«Мұнай – тек бір фактор»: экономист АҚШ-та рецессия қаупін неге жоғарылатты?
«Мұнай жалғыз фактор емес»: АҚШ-та рецессия қаупі неге артып жатыр / Фото: anurakss / Shutterstock
Экономист әрі бұрынғы PIMCO бас инвестициялық директоры Мұхамед Эль-Эрианның айтуынша, мұнай бағасының күрт өсуіне байланысты АҚШ-та рецессия ықтималдығы артып келеді, бұл инфляциялық спиральды іске қосуы мүмкін. Оның пікірлері BusinessInsider сайтында жарияланды.
Мәліметтер
Мохамед Эль-Эрианның айтуынша, АҚШ экономикасының рецессияға ұшырау ықтималдығы шамамен 25%-дан 35%-ға дейін өсті. Алайда бұл тек Таяу Шығыстағы қақтығыстың салдарынан емес, сонымен бірге бірқатар басқа да факторларға байланысты. Олардың арасында Эль-Эриан нақты мыналарды атап өтті:
— Мұнай бағасының өсуі инфляцияны қоздырып, «сұраныс шокын» тудырып отыр. Соғыс мұнай бағасының күрт өсуіне әкелді: Brent маркалы мұнай бір аптадан астам уақыт бойы барреліне шамамен 100 доллар деңгейінде тұр. Мұндай өсім АҚШ экономикасында инфляцияны құрылымдық мәселеге айналдыруы мүмкін, деді экономист, мұнайдың әртүрлі салаларда кеңінен қолданылуын және қақтығыс кезінде жабдықтау тізбегіндегі үзілістерді атап көрсетті.
«Бірінші кезең – инфляцияның күрт өсуі, ол сатып алу қабілетін төмендетіп, бизнестің шығындарын арттырады. Екінші кезең – экономикалық өсімнің бәсеңдеуі мен жұмыссыздықтың артуы», – деді ол өзінің пессимистік сценарийін сипаттап және оны АҚШ экономикасына ең басты қауіп деп санайтынын қосты.
— Сонымен қатар, жоғары инфляция қаржы нарықтарындағы бар әлсіздіктерді ушықтыруы мүмкін, — деп ескертті Эл-Эриан, — атап айтқанда жеке несиелік қорлардан қаражат шығарудың артуы, мемлекеттік облигацияларға әлемдік сұраныстың әлсіздігі және акция бағаларының артық бағалануы.
«Егер ірі қаржылық құлдырау болса, ол қаржылық жағдайды қатаңдатып, несиеге қол жеткізуді азайтады. Бұл сұраныс шогына әкеледі», – деді ол. «Конфликт неғұрлым ұзақ жалғасса, осы ықтималдық соғұрлым жоғары болуы мүмкін», – деп қосты Эл-Эриан.
Экономист атап өткендей, АҚШ-та экономикалық өсім мен жұмыспен қамтудың өсуі әлдеқашан бәсеңдей бастаған тұста осы факторлардың барлығы алға шығуы мүмкін. Экономикалық өсім тұрғысынан 13 наурызда 2025 жылғы төртінші тоқсанға арналған АҚШ ЖІӨ-нің болжамы бастапқы 1,4%-дан жылдық 0,7%-ға дейін төмендетілді. Еңбек нарығындағы жағдай да нашарлап барады: ақпанда АҚШ экономикасы 92 000 жұмыс орнын жоғалтты, ал күтілген өсім 50 000-нан астам болған еді. Сонымен қатар, BusinessInsider-дің мәліметі бойынша, соңғы бес жылда жұмысқа қабылдау қарқыны төмендеп келеді.
Контекст
Moody's компаниясының бас экономисі Марк Занди АҚШ-та рецессия қаупі туралы да айтты. 17 наурызда ол егер алдағы апталарда мұнай бағасы жоғары болып қалса, АҚШ-тағы экономикалық құлдырау тек уақыт мәселесі болатынын мәлімдеді. Оның айтуынша, энергия бағасының шарықтауы, ЖІӨ өсімінің бәсеңдеуі және еңбек нарығының салқындауы жағдайында АҚШ-та рецессия болу ықтималдығы қазірдің өзінде 50%-ға жетті.
Сонымен қатар, 17 наурызда Bank of America Securities (BoFA) экономикашысы Антонио Габриэль Таяу Шығыстағы қақтығыстан туындайтын басты қауіп – нарықтардың қазіргі уақытта назар аударып отырған инфляция емес, жаһандық экономиканың энергия соққысына төтеп беру қабілеті екенін айтты. Сонымен қатар ол Иран соққылары салдарынан Парсы шығанағы елдерінде энергия өндіруде қайтымсыз «жоғалтулар» болуы мүмкін екенін атап өтті.
RBC Capital Markets компаниясының тауарлар стратегиясы жөніндегі басшысы Хелима Крофт 16 наурызда Таяу Шығыстағы қақтығыстың ұзақтығы мен оның мұнай бағасына әсері жөніндегі бағалауын қайта қарады. Оның пікірінше, қақтығыс көктемнен әлдеқайда асып өтеді, ал мұнай бағасы 2022 жылы Ресей-Украина қақтығысы басталған кездегі барреліне 128 долларлық рекордтық деңгейден асуы мүмкін.
