BlackRock 60/40 дәуірінің аяқталғанын мәлімдеді. Инвесторларға не істемек керек?
Дәстүрлі 60% акциялар мен 40% облигациялардан тұратын инвестициялық портфель ондаған жылдар бойы әртараптандырудың әмбебап моделі болып саналып келді. Қор нарығы құлдыраған кезде облигациялар өсім көрсететін. Алайда BlackRock стратегтерінің айтуынша бұл схема қазір енді жұмыс істемейді.
Компания талдаушыларының бағалауынша, бұл уақытша құбылыс емес, құрылымдық өзгеріс. Инфляция тұрақты түрде жоғары деңгейде сақталып отыр, орталық банктер пайыздық мөлшерлемелерді ұзақ уақыт бойы жоғары деңгейде ұстап келеді, ал мемлекеттердің борыштық жүктемесі нарықтардың әлсіздігін күшейтіп отыр. Сонымен қатар, АҚШ индекстерінің өсуі барған сайын тар шеңбердегі технологиялық компанияларға тәуелді болып барады. Бұл факторлардың жиынтығы ережелерді өзгертуде. Әртараптандырудың бұрынғы қағидалары тиімсіз бола бастады, ал инвесторлар жаңа табыс көздерін және қорғану стратегияларын іздеуге мәжбүр.
Бұзылған формула
Классикалық теңдестірілген инвестициялық стратегия – 60% акциялар және 40% облигациялар – олардың бағаларының қарама-қарсы қозғалысына негізделген. Егер қор нарығы компания табыстарының төмендеуіне немесе нашар болжамдарға байланысты құлдыраса, инвесторлар облигациялар бағасының өсуі арқылы портфельді қорғай алады. Бұл байланыс ондаған жылдар бойы әртараптандырудың негізі болды.
BlackRock стратегтерінің пікірінше, қазіргі жағдайда бәрі өзгерді: «Корреляцияның әлсіреуі акциялар мен облигациялар арасындағы әртараптандыру артықшылықтарын төмендетті. Бұрынғыдай қысқа мерзімді емес, қазіргі баға қозғалыстарының ұқсастығы терең құрылымдық факторларды көрсетіп отыр — тұрақты инфляция, ақша-несие саясатының әсері және бюджеттік теңгерімсіздік. Мұның бәрі жаңа режимнің ұзақ уақыт сақталуы мүмкін екенін және портфельдердегі тәуекел бейініне түбегейлі әсер ететінін білдіреді».
«Сынған сақтандыруға» тағы бір осалдық қосылады — акциялар нарығының құрылымы. 2025 жылы S&P 500 индексінің нарықтық капитализациясының шамамен 30%-ы жасанды интеллектпен байланысты ең ірі жеті технологиялық компанияға тиесілі. Олар нарықты жоғары тартып жатыр, бірақ оны теңгерімсіз етеді: осы шағын топтағы кез келген әлсіздік, облигация нарығындағы түзетумен қатар жүрсе, акциялардың құлдырауына себеп болуы мүмкін. Бұл портфельдің құбылмалылығын арттырып, дәстүрлі қорғану механизмдерін тиімсіз етеді.
Портфельдерді қайта құру
BlackRock атап өткендей, жаңа жағдайда инвесторлар инвестициялық құрылымдарын белсендірек қайта құра бастады. Пандемияға дейін 70/30 қатынасы бойынша акцияларға басымдық берілсе, бүгінде BlackRock клиенттерінің жартысына жуығы портфельді баламалы құралдар арқылы әртараптандыруда: өтімді хедж-стратегиялар, шикізаттық тауарлар, әсіресе алтын және цифрлық активтер.
Портфельдерді қайта қарау үрдісі қорлар арасындағы қаржы қозғалыстарынан да байқалып отыр. 2024 жылдың қарашасынан бастап инвесторлар АҚШ-тың ұзақмерзімді қазынашылық облигациялары бар ETF-терден 5 миллиард доллардан астам қаржы шығарса, қысқа мерзімді құралдарға шамамен 69 миллиард доллар инвестиция құйды. Бұл айырмашылық инвесторлардың дюрацияны — яғни пайыздық мөлшерлеме өзгерістеріне портфельдің қаншалықты сезімтал болатынын — белсенді түрде басқаруға тырысатынын көрсетеді.
