Үндістан мен Пәкістан әскери соққылармен алмасты. Нарықтардың реакциясы
Сәуірде Кашмирдегі теракттан кейін 26 адам қаза тапқан соң, Үндістан Пәкістан аумағындағы нысандарға дәл бағытталған әскери соққылар жасады. Жауап ретінде Пәкістан үнділік объектілерге шабуыл жасап, бес жойғыш ұшақты атып түсіргенін мәлімдеді. Екі тараптан да ондаған адам қаза тауып, жарақат алғаны хабарланды. Қаржылық нарықтар бұл шиеленіске үнді қорғаныс компаниялары акцияларының қысқа мерзімді өсуімен, Қытай қару өндірушілерінің раллиімен және рупияны нығайтуға арналған ставкалармен жауап берді. Кейбір аналитиктер баға түскен жағдайда сатып алуға мүмкіндік бар екенін айтуда.
Егжей-тегжейлі
Екі ел арасындағы ұзаққа созылған қақтығыстың ушығуы – толыққанды соғысқа айналу қаупі бар. Бұл жағдай Мумбайдағы Ұлттық қор биржасында үнді қорғаныс компанияларының акцияларының уақытша өсуіне әкелді:
– ұшақ және тікұшақ өндіруші Hindustan Aeronautics +1,8%,
– зымыран өндіруші Bharat Dynamics +2%,
– кеме жасау компаниясы Cochin Shipyard +3,5%,
– сүңгуір қайық шығаратын Mazagon Dock Shipbuilders +4,6%.
Bloomberg сонымен қатар келесі компаниялардың акцияларына назар аударуға кеңес береді:
Garden Reach Shipbuilders, Bharat Electronics (радар және әуе шабуылынан қорғану жүйелерінің электроникасын әзірлеуші), BEML (жүк техникасын жеткізуші), Bharat Forge (қару жүйелері өндірушісі).
Үндістанның NSE Nifty 50 индексі сауда ашылғанда 0,7%-ға төмендеді, кейін аздап қалпына келді, бірақ құбылмалы күйінде қалуда (жариялау кезінде -0,1%). Пәкістан нарығында акциялар төмендеді.
Рупия халықаралық валюталық нарықта нығайды. Доллар/рупия жұбы бойынша бір айлық форвардтық келісім (NDF) 0,3%-ға төмендеді – бұл рупияның бір ай ішінде доллармен салыстырғанда нығаятынын білдіреді. Алайда, 6 мамырда Нью-Йорктағы сессияда кері динамика байқалды: NDF 0,7%-ға өсті, бұл рупияның әлсіреуін болжаған.
Алтын – дәстүрлі қорғаныш активі ретінде – Оңтүстік Азиядағы жағдайға байланысты инвесторлар назарында. 7 мамырда алтын бағасы аздап төмендеді, мүмкін АҚШ пен Қытай арасындағы сауда келіссөздері туралы күтілулерге байланысты. Бірақ Үндістан мен Пәкістан арасындағы шиеленістің ұлғаюы алтын бағасын қайта көтеруі мүмкін – жыл басынан бері ол 30%-ға қымбаттады.
Қытай қорғаныс секторы да күрт өсті. Пекин – Исламабадтың басты қару жеткізушісі. Avic Chengdu Aircraft (J-10C жойғыш ұшағын шығарады) акциялары Шэньчжэньде 20%-ға өсті. Сонымен қатар, Guanglian Aviation, Jiangxi Hongdu Aviation, AVIC Shenyang Aircraft, AviChina, AVIC Xi’an Aircraft, Fujian Torch Electron, AVIC Aviation High-Tech және CSI Defense индексі өсті. Егер J-10C алғаш рет нақты соғыста қолданылса, бұл басқа елдердің де қытайлық қару-жараққа қызығушылығын арттыруы мүмкін.
Сарапшылардың пікірі
Nomura Holdings экономисі Сонал Варма: «Мұндай геосаяси оқиғалар нарық пен экономикаға қысқа мерзімді әсер етеді».
Bernstein сарапшылары Гарре мен Арела: «Тарих көрсеткендей, мұндай шиеленістер кезінде нарықтар құлдырайды, бірақ үнді нарығы әрқашан қалпына келеді. Сондықтан біз сатып алуды дұрыс стратегия деп санаймыз».
ANZ Bank сарапшысы Дхирадж Ним: «Үнді рупиясы әлсіреуі мүмкін. Үндістанның Орталық банкі қажет болса, интервенция жасайды».
Robeco стратегі Филипп МакНиколас: «Шетелдік инвестициялар Кашмирге баяулауы мүмкін, бірақ Үндістанға деген инвестициялық қызығушылық тұтастай алғанда азаймайды».
Carnegie қоры өкілі Анкит Панда: «Дезинформация мен қайшы мәлімдемелерді ескере отырып, нақты жағдайды түсіну үшін бірнеше күн қажет болуы мүмкін».
Экономикалық тәуекелдер
Үндістан премьері Нарендра Моди елін тұрақты және инвестицияға ашық нарық ретінде көрсетуге тырысып жүр. Бұл имидж Қытайдан өндірісті көшіру үрдісінде Үндістанды маңызды ойыншыға айналдырды.
Пәкістан жақында ғана дефолт шегінен аман қалды – оған $7 млрд көлеміндегі ХВҚ несиесі және реформалардың жеделдеуі көмектесті. Алайда Үндістанмен әскери қақтығыстың ұлғаюы бұл жетістіктердің барлығын жоққа шығаруы мүмкін.
Fintrekk Capital компаниясының негізін қалаушы Амит Кумар Гупта: «Қысқа және орта мерзімде үнді нарығы зардап шекпейді. Үндістан мен Ұлыбритания арасындағы сауда келісімі, АҚШ-пен ықтимал келісім, Қытайдағы пайыздық мөлшерлеменің төмендеуі – бұлар маңыздырақ факторлар».
Контекст
Үндістан мен Пәкістан – Кашмир үшін ұзақ жылдар бойы қарсы тұрып келе жатқан көршілер. Бұл аймақты екі ел де бақылап отыр. Үндістан Пәкістанды террористік топтарды қолдады деп айыптап келеді.
1947 жылы тәуелсіздік алғаннан бері екі ел бірнеше рет соғысқан. Соңғы ірі қақтығыс 1999 жылы Каргилде болған. 2019 жылы екі ел соғыс шегіне жеткен – Үндістан алғаш рет 1971 жылдан бері Пәкістан аумағына әуе соққы жасаған, ал Пәкістан үнді ұшағын атып түсіріп, ұшқышты тұтқындап, кейін босатқан.
