Басты жаңалықтар: инвесторлар АҚШ-тан қашуда, Reddit — ЖИ стартапына қарсы
Дональд Трамптың сауда соғыстары мен АҚШ-тың мемлекеттік қарызының өсуі аясында институционалды инвесторлар америкалық активтерге тым тәуелді болуын қайта қарастырып жатыр. Reddit жасанды интеллект саласындағы Anthropic стартапын пайдаланушы деректерін рұқсатсыз қолданғаны үшін сотқа берді. Ал банкротқа ұшыраған 23andMe компаниясы активтерін, соның ішінде генетикалық профильдерді, өз негізін қалаушыға қайта сатуға тырысып жатыр. Осы және басқа да жаңалықтар — 5 маусым таңындағы басты оқиғалар шолуында.
Ірі инвесторлар сауда соғыстары мен қарызға байланысты АҚШ-тан кетуде
Ірі институционалды инвесторлар АҚШ нарығындағы инвестицияларын азайтып жатыр. Бұл шешімге АҚШ президенті Дональд Трамп бастаған сауда соғыстары мен мемлекеттік қарыздың өсуі себеп болды, деп жазады Financial Times.
Мысалы, Канададағы ең ірі зейнетақы қорларының бірі — Caisse de dépôt et placement du Québec — АҚШ-тағы үлесін азайтып (қазір портфельдің 40%-ы) Ұлыбритания, Франция және Германия нарығына бет бұрмақ.
АҚШ президентінің сауда саясаты әлемдік нарықтарға тұрақсыздық әкеліп, доллардың құлдырауына және америкалық акциялардың еуропалықтардан артта қалуына себеп болды. Сонымен қатар Трамп ұсынған салық заңы алдағы он жылда мемлекеттік қарызды $2,4 трлн-ға өсіреді деген болжам бар.
AllianceBernstein басқарушы директоры Сет Бернштайн: «Дефицит бұрыннан бар мәселе, бірақ ол нашарлап барады. АҚШ бұлай жалғастыра алмайды. Бұл жағдай сауда саясатының болжап болмайтын сипатымен қосылып, инвесторларды бір нарыққа тым шоғырланудың дұрыс-бұрыстығы туралы ойлануға мәжбүр етуі тиіс», — деді FT-ке берген пікірінде.
Ірі америкалық жекеменшік инвестициялық компания өкілі Трамптың 2 сәуірде жариялаған кедендік тарифтерін «қоңырау соққандай» белгі деп атады: америкалық активтерге тым тәуелді болғандар үшін бұл ескерту іспетті болды.
Oaktree Capital компаниясының (активтері — $203 млрд) тең құрылтайшысы Ховард Маркс: «АҚШ ғасыр бойы инвестиция үшін ең жақсы орын болды, бірақ енді инвесторлар АҚШ-тың ерекшелігі жойыла бастады ма деп ойлана бастады», — деді.
2 сәуірдегі тарифтер жарияланғаннан кейін америкалық акциялар ішінара қалпына келсе де, жыл басынан бері S&P 500 индексі бар-жоғы 1,5% өсті. Ал еуропалық Stoxx Europe 600 индексі — 8,5%. Доллар үш жылдағы ең төмен деңгейге жетті — жыл басынан бері 9%-ға құлдырады.
АҚШ — әлемдегі ең ірі экономика және терең қаржы жүйесі бар ел болғанымен, инвесторлар енді бұған бұл артықшылық сақтала ма деген күмәнмен қарай бастады. Жыл басында АҚШ жаһандық қор нарығы капитализациясының үштен екісін құраса, енді бұл үлес төмендеуі мүмкін.
Инвесторлар енді Германияның €1 трлн көлеміндегі шығын бағдарламасы секілді ынталандыру шараларына үміт артып, Еуропаға бет бұруда. Blackstone вице-президенті Том Найдс: «Еуропа — жаман таңдау емес. Мұнда үкіметтер тұрақтырақ», — деді.
Circle IPO арқылы $1,1 млрд тартты — болжамнан көп
Circle Internet Group Inc. және оның акционерлері кеңейтілген IPO нәтижесінде шамамен $1,1 млрд тартты. Бұл — стейблкоин эмитенттерінің нарықта өсіп келе жатқанын білдіреді, деп жазады Bloomberg.
