«Жайсыз сезім»: Уолл-стритте нарықты құлдыратқан ЖИ есебі туралы не ойлайды
Көптеген талдаушылар жасанды интеллект салдарынан болатын экономикалық құлдырау туралы Цитринидің сценарийін шынайы емес деп санады. Дегенмен, акциялар бағасы төмендеді.
Нарық шынайы жағымсыз жаңалықтарға таңқаларлықтай төзімді болды, бірақ «ғылыми-фантастика» жарияланған кезде шыдай алмады / Фото: Unsplash / Nahrizul Kadri
Кең танымал емес Citrini Research зерттеу фирмасының жасанды интеллектіні дамытудың экономикаға тәуекелдері туралы есебі инвесторларды дүрліктіріп, технологиялық акциялардың жаңадан сатылуына себеп болды. 23 ақпанда Nasdaq индексі 1%-дан астамға төмендеді, ал Microsoft пен Oracle акциялары 3–5%-ға арзандады.
Акцияларды бағалауға маманданған Citrini компаниясының талдаушылары өз есептерінде жақын болашақта жасанды интеллект кеңсе қызметкерлерінің орнын басатын гипотетикалық сценарийді сипаттады. Бастапқыда өнімділіктің жеңісі деп қабылданған бұл жағдай экономикалық құлдырауға ұласады: Citrini сценарийіне сәйкес жұмыссыздық күрт өседі, табыстар мен тұтыну төмендейді, несие төлемдерін орындамау толқыны басталады, ипотекалық нарық құлайды, ал 2028 жылдың жазына қарай S&P 500 индексі 2026 жылғы қазан айындағы ең жоғары көрсеткішінен 38%-ға төмендейді.
Есеп желіде таралғаннан кейін онда аталған барлық компаниялардың акциялары бірнеше пайызға төмендеді. Алайда Уолл-стриттегі реакция онша анық болған жоқ: көптеген сарапшылар мен технологиялық компаниялардың басшылары сипатталған сценарийді шынайы емес деп санады, деп жазады Barron's. Oninvest мақаласында Уолл-стрит есеп туралы не айтуда.
— Культтық қысқа сатушы Майкл Бьюрри әлеуметтік желіде зерттеуді «тамаша әрі терең әсерлі» деп атады. Ол: «Ал сен әлі де мен нарыққа тым пессимистік көзқараспен қараймын дейсің бе?» деп қосты.
— «Citrini есебі, тіпті жағдай ең нашар сценариймен аяқталмаса да, құрылымдық күйзелістерге қатысты шынайы алаңдаушылық туғызады», — деді Bloomberg агенттігіне Thomas George, Grizzle Investment Management портфельдік менеджері.
«Шынын айтқанда, оны оқығаннан кейін жағымды әсер қалмайды және бұл акцияларды ұстап отырған кез келген инвестордың сенімі азаятынына күмәнім жоқ», — деп қосты ол.
«Бұл таңғаларлық реакция», – деді Jonestrading компаниясының бас нарықтық стратегі Майкл О'Рурк. «Бұл нарық шынайы теріс жаңалықтарға қарамастан таңғаларлық төзімділікті көрсетті. Енді ашық жалған ақпарат оны құлдырауға әкеліп соқтырып жатыр».
CNBC қаржылық сарапшысы Джим Крамер бұл зерттеуді «дистопиялық ертегі» деп атап, «әлемдік интеллект дағдарысы жөніндегі осы көзқарасты... асыра сілтеу» деп сипаттады. Керісінше, Креймердің айтуынша, бұл жаңа технологияны өндіріс процестеріне енгізу жойыудан гөрі әлдеқайда көп жұмыс орнын құрады. «Ғылыми фантастика нарықты қаншалықты оңай құлата алатынын көрген сайын мен барған сайын пессимистік сезімде боламын», – деді ол.
Венчурлық капитал фирмасы Quiet Capital-дың серіктесі Майкл Блох Citrini-дің бастапқы зерттеу стилінде жауап эссе жазды, бірақ оптимистік қорытындылармен: «Бұл техно-утопиялық фантастика емес. Бұл материалдың жалғыз мақсаты – жасанды интеллекттің еңбек күшін ығыстырады деп болжайтын пессимистердің өсіп келе жатқан дауыстары арасында салыстырмалы түрде зерттелмеген сценарийді модельдеу. Жасанды интеллектінің кеңінен енгізілуіне байланысты пессимистік сценарий қазірдің өзінде егжей-тегжейлі қалыптастырылған. Ақылды машиналар жұмысшылардың орнын басады, олар тұтынуды азайтады, экономика тарылады және қаржы жүйесі енді жұмыс істемейтін болжамдардың салмағы астында құлайды. Бұл логика ішкі тұрғыдан үйлесімді, интеллектуалдық тұрғыдан қатаң және мұқият қарастыруға тұрарлық. Алайда ол экономикалардың, еңбек нарықтарының және адам мінез-құлқының технологиялық дефляцияға қалай жауап беретіні туралы бірқатар болжамдарға сүйенеді — осы болжамдар соңғы екі ғасырдағы әрбір сынақта қате болып шықты.
– 2014 жылдан бері ARK Invest жүргізген зерттеулерге сәйкес жасанды интеллект тарихтағы ең ірі бұзушылықты туғызатын инновация болуы мүмкін. «AI-ды агрессивті түрде енгізетін DoorDash сияқты компаниялар шығындарды азайтып, бағаларды төмендетіп, кіріс пен пайданың күтпеген өсуін ынталандыра алады», – деп жазды ARK Invest-тің негізін қалаушы Кэти Вуд X-те. Тамақ пен тауарларды жеткізу қызметі DoorDash Citrini есебінде жасанды интеллекттің қарқынды дамуының ықтимал құрбандарының бірі ретінде аталды: сценарий бойынша жасанды интеллект агенттері тұтынушыларға тиімді бағаларды таба алатындықтан, оның бизнесі құлдырайды. Есеп жарияланғаннан кейін DoorDash акциялары 6%-дан астамға төмендеді.
DoorDash компаниясының құрылтайшысы Энди Фанг әлеуметтік желіде Citrini-ге жауап бере отырып, «агенттік сауда» — яғни сатып алуларды жасанды интеллект көмекшілері жүзеге асыратын сауда түрі — дамуы өз компаниясының операцияларын қайта құрылымдауды талап ететінін мойындады: Қызмет қарапайым сатып алушыларға ғана емес, тағамды таңдап, мейрамханалармен келіссөз жүргізетін алгоритмдерге де ыңғайлы болуы тиіс. «Аяғымыздың астындағы жер өзгеруде», – деп жазды Фанг, – «сала бұған бейімделуге мәжбүр болады».
