АҚШ авиация нарығы мұнай бағасының төмендеуінен кейін қалпына келуде. Билет бағаларына не болады?

АҚШ авиациялық индустриясының жағдайын көрсететін негізгі барометр – US Global Jets ETF – алты жылдан кейін пандемия кезіндегі шығындарынан айықты. Bloomberg мәліметі бойынша, АҚШ пен Иран арасындағы бейбіт келіссөздердің ілгерілеуі мұнай бағасын төмендетіп, тасымалдаушылардың табыстылығына жасалған қысымды жеңілдетті. Сонымен бірге жолаушылар әлі де саланың қалпына келуінің пайдасын сезінбей отыр: билет бағасы әлі де жоғары.

US Global Jets ETF (JETS) – секторға арнайы бағытталған биржада саудаланатын қор – 25 маусымдағы сауданың соңында 1,5%-ға өсіп, 2018 жылғы қыркүйектен бергі ең жоғары деңгейге жетті. 2026 жылдың басынан бері ірі әуе компанияларының акцияларынан тұратын бұл қор 17%-ға өсіп, S&P 500 индексінің (+7,5%) көрсеткішінен айтарлықтай жоғары тұр. Алайда орта мерзімді перспективада бұл сектордың көрсеткіштері қарапайым: 2019 жылдың соңынан бері JETS тек 4,7%-ға ғана өсті, ал S&P 500 индексі сол кезеңде 128%-ға дейін шарықтады, деп жазады Bloomberg.

Bloomberg хабарлауынша, АҚШ авиация саласының COVID-19 шектеулерінен кейінгі қалпына келу жолы алты жылға созылып, қатты макроэкономикалық соққылармен сипатталды. 2020 жылғы қаңтардағы ең жоғары деңгейінен пандемияға дейінгі ең төменгі көрсеткішке дейін JETS қоры 63 пайызға құлдырады. Қоғамдық шектеулер алынғаннан кейін де авиакомпаниялар үшін ең жоғары маржаға ие бизнес-саяхатшылардың қайта оралуын күтуге салаға бірнеше жыл қажет болды.

Bloomberg атап өткендей, JETS-тің нарықтағы қазіргі күші негізінен қысқа мерзімді факторға — АҚШ пен Иран арасындағы бейбіт келіссөздердегі алға жылжу аясында WTI маркалы мұнай бағасының барреліне 75 доллардан төмен түсуіне байланысты. Авиациялық отын әуе компаниялары үшін негізгі шығын баптарының бірі болып қала береді. Бұрын Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленіс салдарынан отын шығындарының күрт өсуі компанияларды өз маржаларын мынадай жолдармен агрессивті түрде қорғауға мәжбүр етті: билет бағасын көтеру, маршруттық желілерді оңтайландыру, багаж ақысын арттыру және ескі, тиімсіз ұшақтарды пайдаланудан шығару.

Туризм индустриясындағы барлық салалардың ішінде әуе компаниялары энергия бағаларына ең қатты тәуелді; сондықтан мұнай бағасының төмендеуі олардың пайда маржасын жақсартуға ең үлкен мүмкіндік береді, – деп атап өтті eToro инвестициялық талдаушысы Брет Кенвелл.

Дегенмен, авиация саласының циклдық сипатын ескере отырып, бірқатар сарапшылар абай болуға және пайда болып келе жатқан оң үрдісті асыра бағаламауға шақырып отыр, деп хабарлайды Bloomberg. АҚШ-тағы тұтынушылар сенімі сәл өсу тенденциясына қарамастан, тарихи төмен деңгейге жақын күйде қалуда. Muriel Siebert & Co. компаниясының бас инвестициялық директоры Марк Малектің айтуынша, америкалықтар әлі де айтарлықтай қаржылық қысымға ұшырауда: олардың жинақтары сарқылып барады, несие карталары бойынша қарыз өсіп келеді, ал тауарлар мен қызметтердің номиналды бағасы жоғары күйінде қалып отыр.

«Мен тұтынушылардың қазір тепе-теңдік шегінде тұрғанына алаңдаймын және олар кез келген сәтте шығындарын қысқартуы мүмкін», – деп ескертеді Малек.

Бұл алаңдаушылықтар әуе компанияларының өздерінің әрекеттерімен де расталады: Алдыңғы есеп беру кезеңінде United Airlines пен American Airlines сияқты АҚШ-тың ірі әуе компаниялары Таяу Шығыстағы шиеленіс салдарынан отын бағасының күрт өсуіне байланысты жылдық болжамдарын төмендетіп қайта қараған болатын. Bloomberg мәліметі бойынша, Delta Air Lines компаниясының 10 шілдедегі нәтижелері екінші тоқсанға арналған сектордың жаңа бейнесін көрсетеді.

