Әлемнің әуе компаниялары мамыр айында 12 000 рейсті және 2 миллион жолаушы орнын қысқартады.
Орта Шығыста соғыс басталғалы әуе билеттерінің бағасы бес есе өсті – және сала өкілдерінің айтуынша, сәуір соңында одан әрі қымбаттады.
Әуе компаниялары жанармай тапшылығы қаупіне байланысты 12 000 рейсті жойып, 2 миллион орынды қысқартты / Фото: Яромир Чалабала / Shutterstock
Әлемдік әуе компаниялары авиациялық отын тапшылығына қатысты алаңдаушылық күшейіп жатқандықтан мамыр айына 12 000-нан астам рейсті жойып, келесі айға арналған кестесінен 2 миллион орынды қысқартты, деп хабарлайды Financial Times (FT) аналитикалық фирма Cirium деректеріне сілтеме жасап.
Cirium зерттеушілерінің айтуынша, жанармай жеткізіліміндегі ықтимал үзілістерге байланысты кейбір әуе компаниялары ықшам әрі жанармай үнемдейтін ұшақтарға көшіп жатыр.
Мәліметтер
Мамырда барлық әуе компанияларының рейстеріндегі қолжетімді орындар саны 132 миллионнан 130 миллионға азайды. Cirium зерттеушілерінің мәліметі бойынша, әуе компаниялары бұл қысқартуларды сәуірдің ортасы мен соңы аралығында енгізуге шешім қабылдады. Cirium деректері бойынша, келесі айда барлығы 12 000 рейс тоқтатылады.
Осы уақытта British Airways, United Airlines, Air China және All Nippon Airways сияқты ірі халықаралық әуе компаниялары бір мезгілде тасымалдау қуатын қысқартып, маршруттық желілерін қайта құрылымдап, басқа бағыттардағы қызметін кеңейтіп, жаһандық көлік жүйесіне түсетін жүктемені жеңілдетуді көздейді. Талдаушылардың пікірінше, Парсы шығанағы аймағындағы ықтимал ұзақ мерзімді бұзылулардан пайда көретін компаниялардың бірі болары күтілген Turkish Airlines, керісінше, Cirium деректеріне сәйкес, соңғы екі аптада барлық әуе компанияларының ішінде ең көп орынды қысқартты. Стамбулдағы хабы қалыпты режимде жұмыс істеп тұрған әуе компаниясы жанармай шектеулері оның қызметіне қысым жасап жатқанын ескертті.
Cirium мәліметі бойынша, бірнеше рейстің, соның ішінде Чэнду мен Бейжің арасындағы ішкі бағыттардың тоқтатылуына байланысты орын санын қысқарту бойынша Air China екінші орынға ие болды.
Германияның Lufthansa әуе компаниясы да қуатын қысқарту бойынша көшбасшылардың қатарында, мамыр айында бұл көрсеткіш бойынша үшінші орынға ие болды. Сонымен бірге, соңғы айларда рейстерді жою саны бойынша әуе компаниясы бірінші орынға шықты. 2026 жылғы мамыр мен қазан аралығында Lufthansa 20 000 рейсті қысқартуды жоспарлап отыр, олардың шамамен 4 000-ы мамыр айында өтеді, деп хабарлайды Cirium. FT жоғары жанармай бағалары осы рейстердің барлығын тиімсіз еткенін атап өтті.
Тасымалдаушылардың шешімдерінің артында нақты не жатыр?
Gulf әуе компаниялары, соның ішінде Emirates, Etihad Airways және Qatar Airways, мамыр айындағы кестесін қайта қарап, бірқатар рейстерді жойды. Ал FT хабарлауынша, Air France әуе компаниясына Сингапур мен Токионың Ханеда әуежайына рейстер санын арттырмауды сұраған, себебі ірі азиялық хабтар авиациялық отын тұтынуын шектеуге тырысуда.
