Окей, бумер: Google неге қайтадан сәнге айналды
18 қараша, сейсенбі күні Google компаниясының көптен күткен жаңа жасанды интеллект нұсқасы Gemini 3 ресми түрде іске қосылды. Бір ай бойы түрлі әңгіме мен алыпқашпа сөздерге арқау болған модель ақыры жарық көрді. Қолданушылардың алғашқы пікірлері көбіне оң, ал бұл Alphabet холдингінің акцияларына қосымша серпін берді. Оның үстіне акциялар бұған дейін-ақ өсіп үлгерген еді, себебі үшінші тоқсанда Уоррен Баффет басқарған Berkshire Hathaway қорынан инвестиция тартылғаны белгілі болған еді. Қызу ЖИ-бәсекеде күтпеген бұрылыс байқалады: Gemini енді көпшілікке дейін абсолютті көшбасшы саналған OpenAI-дің ChatGPT жүйесіне ашық түрде сын-қатер тудыруда.
«Қарттарға арналған гугл»
2022 жылдың соңында OpenAI бір сәтте танымал болған ChatGPT чат-ботын іске қосқанда, Google штаб-пәтерінде дабыл қаққандай күй болды. Компанияның бас директоры Сундар Пичай «қызыл код» жариялап, дереу бірнеше шұғыл жиналыс өткізіп, жаңа қатерге қалай жауап беру керектігін талқылаған, деп жазған The New York Times.
Бұл реакцияның себебі бар еді. Жасанды интеллекттің негізін құрайтын ең маңызды технология — трансформер алгоритмін алғаш ойлап тапқан дәл сол Google болатын. Компания ЖИ-ді ұзақ жылдар бойы дамытып келгенімен, алып корпорациялар сақтық танытуға мәжбүр, ал стартаптар көшбасшылыққа ұмтылып, тәуекелден тайынбайды. OpenAI бас директоры Сэм Альтман тәуекел етті және жеңіске жетті. Google, Meta, Microsoft секілді алпауыттар бір сәтте қуып жетушілер қатарында қалды.
Google-дың осы алшақтықты қысқартуға тырысқан әрекеттері жиі сәтсіздікпен аяқталып отырды. 2023 жылдың ақпанында Bard AI чат-боты Джеймс Уэбб телескопы Күн жүйесінен тыс бірінші планетаны тапты деп қате ақпарат берген. Одан да сорақысы — Google бұл жауапты өздерінің ресми X (Twitter) парақшасына жариялап жіберіп, қатты сынға ұшыраған. Сол сәтте компания акциялары 7% төмендеген, деп жазды BBC.
Бүгінде Bard AI жоқ — оны Gemini деп қайта атауға мәжбүр болды. Бірақ жаңа атаумен де бәрі тегіс болмады. Бір жыл өтпей жатып Gemini Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс солдаттарының суреттерін азиялықтар немесе африкалықтар ретінде генерация жасап, үлкен дауға қалды. Google басшылығы көпшілік алдында кешірім сұрауға мәжбүр болды.
2024 жылдың көктемінде Gemini тағы да сынға ілікті. Бұл жолы «пиццаға ірімшікті жабыстырып қойыңыз» немесе «денсаулық үшін тас жеуге болады» деген ақылға қонымсыз кеңестер бергені үшін сервис үшін қызаруға тура келді.
Жыл соңына қарай баспасөз «Қарттарға арналған гугл. Бұл Google үшін проблема» деген сарында мақалалар шығара бастады. Жалпы көрініс: алып технологиялық компания баяулап, жаңа ЖИ-бәсекеде OpenAI-ге қарағанда едәуір артта қалып жатқандай еді.
Оған қоса, компанияға АҚШ Әділет министрлігінің антимонополиялық ісі де қысым жасап тұрды: билік Google-ды Chrome браузері мен Android операциялық жүйесінен бөліп, екі не үш бөлек компанияға айналдыруды талап етті.
Алайда, биыл Сундар Пичай мен оның командасының бағы жанған сыңайлы.
Таңғажайып ЖИ
Алдымен компания жастармен жұмыс істей алатынын дәлелдеу үшін тосын қадам жасады. 1 тамызда Google жаңа графикалық ЖИ-редактор — Gemini 2.5 Image моделін таныстырды.
Бағдарлама LMArena атты танымал тәуелсіз ЖИ-тестинг платформасында «Nano Banana» деген бүркеншік атпен жарияланды. Global GPT порталының жазуынша атау түнгі сағат 2-де ойламаған жерден пайда болып, «Google-ға еш ұқсамайды» деп таңдалған.
Жаңа жасырын модель бірден тестер назарын аудартты — сурет құрастыру мен өңдеуде керемет нәтиже көрсетіп, өз санатында бірінші орынға шықты. «20 жылдық дизайнерлік тәжірибемде мұндай ақылды құралды көрген емеспін. Ол менің не қалайтынымды шынымен түсінеді», — деп жазды AI-Stack бір дизайнердің сөзін келтіріп.
Модель тізімде әрдайым емес, тек кейде ғана пайда болып, оған жұмбақтық пен қызығушылық қосып отырды. Интернет-детективтер бұл өнімді шағын стартаптың жасауы мүмкін емес екенін тез анықтап, талқылауды күшейтті. 19 тамызда Google AI Studio жетекшісі Логан Килпатрик X желісіне жай ғана «банан» эмодзиін қойып, қауымдастықты тіпті қызықтыра түсті.
Он күннен кейін Google жұмбақты ашып, Nano Banana деп танылған жасырын модельдің шын мәнінде жаңа Gemini 2.5 Image екенін ресми хабарлады. Осы уақытқа дейін әлемдік басылымдардың бәрі бұл туралы жазып үлгерген еді.
