SpaceX IPO: Илон Масктың ғарыш компаниясының акциялары енді қолжетімді

SpaceX акцияларымен алдын ала сауда Freedom клиенттік сауда платформасында басталмақ. Ғарыш компаниясының IPO-сы тарихтағы ең ірі болуы мүмкін және оның негізін қалаушы Илон Маскты әлемдегі жалғыз триллионерге айналуға жақындатады.

SpaceX акциялары 10 маусымнан бастап әр күн сайын Астана уақыты бойынша 15:00-ден 01:00-ге дейін Freedom платформасында орналастыру аяқталғанға дейін қолжетімді болады. 12 маусым, жұма күні акциялардың Nasdaq биржасында SPCX тикерімен саудасын бастауы күтілуде.

Starlink спутниктік желісінің, X әлеуметтік желісінің және Grok чат-ботының иесі SpaceX 555,6 миллион акцияны Nasdaq биржасында әрқайсысын 135 доллардан тізімге қоюды жоспарлап отыр, бұл 75 миллиард доллар тартуға мүмкіндік береді. CNBC мәліметі бойынша, IPO-дан кейін компанияның нарықтық капитализациясы шамамен 1,77 трлн долларға жетуі мүмкін. Егер листинг сәтті өтсе, Bloomberg Billionaires Index деректері бойынша Масктың байлығы 988 млрд долларға жетеді.

IPO бойынша жетекші андерайтерлер – Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup және JPMorgan Chase. Синдикатқа барлығы 23 банк кіреді, соның ішінде Barclays, Deutsche Bank, UBS, Mizuho, Macquarie және Royal Bank of Canada.

SpaceX-тің IPO-сы тарихтағы ең ірі IPO болмақ. Қазіргі рекордты 2019 жылы шамамен 29 миллиард доллар жинаған мұнай компаниясы Saudi Aramco ұстап тұр.

Компания IPO-дан түскен қаражатты Starlink желісін, зымыран бағдарламасын, Starship жобасын және жасанды интеллект пен ғарыш инфрақұрылымына қатысты басқа бастамаларды дамытуға пайдаланады.

SpaceX 2002 жылы миллиардер Илон Маск тарапынан PayPal-ды сатудан түскен қаражат есебінен құрылды. Бүгінде компания әлемдегі ең ірі ғарыштық ұшыру операторы атанды, Starlink спутниктік интернет қызметін дамытумен айналысып келеді және xAI-ды сатып алғаннан кейін жасанды интеллект саласында да белсенді.

Компанияның жолы бірқатар сәтсіздіктерден басталды. Falcon 1 зымыранының алғашқы үш ұшырылымы сәтсіз аяқталды, бірақ 2008 жылы SpaceX сұйық отынды зымыранды орбитаға ұшырған алғашқы жекеменшік компанияға айналды. Сол жылы компания Халықаралық ғарыш станциясын жабдықтау үшін NASA-дан 1,6 миллиард долларлық келісімшарт алды.

2012 жылы SpaceX Dragon ғарыш кемесі Халықаралық ғарыш станциясына жалғасқан алғашқы жекеменшік ғарыш кемесі болды. Сегіз жылдан кейін SpaceX жекеменшік компаниялар арасында ғарышкерлерді Халықаралық ғарыш станциясына жеткізген алғашқы компанияға айналып, бұл АҚШ-та «Space Shuttle» бағдарламасы аяқталғаннан бері алғаш рет адам қатысатын ғарыш ұшуының қайта жандануын білдірді.

Компанияның негізгі жетістіктерінің бірі – қайта пайдалануға болатын зымыран технологиясы. 2015 жылы SpaceX Falcon 9 зымыранының бірінші сатысын алғаш рет сәтті қалпына келтіріп, кейіннен бустерлерді қайта пайдалануды стандартты тәжірибеге айналдырды. Бұл ұшыру шығындарын айтарлықтай азайтуға мүмкіндік берді. Жалпы алғанда, SpaceX шамамен 660 миссияны жүзеге асырды, ал оның қайта пайдалануға болатын бустерлері 583 рет қолданылды — бұл көрсеткіштерге ешбір бәсекелес жақындай алмады, деп жазады Barron's.

Бүгінде коммерциялық ұшырулар мен Starlink спутниктік интернет қызметі SpaceX компаниясының бизнесінің басым бөлігін құрайды. Осылар компанияның кірісінің көп бөлігін қамтамасыз етіп, оны ғарыштық қызметтер саласындағы жетекші ойыншыға айналдырды.