Cirium мәліметі бойынша, кейбір бағыттарда шығындардың өсуі мен сұраныстың төмендеуі әуе компанияларын ықшам немесе жанармай үнемдейтін ұшақтарға көшуге мәжбүр етіп отыр. Мысалы, Etihad Airways Абу-Даби–Гонконг бағытында шамамен 400 жолаушы таси алатын Airbus A350 ұшағын конфигурациясына байланысты 220–300 орынға дейінгі Boeing 787 ұшағымен алмастырды.
Дегенмен, кейбір бағыттарда Еуропа мен Азия арасындағы тікелей рейстерге сұраныстың артуына байланысты әуе компаниялары іс жүзінде ірі әуе кемелерін пайдаланып жатыр. Мысалы, Air France Мумбай бағытындағы рейстерде Boeing 777-нің үлкен нұсқасын қолдану арқылы ұшақтардың сыйымдылығын арттырды, ал Air China Лондон Хитроудан Бейжіңге ұшатын рейстерде сыйымдылығы жоғары Boeing 777 ұшағын пайдаланып отыр.
Өнеркәсіпке әсері
Ақпан айының соңында Таяу Шығыста соғыс басталғалы авиациялық отынның бағасы екі есе өсіп, баррелі шамамен 200 долларға жетті. Бұл әуе компанияларының шығындарына миллиардтаған доллар қосып, оларды тек бағыттарды қысқартумен ғана шектелмей, билет бағасын да көтеруге мәжбүр етті, деп хабарлайды The Wall Street Journal. Сонымен бірге Парсы шығанағындағы қақтығыстар салдарынан әуежайлардың жабылуы – Еуропадан Азияға бағытталған рейстердің үштен бір бөлігі өтетін – жаһандық көліктің тұрақсыздығын күшейтті, деп жазады FT.
Авиациялық сарапшы Джон Стриклендтің айтуынша, авиациялық отын бағасы тарихи тұрғыдан өте құбылмалы болған, бірақ нарық бұған дейін осындай ауқымдағы тапшылық қаупіне ешқашан тап болмаған.
Шығындардың өсуі жағдайында әлемнің түкпір-түкпіріндегі әуе компаниялары өз стратегияларын қайта қарап жатыр. Атап айтқанда, Japan Airlines биылғы жылы пайданың шамамен 20%-ға төмендеуін болжайды. Delta Air Lines жанармай үнемдеу мақсатында екінші тоқсанда маршруттық желісін 3,5%-ға қысқартты, ал easyJet пен Virgin Atlantic табыстылыққа қысым түсетінін ескертті.
WSJ хабарлауынша, төмен шығынды әуе компаниялары қысымды айрықша қатты сезініп отыр. Мысалы, АҚШ-тағы Spirit Airlines 2 мамырда қызметін тоқтататынын жариялады — жанармай бағасының өсуі компанияның банкроттықтан шығу жоспарын іске асыруға кедергі келтірді.
Келесіде не болады?
Авиация саласы үшін қазіргі жағдай 2026 жылдың басындағы күтілімдерден айтарлықтай өзгеше, сол кезде әуе компаниялары саяхатқа деген жоғары сұраныстың мықты пайда әкелетініне сеніп, маршруттық желілерін кеңейту және жаңа лаунждар ашу жоспарларын жариялаған еді, деп жазады WSJ.
Осы жағдайға орай саладағы ірі және шағын ойыншылар арасындағы алшақтық ұлғайып барады, деп жазады газет: алғашқылары шығындардың өсуін билет бағасын көтеру мен рейстер санын қысқарту арқылы өтеуге үміттенеді, ал соңғылары банкроттық шегіне барған сайын жақындап барады.
WSJ мәліметі бойынша, Иранмен соғыс басталғалы әуе билеттерінің бағасы бес есе өсті. Сала өкілдері сәуір айының соңында билет бағасының өсуінің жаңа – алтыншы – кезеңі басталғанын айтады.