«Инвесторлар дәстүрлі облигациялар шеңберінен шығып, табыс, тәуекелді басқару және өсу әлеуетін біріктіретін стратегияларды іздеуде», — дейді BlackRock-тың аға портфель менеджері Роберт Фишер.
Облигациялар: назарды орта мерзімге аудару
BlackRock-тың болжамынша осы күзде АҚШ ФРЖ пайыздық мөлшерлемені төмендете бастауы мүмкін. Мұндай жағдайда облигациялар әдетте қолдауға ие болады, бірақ қазіргі ортада ұзақмерзімді қағаздар аса осал: олардың бағасы инфляция мен бюджетке қатысты күтулерге тәуелді. Күтулер өзгерсе – бағалар тез құлдырайды.
Сондықтан стратегтер ортамерзімді облигацияларға назар аударып отыр: «Біз әлі де табыстылыққа басымдық береміз, өйткені пайыздық мөлшерлеме тәуекелінің төмендігімен қатар жалпы тартымды табыс ала аламыз деп санаймыз. Мұндай табыс үшін біз 3–7 жылдық өтеу мерзімі бар, яғни табыстылық қисығының «ортасында» орналасқан облигацияларды таңдаймыз», — делінген BlackRock шолуында.
Тағы бір белгісіздік факторы — инфляция. Тіпті баға өссе де, портфельдің нақты табыстылығын сақтау үшін BlackRock инфляцияға байланған қысқамерзімді облигацияларды (TIPS) ұсынады. Бұл құралдар купондық табыс әкеледі және капиталды құнсызданудан қорғайды.
Акциялар: индекстен іріктеуге өту
BlackRock өсу акцияларына, әсіресе жасанды интеллект саласындағы компанияларға оң көзқарасын сақтап отыр. Алайда, жыл басынан бері табыстылығы 11% болған Magnificent 7 тобы ішінде де айырмашылықтар бар: ең мықты және ең әлсіз эмитенттердің табыстылығы арасындағы алшақтық 50%-ға жетті. Бұл, BlackRock пікірінше, ИИ тақырыбының жаңа кезеңіне өткенін білдіреді: инвесторлар енді бүкіл топқа емес, нақты компанияларға ставка жасайды.
BlackRock талдаушыларының пікірінше бұл белсенді тәсілді ерекше маңызды етеді: «Нарық көшбасшылары өзгеріп жатыр, тіпті жоғарғы сегментте де, өйткені инвесторлар ескі бизнес-модельдердің болашағына күмәнмен қарайды». Индекске ставка жасау тиімсіз бола бастады, енді басты назар компаниялардың сапасына — қарыз деңгейі, ақшалай ағындардың тұрақтылығы және табысты сақтау қабілетіне ауысты.
Негізгі болжамдар күшті болып қалуда: McKinsey бағалауынша, 2030 жылға дейін ИИ-ге арналған деректер орталықтарына шамамен 5,2 триллион доллар инвестициялануы мүмкін. Бұл технология және байланыс саласындағы компаниялардың ұзақ мерзімді табысының өсуін қолдайды.
Сонымен қатар, BlackRock қаржы секторына да назар аударады. Банктер мен инвестициялық компаниялар табыстылық қисығының қалыпқа келуі және инвестициялық-банктік белсенділіктің жандануы есебінен пайда көрді. 2-тоқсанда бұл сегменттегі көптеген компаниялар күткеннен жоғары табыс көрсетті, бұл секторды инвесторлар үшін тартымды етеді.
Халықаралық нарықтар: доллардың әлсіреуі және жаңа мүмкіндіктер
BlackRock халықаралық нарықтарға деген қызығушылықтың күрт өскенін атап өтті. 2025 жылдың басынан бастап акцияларға жаңа инвестициялардың 29%-ы халықаралық қорларға бағытталған, ал былтыр бұл көрсеткіш небәрі 12% болатын. Бұл өзгеріс екі негізгі фактормен түсіндіріледі.
Біріншісі — доллардың әлсіреу фазасына өту ықтималдығы. Талдаушылардың айтуынша, валюта нарығы ұзақ мерзімді циклмен қозғалады, олардың орташа ұзақтығы — шамамен сегіз жыл. 1971 жылдан бері доллар алты толық циклдан өтті: алғашында нығайып, кейін әлсіреген. Доллардың құнсыздануы шетелдік активтердің табыстылығын жаһандық инвесторлар үшін арттырады.
