«Сандар өтірік айтпайды»: күтпегендей нашар жұмыспен қамту есебінен кейін акция бағалары неге өсті?
АҚШ-тың акция бағалары күтпеген еңбек нарығының көрсеткіштеріне қарамастан өсті / Фото: Unsplash/dylan nolte
Business Insider мәліметі бойынша, шілде АҚШ еңбек нарығында соңғы кездерігі ең нашар айлардың бірі болды. Күтпегендей, шілдеде жұмыс орындарының саны азайды — тіпті Әлем чемпионаты да көмектесе алмады. Экономистер қазіргі уақытта осы көрсеткіштерді түсіндіруге тырысуда. Ал инвесторлар әлсіз еңбек нарығын қор нарығы үшін оң фактор деп қарастырып, акцияларды жаппай сатып алуда.
Жұмыспен қамту туралы есеп нені көрсетті
7 тамызда жарияланған Еңбек статистикасы бюросының деректеріне сәйкес, шілдеде АҚШ жұмыс берушілері ауылшаруашылық емес секторда күтпеген жерден 23 000 жұмыс орнын қысқартты. Сонымен қатар билік өткен екі айдағы жұмыспен қамту көрсеткіштерін төмендетіп түзетті. Мамыр мен маусым айларында АҚШ экономикасы бұрын хабарланғаннан 103 000 жұмыс орнына аз өсім көрсеткені анықталды.
Сонымен қатар, АҚШ Еңбек министрлігінің ай сайынғы сауалнамасы көрсеткендей, америкалықтардың еңбек күшінен шығып жатқандарының саны артып келеді. Нәтижесінде жұмыспен қамтылғандар саны азайғанына қарамастан, жұмыссыздық деңгейі маусым айындағы 4,2 пайыздан 4,1 пайызға төмендеді.
Неліктен есеп экономистерді таң қалдырды
Біріншіден, еңбек нарығы күтпегендей әлсіз болып шықты. Деректер жарияланбас бұрын экономистер жұмыс орындарының қысқаруының орнына 83 000-ға өсетінін болжаған еді.
Екіншіден, нақты салалардағы жұмыс орындарының қысқартылуы да таңқаларлық болды. Мысалы, мемлекеттік сектордан кейін демалыс пен қонақжайлылық саласы қысқартулардан ең қатты зардап шекті. Бұл сектордағы жұмыспен қамту деңгейі шамамен бір жыл ішінде ең төменгі деңгейге түсті — АҚШ-та ішінара өткен және 19 шілдеде аяқталған Футбол бойынша Әлем чемпионатына қарамастан. Маусым айында да осы салада жұмыс орындары қысқарды, дегенмен сарапшылар турнир барлар мен мейрамханалар мен қонақүйлерді қосымша қызметкерлерді белсенді түрде жалдауға итермелейді деп күткен еді.
«Меніңше, мұнда бірдеңе дұрыс емес. Бірдеңе үйлеспей жатыр», – деді Allianz Trade North America компаниясының аға экономисі Дэн Норт Seeking Alpha-ға маусым айындағы сала бойынша жұмыс орындарын қысқарту туралы берген сұхбатында.
Шілде айындағы көрсеткіштер де сенімді көрінбейді, – деді Santander US Capital Markets компаниясының бас экономисі Стивен Стэнли. «Бұл көрсеткіштер жалпы еңбек нарығында байқалып отырған жағдайға қайшы келмейді», – деп келтіреді оны Bloomberg. «Егер еңбек нарығы шын мәнінде маусым мен шілде айларындағы жұмыспен қамту көрсеткіштерінің көрсеткендей әлсіреген болса, біз бұған Федералдық резерв жүйесінен естіп, экономиканың жағдайында көрер едік. Бірақ олай емес».
