Мұнай, Boeing, Ормуз бұғазы: Трамп пен Сидің Қытайға сапары кезінде неге келісіп, неге келісе алмағаны

АҚШ президенті Дональд Трамп Air Force One ұшағымен Бейжіңнен ұшты, Қытай президенті Си Цзиньпинмен өткізген келіссөздерін аяқтап, олар нақты нәтижеге емес, мәлімдемелерге ұқсап қалды. Кездесудің ресми нәтижесі әдейі анық емес етіп көрсетілген: АҚШ президенті ешқандай нақты мәлімет бермей «тамаша сауда келісімдері» туралы айтты, ал Қытай үкіметі «жаңа түсіністіктер сериясына» сілтеме жасаумен шектелді, деп жазады The Wall Street Journal.

— АҚШ-танҚытайға энергия импорты туралы . Негізгі экономикалық нәтиже – Трамптың Қытайдың америкалық энергия ресурстарын қайта импорттауға дайын екендігі туралы мәлімдемелері болды. «Олар келісті; олар АҚШ-тан мұнай сатып алғысы келеді», – деді ол келіссөздердің бірінші күнінен кейін Fox News-ке берген сұхбатында. АҚШ Президенті мұны әлемдегі екінші ірі экономиканың энергия ресурстарына деген «тойымсыз» сұранысына байланыстыратынын айтты. Америкалық көшбасшы Бейжіңнің сұйытылған табиғи газды да сатып ала бастауы мүмкіндігін жоққа шығармады. Қытай бұл хабарламаларды әлі растаған жоқ.

— Boeing ұшақтарын Қытайдың сатып алуы туралы. Fox News-ке берген сұхбатында Трамп саммит аясында жасалған экономикалық келісімдердің маңызын ерекше атап өтті, алдыңғы кездесуде жасалған отыз шақты мәмілелермен салыстырғанда «бұл жолы әлдеқайда ауқымды» екенін айтты. Алайда бұл үміттер әлі ақтала қойған жоқ: WSJ хабарлауынша, күтілген 500 ұшақтың орнына тек 200 Boeing ұшағын сатып алу ресми түрде жарияланды.

— Қытайдың АҚШ ауылшаруашылық өнімдерін сатып алу мүмкіндігі туралы. Трамп соя мен басқа ауылшаруашылық өнімдерін сатып алуға қатысты қосымша мәлімдемелер болатынын меңзеді. Ал АҚШ сауда өкілі Джеймсон Грир ауылшаруашылық саласындағы келісімдерді жария етті. «Біз осы сапардан кейін келесі үш жыл ішінде жыл сайын ондаған миллиард долларлық ауылшаруашылық өнімдерін сатып алу туралы келісім де жасалады деп күтеміз», – деді ол Bloomberg-ге. Агенттік мәліметінше, Қытай өз кезегінде жүздеген америкалық ет өңдеу зауыттарына импорттық лицензияларды ұзартты.

Алғашқы кезеңдегі келіссөздер негізгі айырмашылықтар әлі де шешілмегенін көрсетті: Си Цзиньпин Трампты Тайваньмен байланысты тәуекелдер туралы ашық ескертті. Қытай көшбасшысының айтуынша, Тайвань мәселесіне қате тәсіл «өте қауіпті жағдайға» әкелуі мүмкін.

Иран мәселесі бойынша екі тараптың ұстанымдары, олардың мәлімдемелеріне қарағанда, бір-біріне жақын: Трамп АҚШ пен Қытай соғысты тоқтату және Ормуз бұғазын қайта ашу қажеттігі жөнінде «өте ұқсас» көзқарас ұстанатынын айтты. Келіссөздердің екінші күніне дайындық кезінде Қытай сыртқы істер министрі теңіз жүзу еркіндігіне қатысты ұқсас үндеу жасады.

Дегенмен, тараптар әлі күнге дейін осы қақтығысты шешуге нақты қадамдар жасаған жоқ — Barron's мәліметі бойынша Трамптың Қытайға сапары ешқандай маңызды серпіліссіз аяқталды: Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалдау қайта жанданған жоқ. Нарықтар бұл мәселені шешуде Қытайдың ықтимал көмегіне үміт артқан еді, себебі ол Таяу Шығыстан мұнай импорттаушылардың бірі болып табылады.

Bloomberg мәліметі бойынша, саммиттың соңғы күні қытай акциялары мен юань бағамы төмендеді, ал Трамп пен Сидің кездесуінен кейін қытай қор нарығы мен юань бағамының бірлескен өсуіне деген үміттер ақталмады. BNY Mellon компаниясының аға стратегі Вэй Кунг Чонг бұл жағдайды саммиттен туындаған оң көңіл-күйдің АҚШ пайыздық мөлшерлемелеріне қатысты күтілімдердің артуы салдарынан көлеңкеде қалғанымен түсіндірді: «Трамп пен Сидің диалогындағы ілгерілеу – оң сигнал, бірақ макроэкономикалық көрсеткіштердің күтпегендей жақсыболуына байланысты АҚШ пайыздық мөлшерлемелеріне қатысты күтілімдердің өзгеруі бұл оң әсерді басып озды».

Американдық Энтерпрайз институтының өкілі Райан Федасиук негізгі қорытындыны былайша түйіндеді: Трамп келісуге үміт артқан көптеген жобалар әлі іске асыруға дайын емес. «Ашық айтқанда, олардың көпшілігіне әлі пісіп-жетілуі үшін уақыт қажет», – деп CNBC сарапшының сөзін келтіреді.