Рэй Далио: «Өте қуатты жасанды интеллект арқылы біз бір-бірімізді оңай жоя аламыз»

2026 жылдың ақпан айында Рэй Далио өзінің цифрлық нұсқасын — хедж-фонд Bridgewater Associates-тің негізін қалаушының философиясына сәйкес нарықтар мен экономика туралы сұрақтарға жауап беретін чат-ботты іске қосты. «Цифрлық Далионы» алғашқылардың бірі болып сынап көргендердің қатарында Oninvest тілшісі Анна Красновa болды. Осы арқасында ол жақында нағыз Рэй Далиомен жеке онлайн сұрақ-жауап сессиясына шақыру алды.

Кездесуде инвестор жасанды интеллект шешім қабылдауды қалай өзгертіп жатқанын, адамдарға бағынатын көмекші емес, ақылды қарсылас неге қажет екенін, технологиялық бум фонында нарықтарда не болып жатқанын және ол жаһандық саясатта қандай тәуекелдерді көретінін айтты. Oninvest кездесудегі оның негізгі ойларын қорытындылайды.

Халықаралық тәртіп өзгеруде. Үлгі әрқашан бірдей: соғыстан кейін үстем державалар ойын ережелерін белгілеп, осылайша бүкіл тәртіпті қалыптастырады. Уақыт өте келе — әдетте шамамен 80 жыл — жағдай өзгере бастайды, бұл қарыз циклінің аяқталуы мен басқа да процестермен сәйкес келеді.

Мен АҚШ-тың өз ниеттерін басқа елдерге жай ғана меңзеп қоюы жеткілікті болып, олар дереу бағынатын кезді есімде сақтаймын. Олар суперқұдіреттің марапаттауы да, жазалауы да өте ауқымды болатынын толық түсінетін. Алайда қазір біз осы күшті қабылдауда түбегейлі өзгерістің куәсі болып отырмыз, соның ішінде Ормуз бұғазы айналасындағы жағдай да бар.

Британ империясымен салыстыру ойымызға келеді. Оның құлдырауындағы бұрылыс нүктесі – египеттіктердің Суэц каналын басып алуы болды, сол кезде британдықтар оны қайта бақылауға алуға мүлде қауқарсыз қалды.

Біз жоғары белгісіздік деңгейін, ауқымды өзгерістерді және нәтижесінде ірі ауытқушылықтарды күтуіміз керек. Негізгі сұрақ – осы жағдайда қалай әрекет ету керек: осындай турбулентті шарттарда «келесі не өрлейді?» деген ойға берілу адамдарды тәуекелдерді қауіпті түрде шоғырландыруға итермелейді. Мысалы, жасанды интеллект компанияларының нарықтық капитализациясы — ол мүлдем үстем болып кетті, ал инвестициялық портфельдер осы секторға қатты шоғырланды.

1750 жылдан бері бар болған жаһандық валюталардың шамамен 85–90 пайызы жойылған немесе құнсыздалған. Бұл процестің табиғаты осындай; ол сөзсіз.

Валютаның құнсыздануына немесе құлдырауына әкелетін негізгі белгілер тікелей қарызбен байланысты. Қарыз құралы, негізінде, белгілі бір соманы қайтаруға берілген уәде. Алайда болашақта сол ақшаның қаншалықты құнды болатынына ешқандай кепілдік жоқ. Нәтижесінде валютаның сатып алу қабілеті төмендейді.

Менің ойымша, ауқымды қарыз мәселелері мен елдердің қай активтердің қауіпсіз әрі резервтерді сақтауға лайық екендігі жөніндегі көзқарасын өзгертіп жатқан геосаяси дамулар доллармен номиналданған қарыздардың және доллардың өз құнына аса зиянды әсер етіп жатыр. Енді осы үрдісті нарық қозғалыстарынан да байқауға болады.

Басыңызда нарықтарды жай ғана елестетіп, шешім қабылдай алатын күндер әлдеқашан артта қалды. Маған көбі инвесторлар осы шындықты енді ғана мойындап жатқандай көрінеді, себебі жасанды интеллект жақында ғана пайда болды. Сондықтан, менің ойымша, адамдар оны қазіргі уақытта біршама ретсіз әрі құрылымсыз түрде пайдаланып жатыр.

Бірақ болашақта әркім өзінің жасанды интеллект жүйелерін дамытуға мәжбүр болады. Біз ойлау қабілетімізді тиісті жасанды интеллектпен немесе жасанды интеллект құралдарының толық жиынтығымен серіктес ретінде құрылымдауымыз керек — олар адам ақыл-ойының ең үздік қасиеттерін ашу үшін синергияда жұмыс істейді. Меніңше, әлі де өз түсінігіңіз бен сенімдеріңіз болуы керек, бірақ оларды сенімді серіктес — сенімді жасанды интеллект серіктесі — сынауы маңызды. Оның көмегімен сіз шешім қабылдау жүйелерін құра аласыз. Қарапайым етіп айтқанда, осы технологиялардың алдыңғы шебінде болуыңыз керек, әйтпесе артта қалып қоясыз.

Егер сіз ірі тілдік модельдермен (LLM-дермен) – әсіресе қазіргі уақытта – жұмыс істеп жатсаңыз, дайын жауаптар алу үшін емес, пікір алмасу және ой бөлісу үшін істеңіз. Осы процестерді қозғайтын себеп-салдар байланыстарын түсінуге және олармен тиімді жұмыс істеу қағидаларын қалыптастыруға ұмтылыңыз. Бұл – дұрыс жол.

Менің ойымша, машиналардың интеллектуалдық мүмкіндіктерінің колоссалды өсуі адамдар арасындағы қарапайым ақыл-парасаттың мүлдем болмауымен қатар жүретін жағдай туындауы толықтай мүмкін — осы аса қуатты интеллектіні пайдалана отырып, біз бір-бірімізді жойып жіберуіміз мүмкін.