«Барлығы қайтадан 1999 жыл сияқты»: Уолл-стритте АҚШ қор нарығының болашағын талқылап жатыр

Наурыз айының соңынан бер і — бір жағынан табысты есеп беру маусымының жақсы өтуі мен Таяу Шығыстағы соғысты аяқтайтын жақын арадағы келісімге деген үміттердің фонында — S&P 500 индексі 14%-дан астамға өсті, бірнеше рет барлық уақыттағы ең жоғары көрсеткіштерге жетті. Алайда бұл индекстің өсуінің жартысынан астамы тек бес технологиялық алып компанияға – Alphabet, Nvidia, Amazon, Broadcom және Apple – тиесілі болды.

Осы жағдайға орай Уолл-стрит талдаушылары қазіргі көтерілістің болашағына қатысты екіге жарылды: кейбіреулері S&P 500 индексіне арналған болжамдарын арттырса, басқалары 1990-жылдардың соңындағы дот-ком көпірімен қараңғы ұқсастықтар тауып отыр. Негізгі пікірталас жасанды интеллект секторына арналған.

12 мамырдағы сауда кезінде S&P 500 және Nasdaq Composite индекстері алдыңғы күннің жабылуында қол жеткізген рекордтық деңгейлерінен шегініп, жалпы АҚШ акциялары индексі 0,79%-ға, ал технология индексі 1,8%-ға төмендеді.

— Осы аптада Yardeni Research сарапшылары S&P 500 индексінің жыл соңындағы болжамын 7 700-ден 8 250 ұпайға дейін көтерді. Yahoo Finance мәліметі бойынша, бұл S&P 500 компанияларының 2026 және 2027 жылдарға арналған корпоративтік табыс жөніндегі консенсус болжамдары тіпті фирманың ең оптимистік күтулерінен де айтарлықтай асып түскеннен кейін болды. «Біз соңғы бірнеше айда ағымдағы және келесі жылдарға арналған консенсус табыс күтілімдерінің осыншалықты тез өскенін ешқашан көрген емеспіз», – деді Yardeni Research компаниясының негізін қалаушы Эд Ярдени. «Нәтижесінде мықты табыс көрсеткіштерімен қамтамасыз етілген қор нарығында қызу көтеріліс басталды» ( Yahoo Finance сайтынан алынған дәйексөз).

— Сонымен бірге жартылай өткізгіш өндірушілердің акциялары нарықтың қалған бөлігіне қарағанда әлдеқайда жылдамырақ өсіп жатқандықтан, сарапшылар оларды дот-ком күйреуіне дейінгі оқиғалармен жиі салыстырып отыр. «2026 жылғы 30 наурызда АҚШ акцияларының төменгі деңгейіне жеткенін және соңғы бірнеше аптадағы көрсеткіштерін ескерсек, өзімізді 1999 жылы жүргендей сезінеміз», – деді Evercore ISI стратегияшысы Джулиан Эмануэль. «Туған-туыстар, достар, дәрігерлер, Uber жүргізушілері — барлығы да жасанды интеллект пен технологиялық акциялар туралы сөйлесіп жатыр» ( Yahoo Finance-тен алынған дәйексөз).

Алайда Эмануэль мен оның командасы 2026 жылғы нарық энтузиазмінің дот-ком дәуіріндегіден әлдеқайда берік негізге сүйенетінін ерекше атап көрсетеді. 1999 жылы «нарық сүйіктілерінің» орташа P/E (баға/табыс) коэффициенті шамамен 152-ні құраған – яғни инвесторлар компанияның таза пайдасының әр доллары үшін 152 доллар төлеуге дайын болған – ал қазіргі жасанды интеллект секторы шамамен 39 көрсеткішпен сауда жасап жатыр. Эмануэльдің айтуынша, қазіргі бағалаулар жоғары көрінгенімен, олар дот-ком дағдарысы кезінде байқалған экстремалды деңгейлерден әлі де алыс.

