Supermicro акциялары 23%-ға құлдырады: құрылтайшылардың бірі Nvidia чиптерін контрабанда жасағаны үшін ұсталды

АҚШ-та орналасқан нейрондық желілер серверлерін өндіретін ірі компаниялардың бірі Supermicro акциялары компанияның негізін қалаушылардың бірінің Қытайға Nvidia AI чиптерін заңсыз жеткізу арнасын ұйымдастырды деген күдікпен қамауға алынғаны туралы хабар тарағаннан кейін күрт құлдырады. Жоғары лауазымды басшының қамауға алынуы Supermicro компаниясына ауыр соққы болды, себебі ол Nasdaq тізімінен шығарылуға таяп қалған бірнеше аудиттік жанжалдардан кейін инвесторлардың сенімін қалпына келтіруге тырысып жатқан еді.

20 наурыздағы таңертеңгі саудада Supermicro акциялары 23%-ға құлдырады. Бұған бір күн бұрын FBI агенті компанияның 71 жастағы құрылтайшысы И-Шиань «Уолли» Ляоны АҚШ-тың экспорттық бақылау заңдарын бұзды және тауарларды контрабандалауға қастандық жасады деген айыппен қамауға алғаны себеп болды. Supermicro акцияларының бағасы АҚШ Әділет департаменті қылмыстық қудалау туралы мәлімдеме жасағаннан кейін бірден құлдырай бастады, ал жұма күні бұл төмендеу жеделдеді.

Манхэттен сотындағы айыптау актісіне сәйкес, іс бойынша айыпталушылар қатарына қазіргі уақытта әділеттен жасырынған Тайваньдағы Supermicro компаниясының бас менеджері Цзюй-Жань «Стивен» Чанг пен қамауға алынған делдал Цин-Вэй «Уилли» Сун да кіреді. Fortune басылымының мәліметінше, үш айыпталушының әрқайсысына 20 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

АҚШ Әділет департаментінің мәліметі бойынша, 2024–2025 жылдары компанияның негізін қалаушысы және бас менеджері Қытай Халық Республикасына серверлердің заңсыз жеткізілуін ұйымдастырған. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы бір компания алдамшы ретінде пайдаланылып, Supermicro-дан жабдықты өз қажетіне деп сатып алған. АҚШ-та құрастырылған серверлер Supermicro компаниясының Тайваньдағы бөлімшесіне жөнелтіліп, одан әрі Оңтүстік-Шығыс Азияға жеткізілді, онда жабдық Қытайдағы клиенттерге жасырын жеткізу үшін белгісіз қораптарға қайта оралды. Әділет департаменті нің мәліметінше, бұл барған сайын батылданған схема аясында Supermicro 2,5 миллиард долларлық серверлерді жөнелтіп, оларға орнатылған Nvidia чиптері сатып алушылардың басты нысанасы болған.

Екі компания да жанжалдан тез арада өздерін алшақ ұстауға тырысты. Supermicro «айыптау актісінде атымыз айыпталушы ретінде көрсетілмегенін», күдікке ілінген жоғары лауазымды менеджерлердің міндеттерінен уақытша шеттетілгенін және делдалмен байланысы үзілгенін атап өтті. Financial Times хабарлауынша, Nvidia компаниясы үшін «қатаң сәйкестік» – «басты басымдық» екенін және «АҚШ бақылауындағы компьютерлерді Қытайға заңсыз аудару барлық жағынан тиімсіз» екенін мәлімдеді.

2018 жылы АҚШ Құнды қағаздар және биржалар комиссиясының (SEC) компанияның бухгалтерлік есеп тәжірибесіне жүргізген тергеуіне байланысты Supermicro акцияларымен сауда тоқтатылды. Осыдан кейін И-Шиань Ляо барлық лауазымдарынан кетуге мәжбүр болды. Бес жылдан кейін ғана ол директорлар кеңесіне қайта оралды. Supermicro-ның беделі 2024 жылғы тамызда тағы бір соққы алды: қысқа сатумен айналысатын Hindenburg Research компанияның күмәнді есеп жүргізу тәжірибесіне қайта оралды деп айыптады. Дәл сол уақытта аудитор Ernst & Young (EY) ашықтық пен корпоративтік басқару мәселелері бойынша алаңдаушылық білдіріп, Supermicro директорлар кеңесін тәуелсіз тергеу жүргізуге мәжбүр етті.

2024 жылғы қазанда аудит жүргізіліп жатқан кезде EY кенеттен аудиторлық қызметтен кетіп, Supermicro басқармасының берген мәлімдемелеріне енді сенуге болмайтынын және компания дайындаған қаржылық есептілікпен байланысқысы келмейтінін мәлімдеді. Нәтижесінде компания жылдық және тоқсандық есептерін тапсыру мерзімін өткізіп алып, тағы да Nasdaq биржасынан шығарылу қаупіне ұшырады. Алайда мерзім аяқталуға бірнеше күн қалғанда ол жаңа аудитор тағайындап, биржада қалуға қол жеткізді. 2024 жылғы желтоқсанда EY-дің айыптауларын тергеген арнайы комитет — Supermicro директорлар кеңесінің тек бір мүшесінен құралған — алаяқтыққа қатысты ешқандай дәлел табылмағанын анықтады.