Орта Шығыстағы шиеленіс бәсеңдеуіне байланысты реактивті отынның бағасы күрт төмендеді.
Әуе компаниялары бұған дейін жанармай бағасы төмендемесе, осы қыста жолаушылар ұшақ рейстерінің ауқымды қысқартылуын күтуі мүмкін екенін ескерткен болатын.
Жанар-жағар май тапшылығы әуе компанияларын мерекелік маусымның шыңында мыңдаған рейстерді жоюға мәжбүр етті / Фото: Shutterstock.com
Financial Times мәліметі бойынша, шығанақ елдерінен мұнай экспортының қайта жандануы мүмкіндігіне байланысты авиациялық отын бағасы төмендеді. Бұл әуе компаниялары үшін жақсы жаңалық, себебі олар авиациялық керосин тапшылығы салдарынан көптеген рейстердің тоқтатылуына және қосымша шығындарға тап болды.
Мәліметтер
Тәуелсіз баға белгілеу агенттігі Argus Media мәліметі бойынша, осы аптада Солтүстік-батыс Еуропада авиациялық отынның тоннасы 957 АҚШ долларына дейін төмендеді. Бұл сәуір айының басында бағалар ең жоғары деңгейге жеткен кездегі көрсеткішпен салыстырғанда шамамен 50 пайызға арзан.
Сингапурдағы реактивті отын бағасы Ирандағы соғыс басталғалы бергі ең төмен деңгейге түсті, ал АҚШ-тың Мексика шығанағы жағалауында олар наурыз айынан бергі ең төмен деңгейге түсті.
FT жазғандай , АҚШ пен Иран арасындағы атысты тоқтату келісімінен кейін авиациялық отынның бағасы төмендеп , бұл Ормуз бұғазы арқылы энергия жеткізілімін қайта жандандыру мүмкіндігін тудырады. Саудагерлер Таяу Шығыстан жабдықтау қайта жанданса, нарықта жанармай артық болуы мүмкін екенін ескертеді, себебі кейбір әуе компаниялары рейстерін қысқартты, ал мұнай өңдеушілер өндірісті арттырды. Газеттің бір дереккөзіне сүйенсек, нарық соғыс салдарынан кешіктірілген жөнелтілімдердің 30 күн ішінде келуін күтуде.
Контекст
Парсы шығанағынан мұнай мен мұнай өнімдерін экспорттаудың негізгі бағыты саналатын Ормуз бұғазы жабылғаннан кейін ұшақ жанармайының бағасы екі еседен астам өсті. Сәуірде Халықаралық энергетика агенттігі (ХЭА) Еуропадағы ұшақ жанармайы қорлары шамамен алты аптаға жетеді деп ескертті.
Жанармай қорларының ықтимал таусылуы мерекелік маусымда көптеген рейстердің тоқтатылуына әкелді, бұл әуе компаниялары үшін маңызды кезең. Еуропалық Lufthansa әуе компаниясы мамыр мен қазан аралығында 20 000 рейсті жойды, ал АҚШ-тың Delta Air Lines әуе компаниясы ұшу қуатын 3,5 пайызға қысқартты. Әуе компанияларының басшылары жанармай бағасы жоғары болып қалса, осы қыста рейстерді қысқарту одан әрі кең көлемде болады және салада жұмыс орындары қысқарады деп ескертті.
АҚШ-тағы тапшылыққа жауап ретінде Нигерия Еуропа мен Азияға реактивті отын экспортын арттырды, ал әлемнің түкпір-түкпіріндегі мұнай өңдеу зауыттары өндірісті ұлғайтты. Халықаралық энергетика агенттігінің (IEA) мәліметі бойынша, бұл Шығыс Таяу елдерінен Еуропаға жеткізілмей қалған ұшақ отынының шамамен 60 пайызын өтеуге көмектесті. FGE NexantECA консалтингтік компаниясының талдаушысы Юджин Линдэлл FT басылымына айтқандай, Қытайдан сұраныстың төмендеуі де өткір тапшылықтың алдын алуға көмектесті. Ол әлсіз ішкі сұраныс пен Қытайға мұнай импортының қысқаруы «нарықты іс жүзінде теңестіргенін» айтты.
Кейбір әуе компаниялары жанармай тапшылығы туралы бұрынғы ескертулерін қазірдің өзінде қайтарып алды. British Airways пен Air France бүкіл жазғы маусымға жеткілікті қорлары бар екенін мәлімдеді. Дегенмен, FT жазғандай, сала жалпы биыл жанармай шығындарының 100 миллиард долларға өсуін күтуде.
Бағалардың төмендеуіне қарамастан, сарапшылар әсіресе Еуропада жабдықтаудың одан әрі бұзылу қаупі әлі де бар екенін ескертеді. Argus Media компаниясының өкілі Аммар Ханның айтуынша, Еуропадағы реактивті отын қорлары әлі де қатты таусылған күйде, ал өндірушілер қорды толықтырудың орнына отынды тар Еуропа нарығына бағыттауы мүмкін.
