Нарық түзетуге піскен. Аналитиктер ықтимал триггерді қалай атайды?

2025 жылы қарқынды өсуден кейін жаһандық нарықтардағы көтеріліс барған сайын осал бола түсуде, деп хабарлайды CNBC -ге сілтеме жасаған талдаушылар. Коррекциялардың ұзақ уақыт болмауы, ірі компаниялардың акцияларындағы капиталдың жоғары шоғырлануы және инвесторлардың тәуекелдерді елемеу әдеті нарықтардың осалдығын арттырып отыр. Осы жағдайға орай, геосаясаттан корпорациялық табыстардың әлсіздігіне дейінгі орташа сыртқы соққы да сатылымдардың тізбекті реакциясын тудыруы мүмкін, – деп есептейді Уолл-стрит.

CNBC жазуынша, қор нарығының ардагерлері 2025 жылы тез өсуден кейін жаһандық көтеріліс ұзаққа созылмауы мүмкін екенін ескертеді. Әлемдік акциялар 2026 жылды салыстырмалы түрде сенімді бастады: дамыған және дамушы нарықтардағы 2 500-ден астам ірі және орташа капиталдандырылған акциялардың көрсеткішін бақылайтын MSCI All Country World Index индексі жыл басынан бері 2%-дан астамға өсті. LSEG мәліметі бойынша, 15 қаңтарда индексі 2025 жылы 20,6%-ға өсіп, рекордтық деңгейге жетті. Алайда CNBC сауалнамасына қатысқан сарапшылардың айтуынша, нарықтар барған сайын осал болуда: түзетусіз ұзақ өсім, компаниялардың жоғары бағалануы мен инвесторлардың сабырлылығы кері шегіну қаупін арттырады.

— Голдман Сакс. Соңғы тоғыз айда елеулі түзетулер болмауы нарықтарды көңіл-күйдің кенеттен өзгеруіне барған сайын осал етеді, – дейді Голдман Сакстың Азия-Тынық мұхиты аймағы бойынша бас акциялар стратегі Тимоти Мо.

«Өте мықты 2025 жылдан кейін, әсіресе азиялық нарықтар үшін, және айтарлықтай түзетусіз тоғыз айдан астам уақыт өткен соң, тарихи сағат соғып тұр — нарық түзетуге іс жүзінде «пісіп» жетті», — деп атап өтті ол. Моның айтуынша, соңғы 15–35 жылда нарықтар әдетте әр сегіз-тоғыз ай сайын 10%-дан немесе одан да көп түзетулерге ұшыраған. «Қазір бұл орын алған жоқ. Егер геосаяси тәуекелдердің артуы түріндегі катализатор пайда болса, инвесторлар құлдырауға дайын болуы керек», – деп ескертеді сарапшы.

Mo қазіргі инвесторлар көңіл-күйін химиялық тәжірибеге теңеді: «Тамшы-тамшы ештеңе болмайды — сосын кенеттен соңғы тамшы түсін өзгертеді. Нарықтар геосаяси тәуекелдерді олар шынымен маңызды болғанға дейін елемейді. Дегенмен, сарапшы жалпы алғанда оң көзқараста қалып отыр, әсіресе азиялық акцияларға қатысты, бірақ жоғары бағаланғандықтан және қызып кеткен көңіл-күй салдарынан түзетулер қатал болуы мүмкін екенін ескертеді, сондықтан тәуекелдерді басқару басты орынға шығады.

— Шваб орталығы. Шваб қаржылық зерттеу орталығының макроэкономикалық зерттеулер бөлімінің басшысы Кевин Гордон түзету қаупі артқанын мойындайды, бірақ бұл міндетті түрде ұзақ уақыт бойы бағаның төмендемеуінен емес. Оның айтуынша, бағалар жоғары болғанда және нарық сезімі эйфорияға жақындағанда тереңірек құлдырау ықтималдығы артады. Сонымен бірге, сарапшының айтуынша, тек оптимизм нарықты кері бұруға әдетте жеткіліксіз — теріс катализатор қажет. Оның пікірінше, триггер кез келген нәрсе болуы мүмкін: геосаяси оқиғалар немесе экономикалық саясаттағы өзгерістер, сондай-ақ корпоративтік есеп беру аясында инвесторлардың көңілі толмаушылығы.