Келесі кезең ретінде SpaceX компаниясы 15 миллиард доллардан астам қаржы жұмсаған Starship қайта пайдалануға болатын супер ауыр жүк көтеретін зымыран жобасы белгіленген. Маск оны NASA-ның ай бағдарламасы үшін, жаңа буындағы Starlink спутниктерін ұшыру және ұзақ мерзімді перспективада Марсқа миссиялар жүргізу үшін пайдалануды көздейді.

Соңғы жылдары Маск жасанды интеллект саласындағы активтерін біріктіріп келеді. 2022 жылы Twitter-ді сатып алып, 2023 жылы xAI стартапын іске қосқаннан кейін, биыл SpaceX xAI-ды 1,25 триллион долларға бағаланған мәміле аясында сатып алды. Ғарыш, спутник және жасанды интеллект бизнестерінің осы экожүйесі жарияға шығады.

Масктың ең амбициялық жобаларының бірі – жасанды интеллект үшін орбитадағы деректер орталықтарын салу. IPO құжаттарында SpaceX орбитада есептеу инфрақұрылымын құруды қарастырып жатқанын мәлімдеді, ал Маск жиналған қаражатты AI мүмкіндіктерін ғарышта орналастыру үшін 1 миллионға дейін спутниктерді ұшыруды қаржыландыруға жұмсалатынын айтты. Компания бұл технология әлі сынақтан өтпегенін және коммерциялық тұрғыдан тиімсіз болып шығуы мүмкін екенін мойындайды.

Өткен жылы SpaceX компаниясының табысы 18,7 миллиард долларды құрады, таза шығыны 4,9 миллиард доллар болды.

— Morningstar компаниясының мәліметінше, SpaceX-тің әділ құны 780 миллиард долларды құрайды — бұл оның ресми емес нарықтағы бағалауының жартысы. Алайда IPO-дан кейін акция бағасы «ұшатындай» өсуі мүмкін, деп жазады олардың сарапшылары. Бұл шамамен 3%-дық төмен еркін айналымға ие болуымен байланысты, агенттік атап өткендей, бұл процесті «планетадағы дерлік барлық инвестициялық банктердің» акцияларды ілгерілетуі, инвесторлардың жасанды интеллектіге деген қызығушылығы және Nasdaq 100 индексіне бұрын-соңды болмағандай жылдам енгізілуі жеделдетеді. Morningstar мәліметінше, ең тиімді кіру нүктесі бірнеше айдан кейін, венчурлық капиталистер мен SpaceX қызметкерлері өз акцияларын сата ала бастағанда пайда болады.

— «Илон Масктың жанкүйерлері Tesla-ның бағасын негізгі көрсеткіштермен ақталатын деңгейден әлдеқайда жоғары көтерді. «SpaceX-пен де дәл осындай жағдай болуы мүмкін», – дейді Business Insider-ге сілтеме жасаған ERShares компаниясының бас инвестициялық директоры Джоэл Шульман. «Мен бұл IPO-дан мүлдем аулақ болуды ұсынамын».

— «Инвесторлар зымыран бизнесі мен Starlink-тің абоненттік базасына назар аударуда», – деп Business Insider Deepwater Asset Management компаниясының басқарушы серіктесі Джин Мунстерді келтіреді. — «Олар мәселенің мәнін жіберіп алған. Масктың бақылауындағы компаниялар торабы арқылы SpaceX үнсіз түрде толық егеменді жасанды интеллект жасауға қабілетті жалғыз активтер жиынтығын құрастырды». «Егеменді AI» дегенде ол есептеу қуатынан бастап деректерді тасымалдау арналары мен пайдаланушыларға қызмет көрсетуге дейінгі негізгі кезеңдерде үшінші тарап жеткізушілеріне тәуелді емес толық автономды экожүйені меңзейді. Мюнстердің айтуынша, дәл осы нәрсе SpaceX-тің басты артықшылығына айналуы мүмкін.

— SpaceX акциялары ірі сатып алушыларды, негізінен Nasdaq 100 индексін бақылайтын қорларды тартады, – деді Stanphyl Capital Partners компаниясының басшысы және Tesla-ның ұзақ уақыттан бері сыншысы Марк Шпигель Reuters агенттігіне. Ол SpaceX-ті «абсурдты түрде шамадан тыс бағаланған» компания деп санайды, бірақ оның акцияларын қысқа сатуға дайын емес және күтіп көру тәсілін ұнатады.

___________________

Freedom клиенттері алдын ала сауда сессиясында SpaceX акцияларымен сауда жасай алады. Сауда Астана уақыты бойынша 15:00-ден 01:00-ге дейін, 10 маусымнан бастап IPO-ға дейін (12 маусымға жоспарланған) қолжетімді болады. Содан кейін сауда АҚШ қор нарығының кестесіне сәйкес жүргізіледі. Қатысу үшін SPCX.US тикеріне басыңыз.