Технологиялық алыптар өз баланстарынан 3 триллион долларлық жасанды интеллект міндеттемелерін жасырып қойды — WSJ
Alphabet, Meta, Microsoft және басқа да IT корпорациялары жабдықтар мен деректер орталықтарына тоқтатылмайтын келісімшарттарға отырып, оларды қаржылық есептіліктерінде көрсетпейді.
IT алып компаниялардың қаржылық есептерінде танылмайтын міндеттемелері екі негізгі санатқа бөлінеді. Фото: gguy/Shutterstock
Alphabet, Meta, Microsoft, Amazon және Oracle сияқты АҚШ-тың тоғыз жетекші технологиялық компаниясы жасанды интеллект инфрақұрылымын дамытуға байланысты шамамен 3 триллион долларлық міндеттемелер жинады, олар қазіргі бухгалтерлік баланстарында көрсетілмеген. Бұл туралы The Wall Street Journal (WSJ) хабарлады, ол компаниялардың реттеуші органдарға тапсырған соңғы қаржылық есептерін талдады. Газет хабарлауынша, бұл жасырын міндеттемелер дәстүрлі капиталдық шығындардан жылдамырақ өсіп, компаниялардың несиелер мен ағымдағы лизинг бойынша ресми қарызынан үш есе артық.
Шығындарды кеңінен жасыру ауыр тәуекелдер тудырады: корпорациялар AI-ға деген болашақ сұранысқа үлкен бәс тігіп, бұзылмайтын келісімшарттарға отырып жатыр. Егер технология күтілген табысты әкелмесе, бұл міндеттемелер инвесторлар үшін ауыртпалыққа айналады, деп жазады WSJ.
Бұл жасырын триллиондар неден тұрады?
WSJ IT-гиганттардың негізгі қаржылық есептіліктерінде көрсетілмеген міндеттемелерін екі санатқа бөледі. Бухгалтерлік ережелерге сәйкес, тауарлар жеткізілгенге немесе актив пайдалануға енгенге дейін олар компанияның негізгі балансында тіркелмейді.
Жалпы соманыңбасымбөлігі, шамамен 1,9 триллион доллар, сатып алу міндеттемелерінен тұрады. Оған Nvidia-ның табуы қиын чиптері мен жады құрылғыларын сатып алуға арналған ұзақ мерзімді келісімшарттар, сондай-ақ деректер орталықтарына электр энергиясын жеткізу туралы келісімдер кіреді. Мысалы, Alphabet компаниясында мұндай энергия келісімшарттары 2054 жылға дейін созылады, ал компанияның осы сипаттағы міндеттемелерінің жалпы сомасы маусым айының соңында 811 миллиард долларды құрады.
WSJ мәліметі бойынша қалған 1,2 триллион доллар әлі күшіне енбеген жалға алу келісімдеріне қатысты. Газеттің хабарлауынша, технологиялық компаниялардың болашақ жалдау төлемдері бойынша міндеттемелерінің жалпы сомасы бір жылдың ішінде шамамен төрт есе өскен.
Бұл іс жүзінде қалай жұмыс істейді?
Миллиардтаған долларлық міндеттемелердің есепшоттардан қалай жоғалып кететінінің мысалы ретінде WSJ Луизиана штатындағы Meta-ның Hyperion дерек орталығы жобасын қарастырды. Meta бұл нысанның әзірлеушісі болғанына қарамастан, деректер орталығы да, оның құрылысына тартылған 27 миллиард доллар қарыз да оның балансында көрсетілмейді.
Келісім былайша жасалған: кешендегі басым үлес Blue Owl Capital басқаратын қорлардың меншігінде, ал үшінші тараптық холдинг компаниясы облигацияларды сату арқылы қаржы тартты. WSJ хабарлауынша, Meta осы мәміледе тек азшылық серіктес және болашақ жалға алушы болып табылады.
Компания 2029 жылы мерзімі 20 жылға дейінгі жалға алуды бастайды және облигация ұстаушыларына төлемдерді кепілдейді. Алайда, жалдау әлі басталмағандықтан және компания кепілдіктер бойынша төлемдердің ықтималдығын «ықтимал емес» деп бағалайтындықтан, болашақ жалдаудың жалпы сомасы – 12,3 миллиард доллар – Meta-ның ағымдағы балансында мүлде көрсетілмеген.
Meta-дан бөлек, *The Wall Street Journal* Alphabet, Amazon, Microsoft, Oracle, Nvidia, Broadcom, SpaceX және Advanced Micro Devices компанияларының берген міндеттемелерін қарастырды.
Неліктен бұл маңызды?
IT саласындағы америкалық «блу-чип» компаниялары бірнеше жылдың ішінде жасанды интеллект бизнестің барлық салалары мен тұтынушылардың өміріне толық еніп кетеді деген болжаммен үлкен қаржы жұмсап жатыр. Уолл-стриттегі оптимистер болашақ кірістердің осы ауқымды міндеттемелерді оңай жабатынына сенеді, бірақ көптеген сарапшылар дабыл қағуда. Қол қойылған жалға алу келісімшарттары мен жабдық сатып алу шарттарының басым бөлігі бұзылмайтын түрде жасалған. Егер AI есептеуге деген сұраныс күтілгендей болмаса, технологиялық компаниялар пайда әкелмейтін қымбат инфрақұрылымды төлеуге мәжбүр болады, деп жазады WSJ.
Ескерту белгілері қазірден-ақ байқалады: екінші тоқсандық есептерінде Alphabet пен Amazon теріс еркін ақша ағынын тіркеді. Бұл олардың ағымдағы капиталдық шығындары негізгі операциялық қызметтерден түскен ақша ағынын асып кеткенін білдіреді.
«Бұл баланстан тыс міндеттемелер барған сайын жиілеп, ауқымды әрі күрделі бола түскен сайын, инвесторларға компаниялардың жалпы ықтимал қарыз жүктемесін бағалау барған сайын қиындап барады», – деп жазды Morgan Stanley талдаушылары бұған дейін.