Компания және оның тең құрылтайшысы әрі бас директоры Джереми Аллэйр бастаған акционерлер бір акцияны $31 бағамен 34 млн акция сатты. Бұл — Circle компаниясының нарықтық капитализациясын $6,9 млрд деңгейіне жеткізді (опциондар, RSU және варранттарды есепке алғанда — шамамен $8,1 млрд).
IPO АҚШ Конгресінде қаралып жатқан стейблкоиндерді реттеу туралы заң жобасы аясында өтіп жатыр. Уолл-стриттің ірі банктері де өз стейблкоиндарын шығаруды қарастыруда.
Circle — доллармен байланған USDC стейблкоинын шығаратын ең ірі компаниялардың бірі. 29 мамырдағы мәлімет бойынша айналымда $61 млрд USDC бар. MarketCap мәліметіне сүйенсек, наурыз соңындағы нарық үлесі — 29%.
Circle 14,8 млн акция сатса, қалған 19,2 млн акцияны басқа акционерлер сатты. Bloomberg дерегінше, сұраныс ұсыныстан 25 есе асып түсті. IPO-ға үш күн қалғанда компания акция санын 24-тен 32 млн-ға, ал баға диапазонын $24–26-дан $27–28-ге дейін көтерген болатын.
Cathie Wood негізін қалаған ARK Investment $150 млн-ға дейін акция сатып алғысы келсе, BlackRock шамамен 10% үлеске қызығушылық танытты. BlackRock сондай-ақ USDC резервтерінің 90%-ын ұстайтын ақшалай қорды басқарады. Бұл қор балансы — $53,3 млрд (29 мамыр).
2022 жылы Circle $7,7 млрд-қа бағаланған. Қазір бұл IPO бұрынғы SPAC келісімі сәтсіз аяқталғаннан кейінгі алғашқы әрекет. IPO-ны JPMorgan, Citigroup және Goldman Sachs басқаруда. Circle акциялары Нью-Йорк қор биржасында CRCL тикерімен бейсенбі күні саудалана бастайды.
Reddit Anthropic-ті сотқа берді
Reddit жасанды интеллект саласындағы Anthropic стартапына қарсы сотқа шағым түсірді. Онда компания Reddit платформасындағы деректерді рұқсатсыз қолданып, келісімді бұзды және «заңсыз әрі адал емес әрекеттер жасады» делінген, деп хабарлайды CNBC.
Шағым 4 маусымда Сан-Францискода берілді. Reddit Anthropic өз ЖИ-модельдерін Reddit пайдаланушыларының жеке деректеріне сүйене отырып оқытып жатыр дейді. Бұл — контентті рұқсатсыз коммерциялық мақсатта пайдалану, компанияға зиян келтіреді.
Осы жаңалық аясында Reddit акциялары 6%-дан астам өсті.
Reddit шағымында Anthropic-ті «ЖИ индустриясының ақ батыры болып көрінуге тырысатын, бірақ шын мәнінде Reddit ережелері мен пайдаланушыларын елемейтін компания» деп сипаттайды.
Anthropic өкілі электронды пошта арқылы берген жауабында: «Біз Reddit-тің айыптарымен келіспейміз және өз мүддемізді қорғаймыз», — деді.
2022 жылдың соңында ChatGPT іске қосылғаннан кейін генеративті ЖИ-ге сұраныс күрт артты. Reddit — 20 жылдан астам тарихы бар платформа — Claude секілді ірі модельдерді үйрету үшін кеңінен пайдаланылады.
Мамыр айында Reddit OpenAI-мен әріптестік орнатып, ЖИ оқытуға контентін пайдалануға рұқсат берді. Компания Google-мен де осыған ұқсас келісімге келген.
Reddit айтуынша, «OpenAI және Google секілді ірі компаниялар Reddit ережелерін түсінеді және құрметтейді». Олар тек арнайы лицензиялық келісімдер арқылы ғана контентті пайдалана алады.
OpenAI басшысы Сэм Альтман бұрын Reddit директорлар кеңесінде болған және әлі де ірі акционер — оның үлесі $1 млрд-тан асады.