— Қазіргі нарық жағдайына дәлірек ұқсастық – 1997 жыл, дейді Niles Investment Management компаниясының қор менеджері Дэн Найлз. «Біз интернет инфрақұрылымын дамытудың үшінші және төртінші жылдарының баламасында тұрмыз», – деді ол. Сол жылдары Найлз чип және жеке компьютер секторында құрметті талдаушы болған, кейін қорларды басқаруға ауысқанын MarketWatch жазады. Чип өндірушілердің акциялары қысқа мерзімде артық бағаланғандай көрінгенімен, оларды ұзақ мерзімді инвестициялық тұрғыдан қарағанда бағалауы орынды болып көрінеді, – деп қосты Найлз. «Intel акциялары тек өткен жылы 2000 жылғы деңгейіне қайта жетті», – деді ол. «Олар әлі де компанияның жүзеге асыра алатын табыс әлеуетіне қарағанда бағасы төмен бағаланған».

— Wedbush Securities компаниясының басқарушы директоры Дэн Айвс болжамынша, Nasdaq Composite индексі келесі жылы 30 000 ұпайға дейін өседі (11 мамырдағы сауданы аяқтау кезінде ол 26 274,13 ұпайға дейін көтеріліп, барлық уақыттағы ең жоғары көрсеткішке жетті; жыл басынан бері индекстің өсімі 10%-дан асты)Айвздің айтуынша, табыстың мықты маусымы AI-ге қатысты акцияларға нарық қатысушыларының қызығушылығын одан әрі арттыра береді. Ол қазіргі жағдайды «жад суперциклі» деп атайды, AI-ге деген қызығушылық артып жатқан жағдайда жад чиптеріне бұрын-соңды болмаған сұранысты мысалға келтіреді. «Біз SK Hynix сияқты компанияларға және басқа да жад өндірушілерге аса оптимистік көзқараспен қараймыз», – деп қосты ол (CNBC сілтемесімен).

Жалпы оптимизмге қарамастан, нарықтың іргелі құрылымы кейбір аномалияларға нұсқап отыр, – деп атап өтті BTIG стратегияшысы Джонатан Кринский. Ол өткен жұма, 8 мамыр, 1990 жылдан бері S&P 500 индексінің жаңа төменгі деңгейге жеткен акцияларының саны жаңа жоғары деңгейге жеткендерден асып түскен тек үшінші рет екенін атап өтті — әрі сол күні индекстің өзі жабылу бойынша жаңа рекордтық деңгейге көтерілді (7 412,84 ұпай), Yahoo Finance мәліметі бойынша.

— Bleakley Financial Group компаниясының бас инвестициялық директоры Питер Буквар сондай-ақ алаңдататын үрдісті атап өтті: S&P 500 индексі жаңа рекордтық деңгейге жеткен тұста оның құрамындағы акциялардың 5%-ы 52 апталық ең төменгі көрсеткішке құлдырады. Yahoo Finance мәліметінше, мұндай жағдай — нарық кең ауқымды компаниялардың әлсіздігіне қарамастан өскен кезде — тарихта тек үш рет қана тіркелген: 1929 жылғы шілдеде, 1973 жылғы қаңтарда және дот-ком дабылы жарылардан бір жыл бұрын, 1999 жылғы желтоқсанда.

— Майкл Бурри — жаһандық қаржы дағдарысын алдын ала болжап, одан пайда тапқан және кейін *The Big Short* фильмінің басты кейіпкеріне шабыт болған инвестор — өз кезегінде былай деді: «Акциялар [АҚШ] жұмыспен қамту деректері немесе тұтынушылар сеніміне байланысты емес себеппен өсіп-төмендеп жатыр. Олар жай ғана үнемі жоғары қарай қозғалып келе жатқандықтан өсіп отыр. Барлығы екі әріптен тұратын аббревиатураға [AI] тәуелді, оны бәрі түсінгендей болады» (Yahoo Finance-тен алынған үзінді). «Егер сіз қазір аспанға шарықтап бара жатқан акцияларды ұстап тұруда шебер немесе жай ғана сәтті болсаңыз, немесе нарықтағы серпіні мықты акциялардан үлкен пайда тапсаңыз, қазір пайда алуды ойлаудың уақыты келді», – деді Бэрри 11 мамырда.