Инвесторлар алтын мен акцияларды «көпіршікке» дейін көтерді
Алтын мен АҚШ акцияларына деген жоғары сұраныс, әсіресе жеке инвесторлар тарапынан, бұл активтерді «көпіршік аймағына» кіргізіп жатыр, деп ескертті Банк халықаралық есеп айырысулары (BIS), оны «орталық банктердің банкі» деп атайды. Ұйымның айтуынша бұл жағдай бағалардың күрт және ретсіз құлау қаупін арттырады. Соңғы 50 жылда алғаш рет алтын мен акциялар бір уақытта осындай аймаққа кірді, делінген есепте.
Егжей-тегжейлі
BIS-тің мәліметінше алтын мен АҚШ акциялары көпіршікке тән белгілер көрсетуде: жеке инвесторлардың «эйфориясы», бағалардың жылдам өсуі және медиа тарапынан қызу талқылау.
Технологиялық алып компаниялардың акцияларындағы ралли «бағаланудың тым жоғары болуы» және бұл түзетудің жалпы нарық пен экономикаға қауіп төндіруі мүмкін деген алаңдаушылық тудырды.
«Соңғы бірнеше тоқсан — кем дегенде 50 жыл ішіндегі алтын мен акциялардың қатарынан көпіршік аймағына түскен жалғыз кезең. Әдетте мұндай фазадан кейін бағалар тез әрі қатты құлайды», — деп жазады BIS.
BIS Монетарлық зерттеулер департаментінің басшысы Хён Сонг Шин Bloomberg-ке берген пікірінде былай деді:
«Алтын соңғы бір жылда тәуекел активтерімен бірге өсіп, тарихтағы «қауіпсіз актив» ретіндегі рөлінен алыстады. Ол қазір әлдеқайда спекулятивті активке айналды».
Бұл неге маңызды және жеке инвесторлар неге басты рөлде
BIS — ықпалды және жабық ұйым, сондықтан оның алтын нарығындағы тәуекелдер туралы ашық мәлімдеуі ерекше оқиға. Себебі ұйымның өзі көптеген центробанктердің алтын саудасын және сақтау процесін қамтамасыз етеді.
BIS-тің мәліметінше соңғы үш айда алтын және АҚШ акцияларына бағытталған қорларға ақша ағымының негізгі бөлігін жеке инвесторлар қамтамасыз етті. Ал институционалды инвесторлар керісінше — АҚШ акцияларына салымды азайтып, алтын үлесін сол күйі ұстап тұр.
BIS ескертеді: жеке инвесторлардың үлкен белсенділігі «топтық психология» әсерін күшейтіп, болашақта бағаның күрт құбылуына әкелуі мүмкін.
FT жазғандай, алтынға арналған ETF-терге ақша ағымы биыл рекорд орнатуы мүмкін.
Контекст
Алтын биыл 60% қымбаттап, 1979 жылдан бергі ең жоғары өсімді көрсетті. Дегенмен қазан айында $4381 деңгейіне жеткеннен кейін баға төмендеп, 8 желтоқсанда шамамен $4200 шамасында саудаланды.
Бағаның көтерілуіне бірнеше фактор: орталық банктердің резервтерді әртараптандыруы, инфляциядан қорқу, мемлекеттік қарыздың өсуі әсер етті.
2022 жылдан бері әлемдік реттеушілер жылына шамамен 1000 тонна алтын сатып алуда, бірақ бағаның тым жылдам өсуі кейбірін актив шектеулеріне байланысты сатуға мәжбүрледі.
Тарихта алтын осындай циклдерді бірнеше рет бастан өткерген.
Мысалы, 1980 жылы инфляция мен Иран мұнай дағдарысы кезінде алтын қымбаттап, 1982 жылға қарай екі есе арзандады. 2008 дағдарысынан кейін 2011 жылы алтын $1830 деңгейіне жетті, бірақ кейін екі жылда 30% төмендеді.
