Жасанды интеллект агенттері шешім қабылдауда: AaaS моделіне көшуден пайда көретін 10 компания

Наурыз айында Дженсен Хуанг жасанды интеллект революциясының жаңа кезеңі туралы айтты: компаниялар бағдарламалық жасақтаманы (SaaS) сатудан жасанды интеллект жұмысының нәтижелерін (AaaS) сатуға көшеді. Бұл олардың монетизациясының түбегейлі логикасын өзгертеді. Ең бастысы, бұл қазірдің өзінде жүзеге асуда. Freedom Holding компаниясының құрылтайшыларының бірі Игорь Клюшнев осы өзгерістен пайда көретін 10 компанияны атады.

16 наурызда Сан-Хоседегі GTC конференциясында Nvidia компаниясының бас директоры Дженсен Хуанг 20 000 адамның алдында сахнаға шығып, шамамен былай деді: қазіргі таңда жазылым арқылы бағдарламалық жасақтаманы сататын әрбір компания алдағы жылдары жасанды интеллект агенттерінің нәтижесін сататын компанияға айналады. Олар тек өнімдерін жаңартып, нейрондық желі түймешігін қосумен шектелмейді; керісінше, олар не үшін ақы алатынының логикасын түбегейлі өзгертеді.

Газон шапқышты сатып алудың орнына, көршіңізге газонды әрдайым ұқыпты шауып отыруын тапсырып, сол үшін ақы төлейтініңізді елестетіңіз. Енді олар қандай құрал-жабдық қолданатыны, қанша сағат жұмсайтыны немесе нақты қашан келетіні туралы уайымдаудың қажеті жоқ. Сіз тек нәтиже үшін ақы төлейсіз.

Міне дәл осыны Хуанг SaaS — «қызмет ретінде бағдарламалық қамтамасыз ету» бизнес-моделінен AaaS — «қызмет ретінде жасанды интеллект агенті» моделіне ауысу деп атайды. Бұрын компаниялар сізге CRM жүйесін сатып, сіз деректерді өзіңіз енгізіп, сату воронкаларын құрып, есептер дайындайтын едіңіз. Енді бұл жұмысты AI агент атқарады, және сіз құралға қол жеткізу үшін емес, атқарылған жұмыс үшін төлейсіз.

Хуангтың сөздері конференциядан алынған әдемі метафора ғана емес. Өзгеріс қазірдің өзінде жүріп жатыр, және сандар бұл мәлімдемені растайды.

Ең ірі SaaS компанияларының шамамен 85%-ы қазірдің өзінде немесе ауысу үстінде тұрақты жазылымдардың орнына пайдалануға байланысты төлеу модельдеріне көшті.

Microsoft Copilot өнімдеріндегі шектен асқан әрбір сұрау үшін қосымша ақы алады. Salesforce Agentforce атты агент енгізді — ол менеджерлер атынан клиенттермен диалог жүргізеді — және пайдаланушылар санына емес, агенттердің белсенділігіне негізделген баға моделіне көшті.

Бірақ токенге негізделген тұтынуға көшу тек бағаның өзгеруі ғана емес. Бұл SaaS компанияларының әрдайым инвесторлардың сүйіктісі болу себебінің түпкі мәніне тиіп отыр.

Дәстүрлі SaaS компаниялары баспа станогына ұқсап жұмыс істеді: кодты бір рет жазып, оны 70–90% жалпы маржамен мыңдаған клиентке сатты. Әрбір жаңа пайдаланушыға кеткен шығын дерлік нөлге тең болғанымен, ол тұрақты табыс ағынын әкелді. Міне, дәл осы себепті нарық осы компанияларды аса жоғары бағалады.

Жасанды интеллект бұл модельді өзгертіп жатыр. Өнім токендер негізінде жұмыс істегенде, агенттен келетін әрбір жауап ақшаға, есептеу қуатына, электр энергиясына және GPU-ларға шығын әкеледі. Microsoft GitHub Copilot-ты айына 10 долларға сатады, бірақ бастапқыда әр пайдаланушыға шынайы шығын 80 долларға дейін жеткен. Компания әрбір жазылымнан шығынға ұшырап отырды. Венчурлық капитал фирмасы Bessemer мәліметі бойынша, бүгінгі таңда жас AI компанияларының орташа жалпы маржасы шамамен 25%-ды құрайды, ал дәстүрлі SaaS үшін әдетте 70%-дан асады.

Бұл ондай бизнес-модель тұрақты емес дегенді білдірмейді. Алайда инвесторлар SaaS компанияларының кірісінің өсуі автоматты түрде пайданың өсуіне әкелетін дәуірдің аяқталып бара жатқанын ескеруі керек.

ЖИ модельдерінің құны төмендеуі жағдайды түзетеді, бірақ бірден емес — бағаны белгілеу мүмкіндігі қазір жеткізу тізбегінің басында, яғни чиптер мен деректер орталықтары орналасқан жерде, ал уақыт өте келе ол бағдарламалық қамтамасыз ету мен өнімдерге қарай жылжиды. ЖИ бизнесі кеңейген сайын оның рентабельділігі алдағы бір-екі жылда жақсарады.

Ал мұнда ескі экономикалық парадоксқа оралу орынды.

