SpaceX 100 долларға бағаланды ма? Алдағы күндері нарық Масктың стратегиясын сынақтан өткізеді.

SpaceX акциялары IPO-дан бері ең жоғары деңгейінен шамамен жартысына дейін төмендеп, әрі қарай да арзандауы мүмкін. Morgan Stanley сарапшылары бағаның 100 долларға дейін төмендеуін жоққа шығармайды, бұл 3 шілдедегі жабылу бағасынан 12,7 пайызға төмен.

Себебі алғашқы лок-ап кезеңі 6 тамызда аяқталады, одан кейін бірқатар ерте инвесторлар мен ішкі тұлғалар өз акцияларын сатуға құқылы болады. Жалпы алғанда, олар нарыққа 911,5 миллионға дейін акция шығара алады, бұл қазіргі айналымдағы акциялар санының шамамен бір жарым есесіне тең.

Акция бағаларына әсері жағынан бұл оқиға инвестициялық портал Motley Fool -дың мәліметінше, SpaceX-тің бас директоры Илон Маск пен басқа да жоғары лауазымды тұлғалардың пікірлерімен бірге жарияланған алғашқы қаржылық есебінен де маңызды болуы мүмкін.

Есептің өзі 4 тамызда жарияланады. Ал ол инвесторлардың санасындағы, саны күннен-күнге артып келе жатқан негізгі сұрақтарға жауап беретіні әлі белгісіз.

SpaceX акцияларының бағасының төмендеуі бірнеше миллиардтық (дәлірек айтсақ, триллион долларлық) шығындардың ақылға қонымдылығына қатысты күмәннің артуы фонында — әсіресе АҚШ пен Иран арасындағы соғыстың болжап болмайтын салдары, мұнай бағасының мүлде болжамды өсуі және инфляциялық тәуекелдердің күшеюі ескерілгенде.

Бұл одан әрі күшейіп отыр, себебі жасанды интеллект бұрын-соңды болмаған ауқымдағы тағы бір нарықтық көпіршік деген қабылдау күшейіп барады. Ал бірнеше жыл бұрын қоғамдық алаңдаушылық негізінен экзистенциалдық сипатта болды – жасанды интеллект бақылаудан шығып, адамзатты жояды немесе ең болмағанда адамдардың жұмысынан айырады деген – ал қазіргі басым көзқарас «жасанды интеллекттен жалықтық» дегенге саяды.

Егер баға 100 долларға дейін төмендесе, бұл тек психологиялық шекті бұзу ғана емес, сонымен бірге іс жүзінде Илон Маск компаниясының жасанды интеллект бөлімінің құнын төмендету болып табылады. Кем дегенде, Morgan Stanley талдаушыларының пікірі осындай.

2026 жылғы 24 шілдедегі банктің жазбасына сәйкес, егер SpaceX компаниясының бизнесі екі бөлікке бөлінсе — зымыран ұшырулар мен Starlink, сондай-ақ жасанды интеллект — десек, акция бағасы 100 доллар болғанда инвесторлар компанияның жасанды интеллект бөліміне мүлде баға бермейді немесе оны іс жүзінде -300 миллиард долларға бағалайды.

Сонымен қатар, бұл нарықтың 2028 жылға қарай зымыран ұшырулар мен Starlink бизнесінен түсетін EBITDA Morgan Stanley-дің негізгі сценарий болжамынан шамамен 30 пайызға төмен болады деп күтетінін көрсетеді.

Банк өзі SpaceX акциялары үшін мақсатты бағаны 300 АҚШ доллары деңгейінде белгілеп, «outperform» рейтингін берді, бұл «сатып алу» ұсынысына сәйкес келеді.

Осылайша, 100 долларға инвесторлар компанияның бүкіл жасанды интеллект бизнесіне іс жүзінде тегін опцион алып отыр, ал негізгі сегмент — зымырандар мен Starlink — қазіргі акция бағасын-ақ ақтап тұр.

SpaceX үш салада жұмыс істейді: байланыс, ғарыш және жасанды интеллект. Қатаң айтқанда, Starlink – компанияның жалғыз табысты бөлімшесі.

«Біз инвесторлардың күшейіп келе жатқан пессимизмі мен іс жүзінде өзгеріссіз қалған негізгі көрсеткіштер арасындағы қазіргі алшақтық SpaceX акцияларына тартымды кіру нүктесін ұсынады деп есептейміз», – делінген Morgan Stanley ескертпесінде.

Банк өзінің оптимизмінде жалғыз емес — Уолл-стриттегі консенсус бағасы сәл төмен, 231,82 долларды құраса да, 38 талдаушының 28-і SpaceX акцияларын сатып алуды ұсынады.

SpaceX әлі IPO-ға дайындалып, акция бағасын бір акцияға 135 долларға белгілейтінін жариялаған кезде-ақ Уолл-стриттегі көптеген адамдар оның өсуіне қатысты асыра сілтенген үміттер туралы айтып жатты.

Мысалы, The Morningstar сарапшылары ай мен Марсты зерттеуге негізделген стратегиясы бар компанияның акцияларының әділ бағасын 63 доллар деп санады, ал жыл соңына қарай ол 62 долларға дейін төмендейді деп болжады.

Мизухоның өнеркәсіптік зерттеулер бөлімінің бастығы Бретт Линзи Bloomberg-ке компанияның болашағы бір жағынан немесе басқа жағынан Starship-тің табысына тәуелді екенінайтты.

Қатаң айтқанда, Morgan Stanley де осындай астрономиялық бағаларды мойындайды. 22 шілдедегі тағы бір есепте банк, атап айтқанда, инвестициялауды зымырандық ғылыммен теңестіреді.

14-ші және 15-ші Starship сынақтары тиісінше қыркүйек пен қазан айларына жоспарланған, оның ішінде алғашқы орбиталық ұшу физикалық әлемде мүмкін нәрселердің өнерін растау немесе жоққа шығаруға бағытталған.

Morgan Stanley-дің теріс сценарийінде, мақсатты бағасы 75 доллар болған жағдайда, Starship 2029 жылға дейін «ұшпайды» деп есептеледі және жасанды интеллектіні монетизациялау жөніндегі күтілімдер инвесторлардың ең жаман қорқыныштарын растайды.

Банктің ең оптимистік болжамы, акция бағасы 600 долларға жетеді деп болжайды, AI секторы SpaceX-тің бағалауының 60 пайызын құрайтынын және оның есептеу қуаты 2040 жылға дейін жылына шамамен 46 пайызға өсетінін есептейді. Сонымен қатар, компания ғарышта дерек орталықтарын салу жобасын жеделдетіп, Остиндегі Terafab жартылай өткізгіштер өндіру зауытын тұрғызады. Бұл сондай-ақ Starship 2026 жылдың төртінші тоқсанында тұрақты операцияларын бастайтынын білдіреді.

Осы көктемде жарық көрген кітапта «маскизм» деп аталған бұл құбылыс әлі де басты рөлде ме, жоқ па, алдағы бірнеше күнде анық болады.