Гордон атап өткендей, несиелік карта пайыздық мөлшерлемелеріне шектеулер енгізу немесе геосаяси шиеленістің күшеюі сияқты шаралар корпоративтік пайданың айтарлықтай төмендеуіне немесе облигация кірістілігінің күрт өсуіне әкелсе, акцияларға қысым жасауы мүмкін.

Сарапшы сонымен қатар жасанды интеллект бумының тұрақтылығын белгісіздіктің негізгі факторларының бірі ретінде атап көрсетеді. Нарықтар гиперскалаторлардың (ірі технологиялық компаниялардың) капитал шығындарының қарқынды өсуінің тікелей пайда өсіміне айналатынына барған сайын күмәнмен қарайды. «Бұл әрдайым солай бола бермейді», – деп атап өтті ол, нарық көшбасшылығының қазірдің өзінде шағын және орта компанияларға қарай ауыса бастағанын қосты.

— BCA Research. Miroslav Aradski, BCA Research компаниясының жаһандық инвестициялық стратегия жөніндегі вице-президентінің орынбасары, S&P 500 индексінің 185 күн бойы 10%-ға төмендемегенін атап өтті. Бұл өздігінен алдағы түзетудің белгісі емес, – дейді сарапшы, – алайда нарықтағы ұзақ уақыт бойы сақталған тыныштық инвесторлардың қырағылығын әлсіретуі мүмкін екенін ескертеді. Атап айтқанда, Арацкий АҚШ нарығында барған сайын танымал болып келе жатқан «TACO» стратегиясын атап өтті — бұл «Trump Always Chickens Out» («Трамп әрдайым қорқады») деген сөздердің қысқартылған атауы — ол инвесторлардың АҚШ президентінің қатаң мәлімдемелері ақыр соңында компромистермен алмастырылады деген сенімін көрсетеді.

«TACO» стратегиясында терең парадокс бар: нарықтық тәртіптің болмауы Трампқа ықтимал тұрақсыздандыру әрекеттеріне көбірек мүмкіндік береді. Бұл келесі дағдарыс алдыңғысынан да ауқымды болуы мүмкін екенін білдіреді, – деп ескертеді Арадский.

— Freedom Capital Markets. Техникалық тұрғыдан алғанда , Freedom Capital Markets компаниясының бас нарықтық стратегі Джей Вудстың айтуынша , нарықтар «кейінгі кезеңдегі [өсу] циклдің» классикалық белгілерін көрсетіп отыр. CNBC жазуынша, компаниялардың жоғары табысы акция бағаларының тұрақты өсуіне әрдайым әкеле бермейді, ал нарықтық көшбасшылық ең ірі компаниялардың тар шеңберінде шоғырланған.

«Негізгі индекстер қазіргі уақытта бүйірлік бағытта саудаланып жатыр, ал нарық жалпы алғанда кең әрі тұрақты күйінде қалып отыр», – деп атап өтті Вудс, инвесторлардың назары шағын капиталданған компанияларға, сондай-ақ материалдар мен энергетика салаларына ауып жатқанын көрсетіп. Сонымен бірге ірі технологиялық компаниялардың динамикасындағы кез келген үзіліс нарыққа пропорционалды емес күшті әсер етуі мүмкін. «Nasdaq 100 индексі қазан айынан бері өзінің рекордтық деңгейін жаңартқан жоқ және ірі индекстердің ішінде бірінші болып түзету кезеңіне өтуі мүмкін», – деді ол.

Инвесторлар геосаяси шиеленістің өршуін негізінен елемей отыр, өйткені олар соңғы оқиғаларды — соның ішінде Гренландия мәселесі бойынша АҚШ пен ЕО арасындағы қақтығысты — ұзақ мерзімді қауіп емес, БАҚ-тың назар аударуы деп қабылдайды, деп хабарлайды CNBC. АҚШ президенті Дональд Трамп Еуропалық тауарларға салынатын баж салығы жөніндегі ұстанымын жұмсартып, S&P 500 индексі 24 қаңтарда алты айдан бері алғаш рет қатарынан екінші аптаға төмендегенге дейін нарықтар да сәл өсті. Дегенмен, АҚШ қор нарығы рекордтық көрсеткіштерге салыстырмалы түрде жақын деңгейде қалып отыр.