AllianceBernstein компаниясының экономисі Эрик Виноград шілде айындағы әлсіз көрсеткіштерді ішінара статистикалық бұрмаланулармен түсіндіруге болатынын болжайды. Алайда WSJ мәліметіне сәйкес, алдыңғы айларға қатысты деректердің ауқымды түзетуін «түсіндіру соншалықты оңай емес».
Жұмыспен қамту көрсеткіштеріне ай сайынғы түзетулер – стандартты тәжірибе, себебі сауалнамаға қатысқан көптеген жұмыс берушілер жауап беруге біраз уақыт қажет етеді, деп түсіндіреді басылым. Алайда шілдедегі айтарлықтай төмендетілген түзету екінші жыл қатарынан орын алып отыр, бұл экономистерді осы үрдістің себебін іздеуге итермелеуі мүмкін, деп жазады WSJ. Бір жыл бұрын мамыр мен маусым айларындағы көрсеткіштер барлығы 258 000 жұмыс орнына төмендетілген еді. Бұл АҚШ Президенті Дональд Трампты қатты ашуландырып, сол күні ол Еңбек статистикасы бюросының басшысы Эрика МакЭнтерферді деректерді бұрмалады деп айыптап, қызметінен босатты.
Экономистер де соңғы екі айда АҚШ еңбек күші шамамен бір миллион адамға қысқарғанына нақты түсініктеме таба алмай отыр, деп жалғастырады WSJ. Айқын себептерге зейнетке шығу қарқынының жеделдеуі немесе АҚШ иммиграциялық саясатының қатаңдауы жатады. Дегенмен, көптеген сарапшылар бұл факторлар болып жатқан жағдайды толық түсіндіре алмайды деп есептейді, деп жазады газет. Еңбек күшінің қысқаруы экономикаға теріс салдар әкеліп, оның әлеуетті өсу қарқынын шектейді.
Сонымен, акция бағалары неге өсіп жатыр?
Нарықтың реакциясына қарағанда, жұмыс орындарын қысқарту туралы жаңалық инвесторлар тарапынан оң қабылданды. Nasdaq Composite индексі жұма күні сауда сессиясында шамамен 1 пайызға өсті, ал S&P 500 индексі 0,5 пайызға өсті.
Шын мәнінде, әлсіз еңбек нарығы ФРЖ-ны пайыздық мөлшерлемені көтеруді кейінге қалдыруға итермелеуі мүмкін, деп түсіндіреді Bloomberg. Деректер жарияланбас бұрын трейдерлер жыл соңына дейін ФРЖ пайыздық мөлшерлемені көтеру ықтималдығын 85 пайыз деп бағалаған; кейін бұл көрсеткіш 75 пайызға төмендеді. Пайыздық мөлшерлемені көтеру қор нарығы үшін теріс фактор болып, акцияларды аз тартымды етеді.
Алайда еңбек нарығы ФРЖ саясатын анықтайтын жалғыз фактор емес. Жоғары инфляция ФРЖ-ның басты назарында қалуы мүмкін. Дәл осы мәселе соңғы отырыста үш ФРЖ өкілінің пайыздық мөлшерлемелерді өзгеріссіз қалдыруға қарсы дауыс беруіне себеп болды.
«Егер алдағы бірнеше айда инфляция күтілгеннен жоғары болып шықса, пайыздық мөлшерлемені көтеру ықтималдығы артады», – деп атап өтті Nationwide компаниясының бас экономисі Кэти Бостянчич өзінің жазбасында.
Бүгінгі есеп нарыққа тек уақытша тынығу берді, дейді Principal Asset Management компаниясының бас жаһандық стратегі Сима Ша. Келесі аптада АҚШ-та тұтынушылық баға инфляциясы туралы деректер жарияланады.
«ФРЖ өкілдері келесі қадамдары туралы іс жүзінде ешқандай сигнал бермей отырғандықтан, инфляция деректері одан сайын маңызды бола түсті және Уолл-стритте пайыздық мөлшерлемені әрі қарай көтеру туралы қорқынышты тез арада қайта қоздыра алады», – деді ол.
