ал француз CAC 40 индексі 0,65 пайызға өсті.

Ұлыбританиядағы тұрғын үй құрылыс компаниялары Taylor Wimpey, Bellway, Persimmon және Barratt Redrow акциялары үкіметтің алғашқы сатып алушыларға арналған жаңа ипотекалық бағдарламаны жариялағаннан кейін 10 пайыздан астамға өсіп, өсімді бастады. JPMorgan талдаушылары бұл жоспарды сала үшін ықтимал «бұрылыс нүктесі» деп сипаттады.

Бөлшек сауда желілері мен тұтыну тауарларын өндірушілер күнді оң көрсеткішпен аяқтады, ал Францияның Rexel SA компаниясының акциялары мамандандырылған кабельдер мен сымдар жеткізушісін сатып алу туралы хабарландырудан кейін 2 пайызға өсті. Сонымен бірге асыл металдар бағасының төмендеуі салдарынан тау-кен компанияларының акциялары құлдырады.