XIX ғасырда ағылшын экономисі Уильям Джевонс қызық бір жайтты байқады: көмірді әлдеқайда тиімді жағуға мүмкіндік беретін жаңа буындағы бу машиналарының пайда болуына қарамастан, Британиядағы жалпы көмір тұтынуы азаймай, керісінше өсті. Бұл арзан энергия бұрын ешкім ойламаған жаңа қолдану салаларын ашқанының нәтижесі еді.

Токендерге де дәл солай. Gartner болжамынша, ірі тілдік модельдердің өнімділігі 2030 жылға қарай 100 еседен астам артады. Бұл аз есептеу қуатын қажет етеді дегенді білдірмейді.

Бұл тиімділікті арттыру мен жасанды интеллекттің құнын төмендету осы қолданбаларды, мысалы, робототехника, автономды көлік және медициналық диагностика салаларында кең ауқымда тиімді етеді.

Токен санағышы баяуламай, керісінше жылдамырақ есептейді. Міне, дәл осы себепті бұл даму Nvidia-ға қауіп төндірмейді, керісінше, мүмкін болған ең жақсы жайт.

ЖИ моделіне оқыту – бір реттік капиталдық инвестиция. Оны бір рет жасап, миллиардтаған қаржы жұмсайсыз да, сонымен бітті. Инференция — яғни жасанды интеллекттің жауаптарын генерациялау — мүлде басқа мәселе. Бұл үздіксіз процесс: агентке жасалған әрбір сұраныс, әрбір токен, жүйе қабылдаған әрбір шешім есептеуді талап етеді. Ал әлем бойынша жұмыс істеп тұрған агенттер саны артқан сайын, GPU-ларға деген қажеттілік секунд сайын үздіксіз арта береді.

Deloitte- тің бағалауы бойынша, осы жылы-ақ инференция барлық жасанды интеллект бойынша есептеу шығындарының үштен екісін құрайды. GTC конференциясында Хуанг оны «инференцияның бұрылыс нүктесі» деп атап, конференцияның бүкіл өнім стратегиясын осы тақырыпқа құрды.

2025 жылдың соңында Nvidia стартап Groq командасы мен технологиясын 20 миллиард долларға сатып алып, компания тарихындағы ең ірі сатып алуды жүзеге асырды. Groq жоғары жылдамдықты инференцияға маманданған, және бұл технология қазір Nvidia өнімдер ассортиментіне енгізіліп жатыр. Сонымен бірге компания ұйымдар ішінде жасанды интеллект агенттерін қауіпсіз орналастыруға арналған кәсіпорындық платформа NemoClaw-ды таныстырды. Хуанг тікелей аналогия жүргізді: Windows жеке компьютер үшін не болса, NemoClaw агент жүйелері үшін сондай платформаға айналмақ. Серіктестер қатарына Salesforce, Cisco, Google, Adobe және CrowdStrike кіреді.

Логикасы қарапайым: егер жақын арада әлемдегі барлық компаниялар цифрлық агенттерді жалдай бастаса, Nvidia сол агенттер жұмыс істейтін зауыт та, олардың өмірін басқаратын операциялық жүйе де болғысы келеді.

Осы өзгерістен тағы кімдер пайда көре алады? Мен үш топты анықтар едім.

— Біріншіден, инфрақұрылым иелері.

Агенттер бұлтта орналасады, яғни әрбір жаңа агент AWS, Azure немесе Google Cloud-тағы жаңа аккаунтты білдіреді. AaaS әлемінде Amazon, Microsoft және Alphabet – барлық басқа құрылымдардың негізін құрайды. Оларға GPU-лар мен желілік жабдық өндірісіндегі үстемдігімен Nvidia да қосылады; осы компанияның аппараттық құралдары болмаса, көптеген агенттер жай ғана жұмыс істемейді.

Broadcom да тізімде бар: компания Google, Meta және OpenAI үшін Nvidia-ның GPU-ларын алмастыруға арналған жасанды интеллект чиптерін әзірлейді және деректер орталықтары оларсыз жұмыс істей алмайтын желілік жабдықты өндіреді.

— Екіншісі – киберқауіпсіздік.

Корпоративтік жүйелерге қол жеткізген әрбір жасанды интеллект агенті жаңа әлсіздік нүктесін білдіреді. Агенттер саны артқан сайын шабуыл беті де ұлғая түседі. CrowdStrike пен Cloudflare қазірдің өзінде адамдарды емес, агент жүйелерін қорғауға арналып арнайы бағытталған нарықтық нишада өздерін орналастырып қойды.

— Үшіншіден, өздерін өзгертуге қол жеткізіп жатқан SaaS компаниялары.

Дегенмен, барлығының да табысқа жете алмайтынын және акция бағасының тез өсуін күтпеу керектігін ескеру маңызды; нарық қазіргі уақытта осы секторға күдікпен қарайды. Алайда Agentforce платформасы бар Salesforce және агент негізіндегі модельге сәйкес корпоративтік автоматтандыруды қайта құрылымдап жатқан ServiceNow желдің қай жаққа соғып жатқанын түсінетін компаниялар сияқты көрінеді.

Ал Palantir-ге келсек: басқалар AaaS-қа көшу туралы талқылап жатқанда, бұл компания дәл осылай жұмыс істеп, платформаға қолжетімділікке емес, дайын аналитикалық шешімдерге сатады.

Жеңілгендер – көз тартымды интерфейстер мен арзан қол еңбегін сататындар. Агентке ыңғайлы түйме қажет емес. Олар жай ғана жұмысты бітіреді.