ФРЖ жыл ішінде екінші рет мөлшерлемені төмендетті. Баланс қысқарту тоқтайды
АҚШ-тың Федералдық резерв жүйесі (ФРЖ) негізгі мөлшерлемені жыл ішінде екінші рет 0,25 пайыздық тармаққа төмендетіп, оны 3,75–4% аралығына түсірді. Бұл қыркүйектегі шешімнен кейінгі кезекті жеңілдету болды.
Мөлшерлеменің төмендеуі күтілген жағдай еді. Нарықтар оның болу мүмкіндігін 100%-ға жуық деп бағалаған. Бірақ ФРЖ-ның Ашық нарық операциялары комитетіндегі дауыс беру нәтижелері көбірек қызығушылық тудырды: 12 мүшенің екеуі шешімге қарсы шықты. Стивен Миран мөлшерлемені бірден 0,5 пайыздық тармаққа түсіруді жақтаса, Джеффри Шмид оны бұрынғы деңгейде қалдыруды ұсынды.
ФРЖ сонымен бірге баланс көлемін қысқарту бағдарламасының (сандық қатаңдату, QT) 1 желтоқсанда аяқталатынын жариялады. Пандемия кезінде АҚШ-тың орталық банкі ұзақ мерзімді мөлшерлемелерді төмен деңгейде ұстау және экономиканы қолдау үшін триллиондаған долларлық құнды қағаздарды сатып алу арқылы ірі көлемді ынталандыру бағдарламасын іске қосқан. Соның салдарынан реттеушінің балансы шамамен 9 триллион долларға дейін өскен. 2022 жылдан бастап бұл шара біртіндеп тоқтатылып, активтер көлемі 2,2 триллион долларға азайтылды.
Нарық қалай жауап қатты?
Шешім жарияланғаннан кейін АҚШ-тың негізгі қор индекстері ФРЖ хабарламасына дейінгі өсім қарқынын сақтады: S&P 500 шамамен 0,2%-ға, Nasdaq Composite — 0,55%-ға, ал Dow Jones — 0,3%-ға өсті.
ФРЖ не деді?
Федрезервтің хабарлауынша, «қолдағы көрсеткіштерге» сүйенсек, АҚШ-тағы экономикалық белсенділік орташа қарқынмен өсіп жатыр. Жұмыс орындарының саны биыл баяу көбейген. Жұмыссыздық артқанымен, тамызға дейінгі деңгейі төмен болды. Инфляция биылғы деңгеймен салыстырғанда көтерілген және әлі де жоғары күйінде қалып отыр.
ФРЖ ел экономикасының болашағына қатысты белгісіздік жоғары екенін атап өтті. Сондай-ақ еңбек нарығының нашарлау қаупі артқанын айтты. «Комитет [FOMC] барынша жұмыспен қамту мен инфляцияны 2% мақсатты деңгейге қайтаруға берілген», — делінген мәлімдемеде.
Контекст
Бұл шешім АҚШ үкіметінің жұмысы тоқтаған кезеңде қабылданды, ол бір айға жуық уақыттан бері жалғасып келеді. Осы жағдай ФРЖ-ға әдетте сүйенетін еңбек және тұтыну шығындары туралы толық статистикалық мәліметтерге қол жеткізуге мүмкіндік бермеді. Оның ішінде ФРЖ-ның ең маңызды инфляция көрсеткіші — жеке тұтыну шығындары индексі (PCE) де жоқ болды. Қазан басында ФРЖ төрағасы Джером Пауэлл Комитеттің еңбек нарығындағы тәуекелдерге басты назар аударып отырғанын айтты. Кейінірек инфляция туралы баяндама жарық көріп, онда көрсеткіштер күткеннен төмен болған.
24 қазанда жарияланған тұтынушылық бағалар индексі (CPI) қыркүйекте жылдық инфляция 3%-ға жеткенін көрсетті. Бұл тамыздағы 2,9%-бен салыстырғанда сәл жоғары. Бұл экономистердің болжамынан төмен, бірақ ФРЖ-ның 2% мақсатынан әлі де жоғары. ФРЖ еңбек нарығының әзірге тепе-тең күйде екенін айтқанымен, жұмыс берушілердің жаңа жұмыс орындарын азайтуы немесе жұмысшыларды қысқартуы мүмкін деген қауіп бар. Бұл қауіптерді Amazon-дағы қысқартулар және кейбір штаттардағы жұмыссыздық бойынша өтініштердің көбеюі күшейтіп отыр.
ADP Research мәліметтері бойынша, қыркүйекте АҚШ-тың жеке секторындағы жұмыс орындары 32 мыңға қысқарған. Сонымен қатар, америкалықтардың жаңа жұмыс табуға деген сенімі рекордтық деңгейге дейін төмендеген. Дегенмен, New York Fed жүргізген сауалнамаға сүйенсек, экономика әлі де тұрақты күйде. S&P 500 индексіне кіретін компаниялардың 90%-ға жуығы үшінші тоқсандағы табыс болжамынан асып түскен. Сонымен қатар, екінші тоқсанға арналған қайта қаралған ЖІӨ деректері экономикалық өсім бұрынғы болжамнан жоғары болғанын көрсетті.
ФРЖ-дан не күтіледі?
Goldman Sachs экономисі Дэвид Мериклдің айтуынша, ФРЖ жыл соңына дейін мөлшерлемені тағы 0,25 пайыздық тармаққа төмендетіп, кейін үзіліс жасауы мүмкін. Оның пікірінше, ФРЖ бұрын да «сақтандыру мақсатында» үш рет қатарынан мөлшерлемені төмендеткен. «Өткен тәжірибеге қарасақ, Комитет мөлшерлемені үш рет алдын ала төмендетіп, үшіншісінен кейін жағдай қалыпқа келген болса да, циклды тоқтатуды жөн көрген», — дейді ол.
CME FedWatch деректеріне сәйкес, нарықтағы трейдерлердің 85%-ы желтоқсанда мөлшерлеме тағы да 0,25 пайыздық тармаққа қысқарады деп күтуде. Алайда қаңтардағы болжамдар әртүрлі: шамамен 50% мөлшерлеме өзгермейді десе, 43% тағы бір рет жеңілдетуді күтеді.
