АҚШ Лукойлдың 20 миллиард долларлық активтерін сатуды кейінге қалдырды: бұл жанармай нарығына нені білдіреді

АҚШ билігі «Лукойлдың» шетелдегі, 20 млрд долларға бағаланған бизнесін Carlyle Group-қа сатуын тежеп отыр, деп хабарлайды Financial Times. Мақұлдау процесі шамамен он айға созылып кетті: бұл кідіріс жанармай тапшылығы АҚШ пен Еуропада бағаларды рекордтық деңгейге көтерген тұста Еуропадағы мұнай өңдеу зауыттарында бензин мен дизельді өндіруді арттыруға бағытталған әрекеттерге кедергі келтіріп отыр.

АҚШ Қаржы министрлігінің Шетел активтерін бақылау басқармасы (OFAC) Carlyle компаниясының 17 елдегі Лукойл активтерін сатып алу туралы келісімді бұрыннан мақұлдады, деп мәселеге жақын дереккөздер FT басылымына хабарлады. Алайда, олардың айтуынша, Дональд Трамп әкімшілігіндегі соңғы мақұлдау ведомствоаралық деңгейде тежеліп тұр: Ұлттық қауіпсіздік кеңесі, Сыртқы істер департаменті және АҚШ Энергетика департаменті талқылауларға қатысуда.

«Біз енді бұл мәміледе не болып жатқанын түсінбейміз. Ешқандай ілгерілеу жоқ», – деді істің бір тарап өкілі газетке. «Ол жай ғана сол күйінде тұр, олар енді не күтіп отырғанын білмеймін».

Лукойлдың Еуропадағы қызметіне Болгария мен Румыниядағы мұнай өңдеу зауыттары, сондай-ақ Нидерландыдағы Зейланд мұнай өңдеу зауытындағы 45 пайыздық үлес кіреді. Үш нысанның жалпы қуаты тәулігіне шамамен 400 000 баррельді құрайды, дегенмен FT мәліметі бойынша румындық Petrotel зауыты өткен жылы жоспарлы техникалық қызмет көрсетуден кейіннен істен шыққан. Газетке сілтеме жасаған келіссөздерге жақын дереккөзінің айтуынша, мәмілені аяқтау қосымша 100 000–150 000 баррель өңдеу қуатын пайдалануға мүмкіндік береді.

«Лукойлдың» Еуропадағы мұнай өңдеу зауыттарында айтарлықтай пайдаланылмаған өңдеу қуаты бар, ол мұнай өнімдерінің жеткізілімін арттырып, жанармай бағасына жасалып жатқан қысымды жеңілдетуге көмектесе алады, – деді Карлайл FT-ге. Басылым Батыс нарықтарындағы дизельдің өткір тапшылығын Таяу Шығыстағы қақтығыс пен Украинаның Ресей мұнай өңдеу зауыттарына жасаған соққыларымен байланыстырады.

Осы арада Reuters мәліметі бойынша, мұнай бағасы 21 қыркүйекте 11 күндегі ең төмен деңгейге түсті. Инвесторлар осы аптадағы БҰҰ кездесуі Иранмен соғысты дипломатиялық жолмен шешуге ықпал етеді деп үміттеніп, Сауд Арабиясынан жеткізілімдердің ішінара қайта жандануын қадағалап отыр, – деп агенттік хабарлайды.

«Сауд Арабиясының Шығыс–Батыс құбырындағы бұзылыстарға қарамастан, Таяу Шығыстан мұнай жеткізілімдері таңқаларлықтай тұрақты болып отыр», – деп хабарлайды Reuters агенттігі JPMorgan Chase сарапшыларының ескертпесін. Агенттік келтірген спутниктік деректерге сәйкес, соңғы күндері күн сайын орта есеппен 2,9 миллион баррель сауд мұнайы Ормуз бұғазынан өтіп жатыр — тамыздағы 700 мыңмен салыстырғанда.

АҚШ 2025 жылғы қазанда Украинаға басып кіруіне байланысты Мәскеуге қысымды күшейту мақсатында Лукойлға санкциялар салды. Вашингтон мұнай саудагері Gunvor компанияның шетелдегі активтерін сатып алу әрекетін тоқтатты. АҚШ Қаржы министрлігі сату жөніндегі келіссөздерге берілген лицензияны бірнеше рет ұзартты: 18 қыркүйекте оның қолданылу мерзімі 22 қазанға дейін кейінге шегерілді.

«Бұл активтер белгісіз жағдайда қалды», – дейді FT-ге сөйлескен мәмілеге таныс дереккөз. «Олар АҚШ үкіметінің келесі иесін кім болатынын шешуін күтіп отыр. Осы аралықта олар пайдаланылмай жатып, тозып барады, себебі оларға ешқандай ақша салынбайды».

FT хабарлауынша, мәміле өткен аптаның ортасында Линдси Грэм ұсынған, Мәскеуге қысымды күшейтуге бағытталған заң жобасын АҚШ Конгресі мақұлдағаннан кейін көпшіліктің назарына ілікті. Заң жобасы Ресейдің энергетика және қорғаныс салаларына қарсы шараларды, сондай-ақ ресейлік мұнай мен газды сатып алатын немесе санкцияларды айналып өтуге көмектесетін бірқатар елдердің тауарларына 100 пайызға дейін баж салығын енгізуді көздейді. 19 қыркүйекте Трамп осы жаңа санкциялар пакетіне қол қойып, оны заңға айналдырды.