Цитринидің соңғы болжамы: нарықты құлдыратқан жасанды интеллект туралы есептің авторы акция бағаларының төмендеуін болжап отыр.

Citrini Research зерттеу фирмасы, жасанды интеллектіні дамытудың экономикаға әкелетін тәуекелдері туралы тараған «болжамы» ақпанда нарықты құлдыратқан, MarketWatch-тың хабарлауынша, батыл жаңа болжамды жариялады. Citrini-дің негізін қалаушы Ирандағы соғыс салдарынан мұнай бағасының өсуінен туындаған баяулау қор нарығын төмендетуі мүмкін екенін ескертеді. Алайда көпшілік сенімге қарамастан, ол Федералдық резерв жүйесі жоғары энергия бағасының соққысын «назарға алмай», биыл ішінде пайыздық мөлшерлемелерді төмендетеді деп есептейді.

Citrini Research сарапшылары акциялар бойынша қысқа позиция ашып, сонымен бірге 2027 жылғы наурызда мерзімі бітетін үш айлық SOFR (Secured Overnight Financing Rate) фьючерстері бойынша ұзақ позиция ашты. Бұл ірі банктердің бір-біріне қысқа мерзімді несие беретін негізгі мөлшерлемесі. Ол ФРЖ мөлшерлемесіне сәйкес келеді, сондықтан SOFR фьючерстері реттеушінің болашақ шешімдері жөніндегі күтілімдерді көрсетеді.

Аналитик Джеймс ван Гелден құрған Citrini компаниясы ақпанда «апокалиптикалық» есебімен кеңінен танымал болды. Есепте жасанды интеллект бумы жұмысшыларды машиналар алмастырған жағдайда жұмыссыздықты 10%-ға дейін көтеріп, экономикаға зиян келтіруі мүмкін делінген. Бұл технологиялық сектордағы акциялардың, әсіресе бағдарламалық қамтамасыз ету компанияларының акцияларының құлдырауына әкелді.

CNBC мәліметі бойынша, Цитрини тағы да интуицияға қайшы макроэкономикалық көзқарастарды ұсынады. Ван Гелден нарықтардың биылғы ФРЖ саясатына қатысты болжамдары қате деп есептейді. Уолл-стрит саясаттың қатаңдалуына дайындалып жатқан кезде, Цитрини реттеушінің жақын арада пайыздық мөлшерлемелерді төмендетуге бет бұруына бәс тігіп отыр.

CME FedWatch құралының мәліметі бойынша, Ирандағы қақтығыс басталар алдында саудагерлер кем дегенде екі рет пайыздық мөлшерлемені төмендетуді күткен. Алайда мұнай бағасының күрт өсуі инфляцияны өршілдетеді деп болжанып отырғандықтан, қазір ортақ болжам бойынша ешқандай өзгеріс болмайды, тіпті мөлшерлемені көтеру мүмкіндігі де қарастырылып жатыр, деп хабарлайды MarketWatch.

Жақында Substack-тағы жазбасында ван Гелден қазіргі нарық қорқыныштары «жақын өткенге басымдық беру» классикалық мысалы екенін дәлелдейді. Қазіргі жағдай мен 2022 жылғы дағдарыстың – Ресей–Украина қақтығысынан туындаған ауқымды «энергетикалық шок» – басты айырмашылығы: сол кезде АҚШ пайыздық мөлшерлемелері ең төмен деңгейде, ал инфляция 5%-дан жоғары болған. Бұл ФРЖ-ге саясатты агрессивті түрде қатаңдатудан басқа амал қалдырмады. Бүгінде пайыздық мөлшерлемелер бейтарап деңгейге жақын, ал жоғары мұнай бағасы өз алдына тежегіш рөлін атқарады: жанармайдың қымбаттығы тұтынушылық секторға әсер етіп, сатып алу қабілетін төмендетіп, реттеушінің әрекетінсіз-ақ қаржылық жағдайды қатаңдатады.

Citrini компаниясының негізін қалаушының айтуынша, ФРЖ пайыздық мөлшерлемелерді көтеру «қосымша мұнай ұсынысын сиқырлы түрде жасамайтынын» жақсы түсінеді, ал жұмыссыздық артып жатқан жағдайда жаңа қатаңдату цикліне кірісу – қауіпті.

«Олар осы соққыны елемейді... ФРЖ-ны басқаруда Варш болсын ба, Пауэлл болсын ба — маңызды емес», — деп жазады сарапшы. «Егер мұнай қымбат болып қалса, пайыздық мөлшерлемелерді қазіргі деңгейде қалдыру жеткілікті болады, мұнай бағасының өсуі экономиканың басқа салаларына таралып, өсудің бәсеңдеуіне әкелгенше; сол кезде мөлшерлемелерді төмендетуге болады».

Әскери қақтығыс бір айдың ішінде шешілсе де, Цитрини нарықтың өсу әлеуеті шектеулі деп санайды. Отын шығындарының өсуі тұтынушылар секторының әлсіреуін жалғастырады, бұл кез келген ықтимал қалпына келудің қарқынын тежейді.

CNBC атап өткендей, бұл көзқарас танымал «бұллиш» сценарийге де күмән тудырады, оған сәйкес пайыздық мөлшерлемелерді төмендету акциялар нарығын қолдайды. Ван Гелене монетарлық саясатты ықтимал жеңілдету экономикалық өсімнің бәсеңдеуіне жауап ретінде жүзеге асатынын және мұндай жағдай тарихи тұрғыдан тұрақты өрлеуден гөрі әрі қарай құлдыраумен көбірек байланысты екенін айтады.

Ұзаққа созылған соғыс жағдайында қысқа мерзімді пайыздық мөлшерлемелерге бәс тігу кейбір шығындарға әкелуі мүмкін, дейді сарапшы, бірақ бұл қор нарығының құлдырауына бәс тігу арқылы өтеледі.

Дегенмен, Ван Гелден қысқа позицияларға абай болуды ескертуде, себебі Дональд Трамптың әлеуметтік желідегі соғыс сипатындағы риторикасы күрт өсулерді тудыруы мүмкін. Талдаушылар S&P 500 индексі 6 750 ұпайға жетсе, яғни 25 наурыздағы жабылу деңгейінен шамамен 2,5%-ға өссе, қысқа позицияларынан дереу шығуға дайын.