Трамп Гренландия бойынша «жалпы келісім» жариялап, баж салығын алып тастады. Акциялардың өсімі жеделдеді.
АҚШ пен НАТО «Гренландия бойынша болашақ мәміленің құрылымдық негізін қалыптастырды», – деді АҚШ Президенті Дональд Трамп Truth Social желісінде. Ол бұл туралы НАТО бас хатшысы Марк Рюттемен кездесуден кейін хабарлады: екеуі де Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумға қатысу үшін Швейцарияда жүр.
Трамп осы «өзара түсіністікті» ескере отырып, сегіз еуропалық елдің тауарларына қосымша баж салығын салмайтынын айтты.
«Біз Гренландияға және, одан да маңыздысы, бүкіл Арктика аймағына қатысты болашақ келісімнің негізін қалыптастырдық», – деп жазды Трамп. «Егер бұл шешім жүзеге асса, ол Америка Құрама Штаттары мен барлық НАТО елдері үшін зор пайда әкеледі. Жеткен келісімге сәйкес, мен 1 ақпанда күшіне кіруі тиіс тарифтерді енгізбеймін».
АҚШ президенті сондай-ақ Гренландияда «Алтын күмбез» зымыранға қарсы қорғаныс жүйесін орналастыру мәселесі бойынша «қосымша келіссөздер» жүргізіліп жатқанын айтты. Вице-президент Джей Д. Вэнс, мемлекеттік хатшы Марко Рубио және арнайы өкіл Стив Уиткофф келіссөздерді жалғастыруға жауапты болады, – деп жазды Трамп.
Акциялар қалай әрекет етті?
Трамптың мәлімдемесінен кейін америкалық акциялар күрт өсті. Мақала жарияланған кезде S&P 500 кең нарықтық индексі шамамен 1,5%-ға өсті. Nasdaq Composite технологиялық индексі 1,7%-ға, ал Dow Jones Blue Chip индексі 1,5%-ға көтерілді.
Америка қор нарығының негізгі индекстері екі күндік төмендеуден кейін сәрсенбі күні түстен кейін өсті. Инвесторларды бұған дейін Трамптың «Гренландияны бақылауға алу үшін әскери күш қолдануға мұқтаж емеспін және қолдағым келмейді» деген мәлімдемелері жігерлендірді. Алайда АҚШ президенті Гренландияны «АҚШ аумағы» деп атап, оны сатып алу жөніндегі келіссөздерді қайта бастауға шақырды.
Контекст
Дональд Трамп ұлттық қауіпсіздік мәселелерін алға тартып, Гренландияны өз бақылауына алуға тырысуда.
17 қаңтар, сенбі күні АҚШ президенті Гренландияны бақылауына алу әрекеттеріне қарсы шығып, Данияны қолдаған сегіз еуропалық елге 10 пайыздық баж салығын енгізетінін жариялады. Бұл шешім Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Ұлыбритания, Нидерланды және Финляндия тауарларына әсер етті. 2026 жылғы 1 маусымнан бастап тарифтің 25%-ға дейін өсуі жоспарланған.
Тарифтердің қаупі инвесторларды жаңа сауда соғысы туралы алаңдатып отыр. 20 қаңтар, сейсенбі күні АҚШ-тың үш негізгі индексі қазан айынан бергі ең ірі бір күндік құлдырауды тіркеді. Сарапшылар «американдық активтерді сату» трендінің қайта оралуы туралы айтып, Еуропаның ықтимал жауап шаралары туралы ескертті.