Anthropic — 2021 жылы OpenAI-дің бұрынғы қызметкерлері негізін қалаған компания. Наурызда оның бағасы Lightspeed, Salesforce және Cisco инвестициясынан кейін $61,5 млрд-қа жетті. Amazon — компанияның ірі инвесторларының бірі.
2024 жылы IPO өткізген Reddit-тің қазіргі нарықтық құны — шамамен $22 млрд.
23andMe өз активтерін қайта сату жолын қарастыруда
ДНҚ-тест өткізумен айналысатын банкротқа ұшыраған 23andMe компаниясы АҚШ банкроттық сотынан өз активтерін қайта сатуға рұқсат сұрады. Компания соның ішінде клиенттердің генетикалық деректерін де сатпақ, деп хабарлайды Reuters. Бұл әрекет Энн Воджицки негізін қалаған TTAM Research Institute ұсынған $305 млн-дық жаңа ұсыныстан кейін жасалып отыр.
Бұған дейін 23andMe мамырда өткен аукцион нәтижесінде Regeneron Pharmaceuticals-тың $256 млн-дық ұсынысын таңдаған болатын.
Алайда кейіннен Воджицки құрған TTAM атты коммерциялық емес ұйымнан жаңа, жоғары баға ұсынысы келіп түсті. Компания соттан сауда-саттықты қайта бастауға рұқсат сұрады, себебі TTAM бұл келісімге қаржылық негіз бар екенін дәлелдеді.
Regeneron компаниясының адвокаты Эмиль Кляйнаус мәлімдегендей, егер сот соңында Воджицки ұсынысын қабылдаса, Regeneron $10 млн өтемақы талап етпек.
Нарықтардағы жағдай
АҚШ-тағы жеке секторда жұмыс орындарының өсуі екі жылдан астам уақыттағы ең төменгі деңгейге түскен соң, бейсенбі күні Азия-Тынық мұхиты нарықтары әртүрлі бағытта қозғалды. Бұл сауда-саттық саясатына байланысты белгісіздік әлемнің ең ірі экономикасына қысым жасап жатыр деген алаңдаушылықты күшейтті, деп хабарлайды CNBC.
ADP мәліметі бойынша мамырда жеке секторда небәрі 37 мың жаңа жұмыс орны ашылған. Бұл көрсеткіш сәуірдегі қайта қаралған 60 мыңнан да, экономистер болжаған 110 мыңнан да едәуір төмен.
— Оңтүстік Корея нарықтары алдыңғы сессиядағы өсуін жалғастырды: Kospi индексі 1,33%-ға көтеріліп, 10 ай ішіндегі ең жоғары күндізгі деңгейіне жетті, ал шағын компаниялар индексі Kosdaq 0,8% өсті. Nomura сарапшыларының айтуынша, президент Ли Чжэ Мен жоспарлап отырған капитал нарығын реформалау шаралары арқасында Kospi индексі жыл соңына дейін 2900 деңгейіне жетуі мүмкін. Қазір индекс шамамен 2800 деңгейінде тұр.
— Жапонияның Nikkei 225 индексі 0,5%-ға төмендеді, ал кеңейтілген Topix индексі 1,02%-ға төмен болды.
— Австралиялық S&P/ASX 200 индексі 0,12%-ға азайды.
— Гонконгтың Hang Seng индексі 0,5%-ға өсті, ал Қытайдың материктік CSI 300 индексі іс жүзінде өзгеріссіз қалды.
— Үндістанда Nifty 50 индексі 0,4%-ға, ал BSE Sensex 0,5%-ға өсті. Жұма күні Үндістанның Резервтік банкі екі күндік отырыстан кейін негізгі пайыздық мөлшерлемені 0,25 пайыздық тармаққа төмендетіп, 5,75%-ға дейін түсіреді деген болжам бар.
— АҚШ-тың негізгі индекстеріне арналған фьючерстер бейсенбіде 0,2% шегінде төмендеді. Бұған дейін Dow Jones өнеркәсіптік индексі төрт күндік өсімді тоқтатып, 91,9 тармаққа (-0,22%) төмендеп, 42 427,74 деңгейінде жабылды.
S&P 500 индексі 0,01%-ға өсіп, 5970,81 деңгейінде жабылды.
Nasdaq Composite 0,32%-ға өсіп, күнді 19 460,49 деңгейінде аяқтады.