Екінші фактор — АҚШ акцияларына шектен тыс тәуелділікті төмендетуге ұмтылыс. Бүгінде кеңесшілер портфельдерінің орта есеппен 77,5%-ы америкалық нарыққа тиесілі, ал 2018 жылы бұл көрсеткіш 70% болған. Сонымен қатар, BlackRock атап көрсетеді: шетелдік акциялар тарихи тұрғыда АҚШ-тың шағын компанияларына қарағанда жақсы қорғаныс құралы болып келеді, әсіресе S&P 500 индексі құлдыраған кезеңдерде.
Мәселе тек АҚШ шегінен шығуда емес, нақты елдер мен салаларда да. «Біз Жапония сияқты бір ғана елдің акцияларына инвестиция салу тактикалық тұрғыда тамаша мүмкіндік деп санаймыз — бұл үдей түскен жалақы өсімімен, корпоративтік басқарудың елеулі жақсаруымен және қолайлы валюта бағамымен қолдау тапқан. Ал Еуропада ұзақ мерзімді, іргелі үрдістер мен реттеудің әлсіреуі қаржы секторын, сондай-ақ аэроғарыш және қорғаныс өнеркәсібін қолдап отыр», — деп жазады BlackRock стратегтері.
Цифрлық активтер: тәуекелді, бірақ пайдалы
BlackRock талдаушылары цифрлық активтерге деген нарықтағы қызығушылықтың олардың жоғары құбылмалылығына қарамастан сақталып отырғанын айтады. Соңғы жылдары инвесторлар биткоин мен басқа да криптовалюталарды портфельге қосу үшін нақты активтермен қамтамасыз етілген биржалық өнімдерді (ETP) белсенді түрде пайдаланып келеді.
Стратегтердің пікірінше, криптовалюталар жоғары құбылмалылықтың салдарынан тәуекелді активтер санатына жатады және олар «қауіпсіз айлақ» рөлін орындай алмайды. Дегенмен, олар инфляция мен пайыздық мөлшерлемелерге тәуелсіздігі, сондай-ақ сұраныс пен ұсыныстың ішкі факторларына ие болуының арқасында әртараптандыру үшін құнды құрал бола алады. Бұл ретте биткоин ерекше орын алады: ол акциялар мен облигациялар динамикасынан тәуелсіз табыс көзіне айнала алады.
Сонымен қатар, BlackRock талдаушылары криптовалюталардың портфельдегі үлесі шектеулі болуы тиіс екенін және таңдалған құралдар барынша өтімді болғаны жөн екенін атап көрсетеді. Тек осындай жағдайда ғана цифрлық активтер портфель тәуекелін шын мәнінде азайта алады, керісінше емес.
Сонымен, инвестор не істеуі керек
BlackRock талдаушыларының пікірінше қазіргі жағдайда портфель тұрақтылығының кілті — үйреншікті «пассивті әртараптандырудың» орнына активтердің неғұрлым белсенді түрде қайта конфигурациялануында. Тәуекелді төмендетіп, табыстылық әлеуетін сақтау үшін инвесторлар тек акциялар мен облигацияларға ғана емес, сонымен қатар дәстүрлі емес активтер сыныптарына да сенім артуы тиіс.
Облигациялар саласында басымдық орта мерзімді секторға (3–7 жыл) және инфляцияға байланған қысқа мерзімді қағаздарға беріледі. Бұл қалыпты тәуекелмен табыс алуға мүмкіндік береді.
Акциялар бойынша басты назар — өсу, әсіресе жасанды интеллект сегментінде. BlackRock іріктеуге екпін береді — бастысы индекске жай ғана инвестициялау емес, тұрақты ақша ағындары мен сенімді балансы бар бизнес таңдау маңызды.
Халықаралық нарықтарда назар АҚШ шегінен тыс әртараптандыру мен нақты аймақтар мен салаларға бағытталған стратегияларға ауысады.
Баламалы активтер арасында басты рөлде — алтын мен цифрлық активтер. BlackRock олардың акциялар мен облигацияларға аз тәуелділігін атап өтеді, бұл портфельді әртараптандыруды күшейтеді.
