«Уақыт санау жүріп жатыр»: Трамптың ультиматумы мен атом электр станциясына жасалған шабуылдан кейін мұнай мамырдағы жаңа рекордтық деңгейге жетті

18 мамыр таңертең негізгі мұнай маркаларының бағасы күрт өсті: шілде айындағы Brent фьючерстері сауда барысында 2,5%-ға қымбаттап, баррелі 112 долларға жетті, ал маусым айындағы WTI келісімшарттары 3,1%-ға өсіп, 108,7 долларға дейін көтеріліп, ай ішіндегі жаңа рекорд орнатты. Бағалардың соңғы өсуі АҚШ Президенті Дональд Трамптың Иранға жасаған қатаң ескертуі мен Біріккен Араб Әмірліктеріндегі атом электр станциясына дрондармен жасалған шабуылдан туындады.

Өткен аптаның өзінде-ақ бейбіт келісімге деген үміт сөнді: сол кезде екі негізгі индекстің де 7%-дан астамға өскені хабарланды, деп жазады Reuters. Ал қазір Вашингтон мен Тегеран арасындағы келіссөздер ақыры тоқтап қалды. 18 мамыр, жексенбі күні Трамп өзінің Truth Social әлеуметтік желісінде ультиматум жариялады: «Иранға уақыт санау басталды, олар тез әрекет етпесе, ештеңе қалмайды!» АҚШ басшысы сондай-ақ: «УАҚЫТ ТАУСЫЛУДА!» деп жазды. Axios мәліметі бойынша, сейсенбі күні ол ұлттық қауіпсіздік кеңесшілерімен Иранға қарсы ықтимал әскери шараларды талқылауды жоспарлап отыр.

Бірлескен Араб Әмірліктеріндегі «Баракә» атом электр станциясына жасалған дрондар шабуылы туралы жаңалық мұнай бағасының одан әрі өсуіне ықпал етті. БАӘ билігі бұл оқиғаны «террористік шабуыл» деп сипаттап, жауап қайтару құқығын өзінде қалдыратынын мәлімдеді. Сауд Арабиясы үш дрондарды тоқтатып, шекарасын қорғау үшін қажетті барлық шараларды қолданатынын ескертті, деп хабарлайды Reuters. IG нарық аналитигі Тони Сикамор бұл оқиғалар айқын сигнал береді деп есептейді: АҚШ немесе Израильдің жаңа әскери операциялары Иран мен оның прокси-топтарының көршілес мемлекеттердің маңызды инфрақұрылымына қарсы жауап соққыларын тудырады.

Дипломатиялық күш-жігер әзірге нәтиже берген жоқ: Трамптың Қытай президенті Си Цзиньпинмен келіссөздерінен кейін әлемдегі ең ірі мұнай импорттаушы ел Таяу Шығыс дағдарысын шешуге көмектесуге дайын екенін көрсететін ешқандай белгі берген жоқ, деп хабарлайды Reuters. Иран Хормуз бұғазын жабуды жалғастырып келеді (соғысқа дейін онда әлемдік мұнай жеткізілімінің бестен бір бөлігі өтетін), ал АҚШ Иран порттарын блокадалап отыр.

Халықаралық энергетика агенттігі (IEA) бұғаз жабылғандықтан мұнай қорлары рекордтық қарқынмен азайып жатқанын және олардың тез таусылуы әрі қарай бағаның күрт өсуіне әкелуі мүмкін екенін ескертті. Швейцариялық UBS банкінің болжамына сәйкес, егер жанармайға деген ай сайынғы сұраныс өзгеріссіз қалса, коммерциялық қорлар мамыр айының соңына қарай тарихи төмен деңгейге – 7,6 миллиард баррельге дейін төмендейді, деп хабарлайды CNBC. Жағдайды одан әрі ушықтыра түскені – өткен демалыс күндері Вашингтон Үндістанға теңіз арқылы жеткізілетін ресейлік мұнайды сатып алуға мүмкіндік беретін санкциялық жеңілдіктерді ұзартпауға шешім қабылдады.

Ирандағы қақтығыс неғұрлым ұзаққа созылса, жоғары энергия бағаларынан туындайтын ұзақ мерзімді зиян қаупі соғұрлым артады, – деп түйіндейді Prestige Economics компаниясының талдаушысы Джейсон Шенкер. Оның пікірінше, бұл орталық банктерді пайыздық мөлшерлемелерді ұзақ уақыт бойы жоғары деңгейде ұстап тұруға мәжбүр етеді, бұл өз кезегінде жаһандық экономикалық өсімді тежеуді жалғастырады.