Таңғы шолу: миллиардерлер рекорд орнатуда, Еуропалық Одақтың АҚШ-қа қарсы шаралары

АҚШ Гренландия мәселесі бойынша Еуропа елдерін баж салығымен қорқытуда, Еуроодақ ондаған миллиард еуроға бағаланатын қарсы шараларды дайындап, «мәжбүрлеуге қарсы механизмді» іске қосуды талқылап жатыр, ал нарықтар алтын мен күміс бағасының өсуімен жауап беріп жатыр. Осы және басқа да тақырыптар 19 қаңтар таңертеңгі негізгі оқиғалар шолуымызда қарастырылған.

Халықаралық Oxfam ұйымының жаңа есебіне сәйкес миллиардерлердің байлығы рекордтық 18,3 триллион долларға жетті, бұл өткен жылмен салыстырғанда 16%-ға, ал 2020 жылдан бері 81%-ға өскен. Миллиардерлер саны 3000-нан асты, ал кедейлікті азайтудағы ілгерілеу іс жүзінде тоқтап, шамамен 2019 жылғы деңгейде қалып отыр. Ұйым мәліметі бойынша, аса байлар өз байлықтарын саясат пен БАҚ-қа ықпал ету үшін жиі пайдаланады, бұл әлеуметтік және экономикалық теңсіздікті күшейтеді.

Оксфам көптеген елдердің билігі байларға салық жеңілдіктерін беруден бастап халықаралық көмекті қысқартуға дейін элитаға тиімді шешімдер қабылдап жатқанын ескертеді, бұл қоғамдағы наразылық пен наразылық акцияларын күшейтеді. Ұйым аса байларға салық салуды, ақша мен билік арасындағы кедергілерді енгізуді және теңсіздікті азайтуға бағытталған белсенді саясат жүргізуді талап етеді, сондай-ақ көмекті одан әрі қысқарту 2030 жылға қарай миллиондаған қосымша өлімге әкелуі мүмкін екенін ескертеді.

Bloomberg-тің хабарлауынша Дональд Трамптың Гренландияны басып алу жоспарларына байланысты АҚШ пен Еуропа арасындағы шиеленістің күрт күшеюі нәтижесінде алтын мен күміс жаңа рекордтық деңгейге жетті. Алтын унциясы 4 660 долларға дейін өсті, ал күміс 4%-дан астамға қымбаттады. АҚШ бұған дейін Германия, Франция және Ұлыбританияны қоса алғанда сегіз еуропалық елге тарифтер енгізу жоспарын жариялаған еді, олар Гренландияны бақылауына алу әрекеттеріне қарсы шығып, Данияны қолдады.

Агенттіктің мәліметінше бағалы металдарға сұраныстың өсуі геосаяси тәуекелдердің артуымен, Федералдық резерв жүйесінің тәуелсіздігіне қысыммен және инвесторлардың валюталар мен мемлекеттік облигациялардан ауысуымен байланысты. Қытай инвесторлары мен ETF-терге қаражат ағыны сұранысқа қосымша серпін берді. Сарапшылар өсімнің жалғасатынына күтеді: Citi алдағы айларда алтынның унциясы 5 000 долларға, күміс 100 долларға дейін жетеді деп болжайды, деп хабарлайды агенттік.

Financial Times -тің хабарлауынша Еуропа астаналары Гренландияға қатысты оның жоспарларына қарсы шыққан НАТО одақтастарына Дональд Трамптың қоқан-лоққысына жауап ретінде АҚШ-қа 93 миллиард еуроға дейінгі қарсы шараларды, соның ішінде тарифтер мен ЕО нарығында америкалық компанияларға шектеулер енгізуді қарастырып отыр. Мұндай қадамдар еуропалық көшбасшылардың келіссөздердегі позициясын нығайтуы тиіс.

Газет жазғандай, бұл шаралар Дәвостоғы Дүниежүзілік экономикалық форумда Трамппен өтетін маңызды кездесулерге дайындық ретінде әзірленуде, онда ЕО ықтимал санкцияларды келіссөздерде саудаласу құралы ретінде пайдалануды көздейді.

Bloomberg-тің хабарлауынша Deutsche Bank-тің стратегтері Гренландия мәселесі бойынша Еуропаға қарсы Дональд Трамптың саудалық қауіп-қатері еуропалық елдердің АҚШ активтеріндегі инвестицияларын азайтуды бастау қаупін арттырды, бұл өз кезегінде евроны қолдауы мүмкін деп отыр. Еуропа АҚШ-тың ең ірі кредиторы болып табылады, шамамен 8 триллион доллар көлеміндегі америкалық акциялар мен облигацияларды ұстап тұрады, және Батыс альянсындағы геоэкономикалық тұрақтылықтың әлсіреуі жағдайында мұндай позицияларды сақтауға деген ынта әлсіреуі мүмкін, деп түсіндіреді агенттік.

Сарапшылардың айтуынша АҚШ-тың жаңа тарифтері Еуропалық Одақ ішіндегі саяси консолидацияны нығайтуы мүмкін, ал евроға жасалған қысым қысқамерзімді болуы ықтимал. Нарықтар үшін басты фактор – Еуропалық Одақ өзінің мәжбүрлеуге қарсы механизмін іске қосуға шешім қабылдай ма, сол болып қала береді. Сонымен бірге ең үлкен тұрақсыздық сауда қақтығысынан емес, егер елдер инвестиция мен капитал қозғалысын саяси ықпал құралы ретінде пайдалана бастаса қаржы арқылы ықтимал қысымнан туындауы мүмкін.

— 19 қаңтардағы саудада Жапонияның кең ауқымды Topix индексі 0,1%-ға төмендеді, ал Nikkei 225 индексі 0,72%-ға төмендеді.

— Гонконгтың Hang Seng индексі 1,06%-ға төмендеді. Қытай материгінің CSI 300 индексі 0,34%-ға төмендеді.

— Оңтүстік Кореяда Kospi индексі 1,52%-ға өсті, ал Kosdaq 1,36%-ға көтерілді.

— Австралияның S&P/ASX 200 индексі 0,33%-ға төмендеді.

— S&P 500 фьючерстері 0,84%-ға, Nasdaq Composite фьючерстері 1,12%-ға және Dow Jones Industrial Average фьючерстері 0,72%-ға төмендеді.