Дегенмен, салада әлі де өсудің мүмкіндіктері бар — атап айтқанда, премиум сегментке тұрақты сұраныс бар. Маусым айының басында Delta және JetBlue Airways әкімшілігі экономикалық қысымға қарамастан жолаушылардың бизнес-класс қызметтері мен ұшақ борттарындағы қымбатырақ орындарға қосымша ақы төлеуге дайын екенін хабарлады. United компаниясының бас атқарушы директоры Скотт Кирби биыл орташа баға 20 пайызға өскеніне қарамастан, қаржылық жағдайы жақсы тұтынушылар ұшудан бас тартпайтынын растады.

Бұл секторға арзан әуе тасымалдаушы Spirit Aviation нарықтан шығуы қосымша қолдау көрсетуде: босап қалған сұраныс қалған ойыншылар арасында қайта бөлініп, артық қуаттың азаюы әуе компанияларына билет бағасын жоғары ұстауға мүмкіндік береді. Bloomberg мәліметі бойынша, жанармай бағасының төмендеуімен қоса бұл шаралар жазғы маусымның шыңында тасымалдаушылардың маржасын сақтауға көмектеседі.

Мұнай бағасының ең жоғары деңгейден төмендеуі мен үшінші тоқсан кестесінің оңтайландырылуы аясында біз сектордан мықты қаржылық нәтижелер күтеміз, – деп түйіндейді Bloomberg Intelligence талдаушысы Джордж Фергюсон. Ол бұл оң үрдістің алдағы апталарда нәтижелерін жариялай бастайтын әуе компанияларының болжамдарында да көрініс табатынына күтеді.

Бензин дағдарысы бәсеңдеп келе жатса да, Bloomberg мәліметі бойынша, әуе компаниялары өткен шығындарын өтеуге тырысып, үнемдеген қаражаттарын билет бағасына жедел түрде қосуға асықпай отыр. Мысалы, маусымның соңынан тамыздың соңына дейін АҚШ-тағы ішкі рейстердің орташа құны 2025 жылғы сол кезеңмен салыстырғанда әлі де 15 пайызға жоғары екенін бюджеттік әуе рейстерін бақылау қызметі Going-дің өкілі Кэти Настро атап өтті. Оның пікірінше, тұтынушылардың ұшақ билеттеріне сұранысы жоғары болып тұрғанша әуе компаниялары бағаны төмендетуге ынталы емес.

Настро атап өткендей, АҚШ-та әуе жолымен ұшуға сұраныс жоғары бағаларға қарамастан таңғаларлықтай төзімді болып қалды. Bloomberg жазуынша, мұның себебі – FIFA Әлем чемпионатына байланысты туристердің мол ағымы мен АҚШ-тың құрылғанына 250 жыл толуын атап өту шаралары.

Ұзақ мерзімде әуе саяхатына сұраныс бәсеңдей бастаса, бағалар төмендеуі мүмкін, – дейді Atmosphere Research Group компаниясының авиация саласы бойынша талдаушысы Генри Хартвелдт. Алайда бұрынғы баға соққылары көрсеткендей, тіпті баға төмендегеннен кейін де ең арзан тарифтер соғысқа дейінгі деңгейге оралуы екіталай, деп ескертеді Bloomberg.

Аэроғарыш саласының талдаушысы әрі AeroDynamic Advisory компаниясының басқарушы директоры Ричард Абулафия Business Insider-ге берген сұхбатында қуаттың тапшылығы мен тұрақты сұраныстың үйлесуі әуе компанияларына баға саясатын қайта қарауға ынта бермейтінін айтты: «Іс жақсы жүріп жатыр. Жолаушылар ағыны сәл төмендеген болуы мүмкін, бірақ пайда азайған жоқ. Сонда бағаны неге төмендету керек? Инфляция – нарықтық күшті нығайту үшін тамаша сылтау.

Ең ірі әуе компанияларының басшылары талдаушылардың болжамдарына келіседі, деп хабарлайды Business Insider. Олар жоғары сұраныс, нарықтық сыйымдылықтың шектеулі болуы және бағаны белгілеудегі мықты ықпал мұнай бағасы одан әрі төмендесе де бағалардың жоғары деңгейде қалуын қамтамасыз ететінін растайды.

«Біз де, бәсекелестеріміз де тұрақты қаржылық нәтижелер мен ұзақ мерзімді пайда маржаларына баса назар аударамыз. Осы жағдайда біз жақындағы баға өсімін кері қайтаруды мүлде жоспарламаймыз», – деді Southwest компаниясының бас директоры Боб Джордан мамырда Бернштейннің Стратегиялық Шешімдер конференциясында (Business Insider-ге сілтеме жасап).