Құпия стратегия сәтті болды. Google Labs вице-президенті Джош Вудвордтың айтуынша үш айда Gemini қолданушыларының саны 44%-ға (200 млн адамға) өсіп, айына 650 млн-ға жетті. Оның басты себебі — 18–34 жас аралығындағы жастар арасында Nano Banana феномені.
Қыркүйекте Google үшін одан да жақсы жаңалық келді: судья Амит Мехта антимонополиялық істі компанияны бөлшектеумен емес, әлдеқайда жеңіл талаптармен шектеп аяқтады. Сыншылар мұны «жеңіл шапалақ» деп бағаласа да, инвесторлар қуанып, Alphabet акциясы 9% өсті, деп жазды The Guardian.
Ақырын күшейіп келе жатқан Google-ға «ауыр артиллерия» да қосылды.
Жеңе алмасаң — басшылыққа өт
14 қараша, жұма күні Berkshire Hathaway қорының Alphabet компаниясының $4,3 млрд көлеміндегі акциясын сатып алғаны белгілі болды. Сол уақытта Apple-дегі үлесін $11 млрд-қа азайтты. Баффеттің технологиялық компанияларды ұнатпайтыны белгілі. Ол Apple-ды ең алдымен танымал тұтыну бренд деп санайды, деп жазады Financial Times.
«Баффеттің Alphabet-ке деген сенім білдіруі — Google-дың ЖИ нарығындағы жағдайының соңғы бір жылда қалай өзгергенін көрсетеді», — деп жазады FT.
Баффет «экономикалық ор» деп аталатын ұзақмерзімді мықты артықшылығы бар компанияларды таңдайды. Google-дың мұндай «оры» — интернет іздеу мен жарнама нарығындағы абсолютті үстемдігі. Бұған қауіп төндірген жалғыз нәрсе — АҚШ-тың Әділет министрлігінің антимонополиялық ісі, бірақ ол тәуекел сейілгендей болды.
ЖИ бумының Google-дың дәстүрлі іздеу-жарнама бизнесін әлсіретеді деген де алаң бар еді, бірақ компания қазан айында 100 млрд доллардан асқан рекордтық тоқсандық табысын жариялап, бұл күдікті сейілтті.
Сонымен қатар, Google қазір «жеңе алмасаң — басшылыққа өт» стратегиясымен ЖИ көшбасшысы болуға бар күш салып жатыр. Business Insider-дің дерегінше ChatGPT аптасына 800 млн белсенді қолданушыға ие болса, Gemini айына 650 млн қолданушыға жеткен. Google бұл айырманы қысқартуға тырысып жатыр, ал жаңадан шыққан Gemini 3 бұл процесті жылдамдатуы тиіс.
OpenAI жағынан да қызықты реакциялар болды. Сундар Пичай 15 қарашада Polymarket платформасында Gemini 3 шығу датасына қойылған ставкалардың скриншотын екі «ойланып тұрған» смайликпен жариялады.
Google DeepMind жетекшісі, Нобель сыйлығының лауреаты Демис Хассабис 18 қараша таңертең «қазір үшке таяп қалдық, менің сүйікті уақытым» деп жазды. Илон Маск бұны жаңа модельдің шығуына ишара деп түсініп: «Оны сынап көруге асығып тұрмын» деп жауап берді.
Күткендей, Gemini 3 дәл осы күні — 18 қарашада жарық көрді. Ал келесі күні Alphabet акциялары 5% өсті, деп хабарлайды CNBC.
Сэм Альтман да: «Google-ды Gemini 3-тің шығуымен құттықтаймын, өте жақсы модель сияқты» деп жазды.
LMArena платформасы Gemini 3 Pro моделін бүгінде 269 модельдің ішінде жалпы рейтингте бірінші орынға қойып отыр.
Жаңа ЖИ-мен бірге Google Antigravity атты жаңа әзірлеу платформасын да таныстырды. Компания уәдесіне қарағанда, бұл ортада ЖИ-агенттер жай көмекші емес, толыққанды серіктеске айналады. «Олар өздігінен күрделі бағдарламалау тапсырмаларын жоспарлап, орындай алады және өз кодын өзі тексере алады», — дейді Google.
14 қарашадағы сауда жабылар сәтте Alphabet акциялары жыл басынан бері 45% өсіп, тіпті Nvidia-ның ИИ-чиптер шығару бойынша ауқымды жетістіктерін де басып озып, 2025 жылы ірі технологиялық компаниялар арасындағы ең табысты акция болды. Gemini 3 шыққаннан кейін бұл өсім 50%-дан да асты.
Google — шын мәнінде вертикалды интеграцияланған ЖИ-алып
OpenAI бар күшін салып вертикалды интеграцияланған компания болуға тырысып жатқанда, Google бұл мәртебеге әлдеқашан қол жеткізген.
Компанияда бір уақытта: қуатты ЖИ-моделі (Gemini), өз бұлттық инфрақұрылымы (Google Cloud), өздерінің арнайы ЖИ-чиптері (TPU), миллиардтаған қолданушысы бар сервистер, ІІ функциялары енгізілген браузер, Pixel секілді құрылғылар және ең бастысы — осының бәрін қаржыландыруға жететін тұрақты ақшалай ағыны бар.
OpenAI-де бұлардың ешқайсысы толық көлемде жоқ.
The Information басылымының авторы Мартин Пирс мұны былай түйіндейді:
«OpenAI-ге ставка жасаған инвесторлар үшін, мүмкін, ең тиімді шешім — жай ғана Google акциясын сатып алу болар».
