Еуропа осы жазда реактивті отын тапшылығынан аман қалды — Bloomberg
Ормуз бұғазының жабылуы жағдайында Халықаралық энергетика агенттігі Еуропаның реактивті отын қоры тек бірнеше аптаға ғана жететінін ескертті.
Еуропа авиациялық отын тапшылығынан аман қалды / Фото: Unsplash.com / Бао Мэнлонг
Bloomberg мәліметі бойынша, Еуропа кейбір нарық сарапшылары күткен жолаушылар маусымы алдындағы реактивті отын тапшылығынан аман қалды. Ішкі өндірістің күрт өсуі мен импорт көздерінің ауысуы Парсы шығанағынан келетін жабдықтау көлемінің азаюын өтеді.
Агенттіктің мәліметінше, Еуропадағы реактивті отын тапшылығы мүмкіндігіне қатысты алаңдаушылық Парсы шығанағынан келетін жабдықтауға тәуелділіктен күшейді. Ирандағы соғыс салдарынан Ормуз бұғазының жабылуы аймақтан келетін танкерлердің дәстүрлі маршрутын бөгеді. Бұл реактивті отын бағасының рекордтық өсуіне әкеліп, әуе компанияларын рейстерді тоқтатуға мәжбүр етті. Сәуірде Халықаралық энергетика агенттігі Еуропадағы реактивті отын қорлары шамамен алты аптаға жетеді деп мәлімдеді.
Алайда, тапшылық тудырудың орнына, Ормуз бұғазының блокадасы мұнай өңдеу зауыттарын өндіріс жоспарларын қайта қарауға мәжбүр етті. Energy Aspects консалтингтік фирмасының мәліметінше, еуропалық мұнай өңдеу зауыттары өндірісті ұшақ отынына бағыттап, маусымдық шығару деңгейінен асып кетті.
Испаниялық мұнай өңдеуші компания Repsol өз нысандарындағы ұшақ отыны өндірісін шамамен төрттен бірге арттырғанын хабарлады. Еуропадағы ең ірі Pernis мұнай өңдеу зауытының иесі Shell өз зауыттарында отын өндірісін барынша арттырғанын мәлімдеді. Австриялық мұнай өңдеуші OMV барлық келісімшарттық міндеттемелерін тұтынушыларға толық орындап жатқанын және жабдықтау тізбегінде ешқандай үзіліс белгілері жоқ екенін мәлімдеді.
Сонымен бірге АҚШ пен Нигериядан авиациялық отын импорты күрт өсіп, Орта Шығыстан келетін жабдықтауларды алмастыруға мүмкіндік берді.
Нәтижесінде, Eurocontrol мәліметі бойынша, Еуропадағы әуе қозғалысы зардап шекпеді және соңғы апталарда 2025 жылдың осы кезеңіндегі көрсеткіштерден де асып түсті. «Авиациялық отын нарығы Ормуз бұғазының жабылуының әсерін шектеуге қол жеткізді: Таяу Шығыстан туындаған тапшылықтың бір бөлігін басқа көздерден импорттау және Еуропалық Одақ шеңберінде өндірісті арттыру арқылы өтеді», – делінген Еуропалық Одақтың мәлімдемесінде.
Шамамен он екі авиация саласының басшысы жаз мезгіліне және одан кейінгі кезеңге отын жеткізудің сенімділігіне деген сенімдерін растады. IAG және Air France-KLM сияқты ірі холдингтік компаниялар жеткізу көздерін әртараптандыратынын жариялады.
«Біздің жанармай жеткізушілеріміз осы жазда ешқандай қиындық күтпейді», – деді SAS компаниясының бас талдаушысы Томас Тессен. Оның айтуынша, көптеген әуе компаниялары жанармай бағасы салыстырмалы түрде жоғары болып тұрғанына қарамастан, жағдайды белгілі бір дәрежеде бақылауда ұстап отыр деп есептейді.
Дегенмен, кейбір әуе компаниялары жабдықтаудың сенімділігіне кепілдік берілгеніне қарамастан, жолаушылар экономикалық жағдайға қатысты алаңдаушылық пен шетелде қалып қою қорқынышынан сақтық танытуда. Нәтижесінде кейбір туристер билет брондауды соңғы сәтке дейін кейінге қалдырып немесе ұзақ қашықтықтағы рейстерден бас тартуды таңдап отыр.
