Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармер отставкаға кеткенін жариялады.

22 маусым дүйсенбі күні Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармер отставкаға кету туралы шешімін жариялады; CNBC мәліметінше, ол партия ішіндегі дағдарыс кезінде Еңбек партиясы лидері лауазымынан да кетпек. Бұл елдің соңғы онжылдықта жетінші премьер-министр ауысуын көретінін білдіреді. Bloomberg хабарлауынша, Стармер ең қысқа мерзім қызмет еткен лейбористік премьер-министр ретінде тарихта қалады.

Бұл қадам партияның орташа сол қанатының өкілі әрі Грейтэр Манчестердің бұрынғы мэрі Энди Бернхэмнің билікке келуіне жол ашады, деп хабарлайды The Wall Street Journal. Ол үміткер ретінде тіркелетінін растады.

Стармер Кабинеттің де, бүкіл парламенттік топтың да қолдауын жоғалтқаны анықталғаннан кейін өзінің лауазымында қалу мүмкін еместігін мойындады.

Ол биліктің бірқалыпты ауысуын қамтамасыз ету мақсатында жаңа басшы сайланғанға дейін Британ үкіметінің басшысы ретінде қызметін жалғастыратынын айтты. Кандидатураларды қабылдаудың соңғы мерзімі – 16 шілде, және егер олардың біреуі іріктеу критерийлеріне сай келсе, ол 17 немесе 18 шілдеде-ақ премьер-министр болуы мүмкін, деп Bloomberg-ке дереккөзі хабарлады .

Бұл Стармердің 7 шілдеде өтетін НАТО саммитінде Ұлыбритания атынан өкілдік ететінін білдіреді, деп қосады агенттік. Ол сол уақытқа дейін көптен күткен және даулы үкіметтік қорғаныс шығындары жоспарын жариялауға уәде берді.

Демалыс күндері Премьер-Министрдің жақын арада отставкаға кетуі туралы хабарламалар тарады, ал дүйсенбі күні таңертеңгі болжамдар фонында, 22 маусымда британ фунты долларға шаққанда 0,2%-ға төмендеді, ал 10 жылдық мемлекеттік облигациялардың кірістілігі бір базистік пунктке азайып, кейін алдыңғы деңгейіне оралды. FTSE 100 индексі символдық 0,05%-ға төмендеді, бірақ ресми хабарландырудан кейін шығындарын өтеді де, 0,14%-ға жоғары жабылды.

Нарық қатысушылары үшін басты сұрақ – кабинет жетекшісінің ауысуы Ұлыбританияның бюджеттік тәуекелдерін арттырып, бюджет тапшылығының өсуіне әкеле ме, – деп жазады Bloomberg. Бұл ұлттық валютаға және қарыз нарығына қосымша қысым жасауы мүмкін.

Мамырда Бернхэм Парламентке үміткер болатынын жариялаған кезде, ал Стармер өзін отставкаға кетудің шегінде тапқанда, Фунт стерлинг долларға шаққанда бір айлық минимумға түсті, ал Ұлыбританияның 30 жылдық мемлекеттік облигациялары бойынша кірістілік 20 базистік пунктке өсіп, 28 жылдағы ең жоғары деңгейге жетті. Сол кезде бірнеше ірі британдық компанияның бас директорлары Financial Times-қа Бёрнхэмнің өткен жылы байлардан салықты көтеруді, ауқымды ұлттандыру жүргізуді және мемлекеттік қарыз алуды айтарлықтай арттыруды ұсынғанын еске салды.

WSJ жазады: Стармердің отставкаға кетуі британдық саяси тәжірибеде прецедент орнатты. Бұл Еңбек партиясының тарихында жалпы сайлаудан кейін екі жылдан да аз уақыт өткенде қызметтегі басшының алғашқы мерзімінде биліктен тайдырылуы алғаш рет болып отыр.

Басылымның жазуынша, кадрлық өзгерістерге қажеттілік Еңбек партиясының депутаттарының 2029 жылға жоспарланған келесі жалпы сайлауда көпшілік дауысын жоғалтудан қорқатынынан туындайды. Бернамның жоғары мақұлдау көрсеткіштері парламенттік мандаттарды сақтап қалу және Найджел Фараж басқаратын оңшыл популистік Reform UK партиясының өсіп келе жатқан танымалдығына тиімді қарсы тұрудың негізгі құралы ретінде қарастырылады.

Өткен аптада Бернхэм Манчестерге жақын Макерфилд сайлау округіндегі қосымша сайлауда Reform UK-ны жеңе алатынын көрсетті.

WSJ жазғандай, Бернам 2010 және 2015 жылдары Еңбек партиясының жетекшісі лауазымына екі рет сәтсіз үміткер болды. Жақында дейін ол Ұлыбританияның екінші ірі метрополиясы саналатын Грейтэр Манчестер қаласының мэрі қызметін атқарды.

Инвестициялық қауымдастық Бернхэм қарыз алуды арттыруды жоспарлап отыр ма, әлде салықтарды одан әрі көтеруді көздейді ме деген сигналдарды күтуде – WSJ мәліметі бойынша, салықтың ЖІӨ-ге қатынасы Екінші дүниежүзілік соғыстан бері ең жоғары деңгейге жетті. Елдегі салық жүктемесінің артуы әлеуметтік бағдарламаларды қаржыландыру қажеттілігі мен қорғаныс шығындарын ұлғайту талаптарынан туындап отыр.

Бернхэм бұған дейін «бизнеске қолайлы» социализм тұжырымдамасын белсенді түрде насихаттап, билікті децентрализациялауды, өкілеттіктерді Лондоннан өңірлерге беруді, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер саласына мемлекеттік бақылауды күшейтуді және елдің дамуы артта қалған аймақтарын қайта өнеркәсіптендіруді жақтаған, деп басылым хабарлайды. Алайда соңғы апталарда ол өз риторикасын орталықшыл ұстанымдарға қарай өзгертіп, үкіметтің қолданыстағы бюджеттік ережелерін сақтауға және мигранттар ағынын азайту саясатын қолдауға уәде етті.