OpenAI басшысы ЖИ саласында «көпіршік» барын ескертті. Уолл-стрит бұған не айтады?
OpenAI бас директоры Сэм Альтман жасанды интеллект қалыптастырған нарықта «көпіршік» пайда болып жатқанын мәлімдеді, деп хабарлады The Verge. Ол бұл жағдайды 2000-жылдардың басында пайдасыз интернет-компаниялардың күйреуінен кейінгі дотком-көпіршікпен салыстырды. сарапшылардың пікірі екіге бөлінді: кейбірі Альтманды қолдаса, басқалары нарықты артық бағаланған деп есептемейді, бірақ жекелеген компанияларға инвесторлардың тым көп үміт артқанын атап өтеді.
Егжей-тегжейі
ЖИ нарығында дотком дағдарысы кезіндегідей көпіршік пайда болды, деді OpenAI басшысы әрі ChatGPT әзірлеушісі Сэм Альтман 15 тамызда журналистермен кездесу кезінде.
«Көпіршіктер пайда болғанда, ақылды адамдардың өзі бір дән шындықтан шабыт алып, шамадан тыс әуестенеді. Тарихтағы көпіршіктердің артында әрқашан бір шынайы нәрсе тұрды. Технологиялар шынымен маңызды болды. Интернет те расында үлкен оқиға еді. Бірақ адамдар тым қатты шабыттанды», — деп келтіреді оның сөзін The Verge.
Альтман меңзеген дотком-көпіршік 2000 жылдың наурызынан 2002 жылдың қазанына дейін жарылып, технологиялық Nasdaq индексі құнының 80%-ға жуығын жоғалтқан. Сол кезде инвесторлар интернет-компанияларға қаржысын аямай құйғанымен, көп стартап табыс әкелмей жабылып қалды.
«Қазір инвесторлар ЖИ-ға шектен тыс әуестенді ме? Иә, бұл менің ойым. ЖИ соңғы ұзақ уақыттағы ең маңызды құбылыс па? Иә, менің ойымша да солай», — деді Альтман.
Тағы кім солай ойлайды?
OpenAI сәуір айында ЖИ бумы аясында $300 млрд-қа бағаланған болатын. Альтманның ескертулері басқа сарапшылардың да уайымымен сәйкес келеді, деп жазады CNBC. Alibaba теңқұрушысы Джо Цай, Bridgewater Associates негізін қалаушы Рэй Далио және Apollo Global Management бас экономисі Торстен Слок бұған дейін осындай пікір айтқан. Мәселен, Слок шілдеде қазіргі ЖИ көпіршік дотком дәуіріндегіден де үлкен, ал S&P 500 индексіндегі он ірі компания 1990-жылдардағыдан да қатты артық бағаланғанын ескерткен.
Сарапшылар неден қауіптенеді?
Қазір нарық назары 21–23 тамызда өтетін АҚШ Федералдық резерв жүйесінің жыл сайынғы симпозиумына ауған. Онда ФРЖ төрағасы Джером Пауэлл мөлшерлемелерді төмендету перспективаларына инвесторлар күткеннен қатаңырақ баға беруі мүмкін, деп жазады Barron’s. Бұл технологиялық сектордағы жоғары бағаланған акцияларға қатер төндіреді.
Barron’s дерегінше, биылғы жылы S&P 500 индексінің нарықтық құны $4,865 трлн-ға өсті, оның жартысына жуығы «Үлкен жетілік» технологиялық алпауыттарына тиесілі. Олардың жалпы капитализациясы $19,68 трлн-ға жетіп, индекс құнының 36%-ын құрап отыр. Кейбір көрсеткіштер бойынша технологиялық сектор акциялары индекс орташа мәнінен әлдеқайда қымбат.
15 тамызда BofA стратегы Майкл Хартнетт S&P 500 қазір баланстық құнынан 5,3 есе жоғары бағамен саудаланып жатқанын жазды. Оның айтуынша, P/B коэффициенті 2000 жылдың наурызындағы дотком-көпіршік шарықтау шегінен де жоғары. «Бұл жолы бәрі басқаша болса жақсы болар еді», — деді ол.
Interactive Brokers бас стратегы Стив Сосник Barron’s-қа берген сұхбатында: «Егер инвесторлардың көбі аз ғана артық бағаланған акцияларға қаржы құйып қойса, жағдай нашарласа, оларды кім сатып алады? Бұл — толы залдан бәрі бірден шығуға ұмтылғандай. Қауіп осында», — деді.
Futurum Group сарапшысы Рэй Ван CNBC-ге берген пікірінде Альтманның сөзінде шындық барын мойындады, бірақ тәуекел жекелеген компанияларға байланысты екенін атап өтті. «ЖИ мен жартылай өткізгіштерге жалпы инвестициялар тұрғысынан мен көпіршік көріп тұрған жоқпын. Жабдықтау тізбегіндегі негізгі көрсеткіштер мықты, ал ЖИ трендінің ұзақмерзімді бағыты инвестицияларды ақтайды», — деді ол. Дегенмен, Ван алыпсатар капитал әлсіз компанияларға ағылып, жергілікті «қызуларға» себеп болуы мүмкін деп ескертті.
Оптимистер не дейді?
Treasury Partners инвестициялар жөніндегі директоры Ричард Саперштейн технологиялық алпауыттар әлі де өсімнің көшбасшысы болады деп сенеді. «Біз олардың пайдасы артып, қаржы ағындары қайта инвестицияланып, жаһандық ықпалы кеңейеді деп күтеміз», — деді ол Barron’s-қа.
Саперштейннің пікірінше, инвесторлар АҚШ акцияларындағы, әсіресе ірі технологиялық компания қағаздарындағы үлесін жоғары деңгейде ұстағаны жөн. Себебі олар Трамп әкімшілігі кезінде бюрократиялық кедергілердің азаюынан, өндірістің АҚШ-қа қайта оралуынан және салықтық жеңілдіктерден пайда көреді. Бұл факторлар уақыт өте келе экономикалық өсімді ынталандырады деп санайды сарапшы.
