Марк Мобиус: Инвесторлар Трамптың «тосын сыйларына» иммунитет қалыптастырды

Гренландияны қоршаған соңғы шиеленіс нарықтарда ұзаққа созылған тұрақсыздық туғызған жоқ, – дейді Mobius Capital Partners компаниясының негізін қалаушы Марк Мобиус. Инвестиция саласының ардагерінің айтуынша, инвесторлар Дональд Трамптың болжап болмайтын саясатына үйреніп кетті, ал АҚШ президентінің аралдың мәртебесін өзгерту мүмкіндігі шектеулі.

«Бұл жағдай қаржы нарықтарына іс жүзінде еш әсер етпеді: инвесторлар Трамптың тосын сыйларына иммунитет қалыптастырғандай, ал тарифтер қаупі жойылды», – деп жазды Мобиус Substack платформасындағы блогында. Инвестор нарықтың АҚШ-тағы атқарушы биліктің институционалдық шектеулерін түсінетінін ерекше атап көрсетеді: «Оның толық өкілеттіктеріне қарамастан, президент АҚШ заңдары мен Конгрестің ұстанымымен шектелетіні айқын».

Мобиустың айтуынша, Данияға күш қолдануға немесе әкімшілік қысым жасауға жасалған кез келген әрекет американдық заң шығарушылардың қатты қарсылығына тап болады. «Екі партиялық конгресстік делегация Копенгагенге барып, заң шығарушылардың Гренландияны серіктес әрі одақтас ретінде, «актив» емес деп қарайтынын айқын көрсетті», – деп атап өтті ол.

Инвестор сондай-ақ осы мәселе бойынша АҚШ-тағы саяси бөлінушілікті де атап көрсетеді. «Демократтар Трамптың риторикасын басым көпшілігімен қабылдамайды, ал республикалықтардың реакциясы аралас: кейбіреулері стратегиялық ынтымақтастықты логикалық деп санайды, ал басқалары «тәркілеу» терминін мүлде қабылдамайды», – деп ерекшелейді Мобиус. Ол қаржылық бақылау заң шығарушы биліктің қолында қалатынын еске салады: «Соңында кез келген әскери әрекетке Конгресс рұқсат беруі тиіс, ал бюджетті бақылау арқылы ол мұндай операцияға қаржыландыруды тоқтата алады».

17 қаңтарда Трамп Еуропалық Одақ елдерін Гренландияны бақылауына алу жоспарын қолдамаса, оларға 25%-дық жаңа импорттық баж салығын салумен қорқытты. Инвесторлар акцияларды сату арқылы жауап берді: S&P 500 индексі 2%-дан астамға төмендеп, 2025 жылғы қазаннан бергі ең ірі құлдырауын тіркеді. Сауда соғыстарына ең сезімтал салалар – өндіріс және автомобиль өнеркәсібі – ең көп зардап шекті.

Нарықтың кері бұрылуы 21 қаңтарда Трамптың Давос форумындағы сөзінен кейін орын алды. АҚШ президенті Гренландияны иелену үшін «әскери күшті қолданбайтынын» уәде етіп, тарифтер туралы қауіп-қатерлерден бас тартып, НАТО-мен жақтаулар туралы келісімге қол қоюға ниетті екенін мәлімдеді. Осы жағдайға байланысты S&P 500 және Nasdaq индекстері 1,2%-ға өсіп, шығындарының шамамен жартысын қайтарып алды.

Аралдық егемендік «қызыл сызық» болып қала береді: Гренландияның премьер-министрі Йенс-Фредерик Нильсен мен Дания премьер-министрі Метте Фредериксен меншік құқығын беру жөніндегі кез келген келіссөздерді өткізуден бас тартты.