SpaceX бір айдың ішінде нарықтық құны 800 миллиард доллардан астамға төмендеді: оның акциялары IPO бағасына жақын

Элон Масктың SpaceX аэроғарыш компаниясының акциялары технологиялық сектордағы соңғы сатылымнан кейін бастапқы жария ұсыныстан бергі ең төмен деңгейге түсті және іс жүзінде IPO бағасына оралды. Дүйсенбідегі сауда кезінде олар ең төменгі $136,78-ге дейін төмендеп, күнді $139,14-те аяқтады. Бұл маусым айының ортасындағы сауданың бастапқы бағасынан 7,2 пайызға төмен, бірақ IPO бағасынан әлі де 3 пайызға жоғары. Сарапшылардың SpaceX-тің болашағына қатысты пікірлері бөлінеді: кейбіреулері компанияның әлсіз қаржылық көрсеткіштеріне байланысты акция бағасының төмендеуі заңды деп есептесе, басқалары бұл құлдырауды уақытша деп сипаттайды.

Дүйсенбі күні сауда кезінде SpaceX акцияларының бағасы күндізгі ең төменгі $136,78-ге дейін төмендеп, күн соңында $139,14-ке жабылып, сол күнде 4,2%-ға арзандады. Сол себепті, 16 маусымда бір акцияға 225,64 доллар деңгейіндегі барлық уақыттағы ең жоғары көрсеткішпен салыстырғанда, SpaceX акциялары қазір 38%-дан астамға төмендеді, ал Musk компаниясының нарықтық капитализациясы — осы айдың ең жоғарғы 2,67 трлн долларға дейін өскен — 831 млрд долларға азайды, деп хабарлайды MarketWatch Dow Jones Market Data деректеріне сілтеме жасап.

Осы жағдайға байланысты SpaceX АҚШ-тың ең құнды корпорациялары рейтингісінде жетінші орынға сырғып, жартылай өткізгіштер алпауыт Broadcom компаниясынан артта қалды, деп жазады басылым. Оған дейін компания тұрақты түрде алтыншы орынды сақтап келген, оны тек бір рет – 16 маусымда ғана өзгерткен, сол кезде SpaceX нарықтық капитализация бойынша Amazon мен Microsoft-ты қысқа мерзімге басып озған.

14 шілдедегі алдын ала саудада SpaceX акциялары іс жүзінде өзгеріссіз қалды.

Уолл-стриттегі сәтті дебюттен кейін SpaceX өсу қарқынын сақтауда қиындықтарға тап болды. Компанияның нарықтық бағалауы аналитиктер тарапынан үнемі сынға ұшырайды, олар оның ағымдағы нарықтық капитализациясы мен іргелі көрсеткіштері арасындағы сәйкессіздікке назар аударады. Негізгі алаңдаушылықтар жақын арада өзін-өзі ақтамайтын деңгейге жетудің ұзаққа созылуы мен бизнестің ауқымды түрде орбиталық деректер орталықтарын құруға бағытталуымен байланысты.

Осы көрсеткіштер мен шындық арасындағы алшақтық нәтижелерді салыстырғанда айрықша байқалады: нарықтық капитализациясы шамамен 2 трлн долларды құрайтын SpaceX компаниясының 2025 жылғы аяқталған жылға таза шығыны шамамен 4,9 млрд долларды, ал кірісі 18,6 млрд долларды құрады. Салыстыру үшін MarketWatch мәліметі бойынша нарықтық құны жағынан SpaceX-ті басып озған Broadcom соңғы толық қаржылық жылында 63,9 млрд доллар кіріспен 23,1 млрд доллар таза пайда көрсетті.

Осы жағдайға орай Cerity Partners компаниясының серіктесі Майкл Эшли Шульман былай деді: «SpaceX-тің акцияларының шамамен бастапқы жария ұсыныс (IPO) бағасы бойынша саудаланып жатқаны ешқандай дағдарыс емес. Керісінше, бұл бағаға енгізілген «сюжеттік премияның» қысқа мерзімде ешқайда бара алмайтынын көрсетеді. MarketWatch жазғандай, бұған дейін басқа да жоғары деңгейлі IPO-ларда мұндай жағдайды байқағанбыз, одан кейін акциялардың өсуге мүмкіндігі аз қалған.

Дегенмен, қазіргі түзету IPO-дан кейін акцияларды сатып алғандарға әсер етті, – дейді CFRA талдаушысы Кит Снайдер: «Егер сіз сауданың алғашқы секундтарында акцияларды сатып алсаңыз, қазір міндетті түрде шығынға ұшырап отырсыз». Акция мем-акцияға қатты ұқсай бастады. Барлығы SpaceX-ті жасанды интеллект жобасы деп санады. Илон Маск қатысы бар кез келген компания адамдар арасында қызығушылық тудырады. Бірақ бұл жағдайда алғаш рет инвесторлар жасанды интеллект жобасы ретінде насихатталып жатқан активке инвестиция сала алатынын сезінді, – деді ол (BBC-ге сілтеме жасап).

Акционерлер арасындағы бұл бөлінуді Mergermarket сарапшысы Самуэл Керр де растайды. «Егер сіз IPO кезеңінде кірсеңіз, бәрі жақсы. Ал алғашқы бірнеше күнде сатып алсаңыз, қазір қатты ренжіген болар едіңіз. Егер SpaceX өзі уәде еткеннің бәрін орындаса, онда иә, инвесторлар тарихтағы ең құнды компанияның иелері болады. Алайда оған мұны жүзеге асыру үшін алда әлі көп жұмыс істеу керек.

«Барлық уәделер» дегенде Керр Марсты колониялау, 1 миллион спутниктен тұратын ғарыш торабын орналастыру және айда тасымалдаушы құрылғылар жасау жөніндегі Масктың жоспарларын меңзеді. Маск өзі 10 шілдеде «Егер біз мақсаттарымызға жетсек, SpaceX Жердің қалған бөлігінен де қымбат болатынын» айтты.

Қазіргі уақытта Уолл-стрит талдаушыларының басым көпшілігі SpaceX акцияларын сатып алуды ұсынады — 34 сарапшының 27-сі «сатып алу» (Buy және Overweight) ұстанымын ұсынады. Бес сарапшы бейтарап ұстанымда (Hold), ал тек екеуі акцияларды сатуды ұсынады (Underweight және Sell рейтингтері).

12 маусымда SpaceX рекордтық IPO аясында акция бағасы бір акцияға 135 доллар болып жарияға шықты, сол кезде компанияның құны 1,7 триллион доллардан асты. Инвесторлардан 85,7 миллиард доллар тартқан бұл тарихтағы ең ірі IPO болды. MarketWatch жазуынша, Renaissance Capital мәліметі бойынша, SpaceX-тің биржаға шығуы мен өткен аптада SK Hynix компаниясының АҚШ қор нарығында жария компания мәртебесін алуы 2026 жылды «мега-IPO жылы» ретінде нақты бекітті.