Рационалдылық шектері: дот-ком дағдарысын болжаған гуру неге жасанды интеллектіні көпіршік деп есептемейді

Жасанды интеллекттің ықтимал қауіптері туралы пікірталастарға қарамастан, инвесторлар осы технологияға ақша құюды жалғастыруда, бұл саланың 50 ірі компаниясын бақылайтын Bloomberg индексінің өсуімен дәлелденеді. Oaktree Capital Management компаниясының негізін қалаушылардың бірі Говард Маркс қазіргі жағдайды «баға көпіршігі» деп атауға әлі дайын емес. Bloomberg-пен сұхбатында ол жасанды интеллектке қатысты шудың болжамды бәс болуы да, қазіргі уақытта бағаланбаған актив болуы да мүмкін екенін, ал қазіргі сәтте оларды бір-бірінен сенімді түрде ажырату мүмкін еместігін айтты. Дегенмен, оның пікірінше, бұл жасанды интеллектке инвестиция салуды мүлдем жоққа шығаруға негіз емес.

Говард Маркс – Oaktree Capital инвестициялық фирмасының құрылтайшыларының бірі. Ол акциялар нарығы туралы өз көзқарастарын баяндайтын «мемо» (жазбалар) арқылы танымал. 2000 жылы «Bubble.com» атты жазбасында ол дот-ком көпіршігі жарыла бастағанға дейін небәрі үш ай бұрын технологиялық акциялардың жақын арада құлдырауын болжап, Уолл-стриттің назарын аударды. Уоррен Баффет әрқашан Маркстың ақпараттық бюллетенін оқитынын және одан әр жолы жаңа нәрсе үйренетінін айтқан.

Маркстың айтуынша, 2022 жылғы қазан айынан бері АҚШ нарығында оптимизм үстемдік етіп келеді: осы кезеңде S&P 500 индексінің құны екі еседен астам өсті. Мұның бір себебі – жасанды интеллектке қатысты жасалған шулы дау-дамай, бірақ Маркс инвесторлардың көңіл-күйін АҚШ экономикасының мықтылығына және 2008–2009 жылдардағы қаржы дағдарысынан бері нарық шынымен ауыр құлдырауларға ұшырамағанына байланыстырады.

Маркстың айтуынша, ұзақ уақыт бойы ірі ауытқуларсыз өткен кезең инвесторларды өсімді негізгі сценарий ретінде қабылдауға мәжбүр етті. Нәтижесінде теріс сигналдар олардың күтулеріне аз әсер етеді, ал бағалар активтердің ішкі құнынан жоғары болуға бейім. Мұндай кезде басты сұрақ – қазіргі бағалаулар компаниялардың болашақ пайдасымен сәйкес келе ме?

Маркс қазіргі уақытта инвесторлардың жасанды интеллектіге деген үміттері шынымен де асыра сілтенген бе, жоқ па, анықтау мүмкін еместігіне сенеді. Әзірге ешкім бұл технологияның қаншалықты кеңінен енгізілетінін, оның экономикаға қандай әсер ететінін немесе жасанды интеллект бизнестерінің қандай пайда табатынын сенімді түрде бағалай алмайды.

Құн талдауын жақтаушы Маркстың айтуынша, компанияның іскерлігі AI-ге неғұрлым көп тәуелді болса, болашақта қанша табыс табатынын бағалау соғұрлым қиын болады. Дәстүрлі компаниялар үшін мұндай болжамдарды сенімдірек жасауға болады; технологиялық компаниялар үшін – сенімділігі төмен. Microsoft пен Amazon сияқты гиперскалерлерді бағалағанда тек жасанды интеллекттің болашағына ғана емес, сонымен қатар қазірдің өзінде пайда әкелетін басқа да ірі бизнес салаларына сүйенуге болады. Тек жасанды интеллектке бағытталған стартаптарды бағалау қиынырақ: олардың көпшілігі әлі қаржылық нәтижелерін жариялаған жоқ, бизнесі технологияға тәуелді — ал пайда болжамдары негізінен болжамдарға негізделген.

Дегенмен, Маркстың айтуынша, жасанды интеллект компанияларын бағалау кезіндегі жоғары белгісіздік нарықтың олардың әлеуетін асыра бағалап жатқанын білдірмейді. Маркстың айтуынша, жасанды интеллект экономикаға нарықтың қазіргі күтуінен де көп үлес қосуы мүмкін, ондай жағдайда инвесторлардың қазіргі бағалаулары тіпті тым төмен болып шығуы ықтимал. Сондықтан Маркс сенімді болжамдардың жоқтығын жасанды интеллекттен мүлде бас тартуға себеп деп санамайды: керісінше, бұл инвестициялық стратегияны таңдауға және осы идеяға бөлінетін капитал көлеміне әсер етуі тиіс.

Маркс белгісіздіктің өзін нарықтың иррационалдылығының дәлелі деп санамайды. Оның пікірінше, егер технологияның экономикалық әсері күтулерден асып кетсе, жасанды интеллектіге қатысты қазіргі оптимизм ақырында жеткіліксіз болып шығуы мүмкін. Маркс айтады: сенімді болжамдардың болмауы инвесторларды осы секторға инвестиция салудан бас тартуға мәжбүр етпейді; керісінше, бұл олардың инвестициялық құралын таңдауына және позиция көлеміне әсер етуі тиіс. Oaktree Capital Management компаниясының құрылтайшыларының бірі инвесторларға өз болжамдарына қаншалықты сенімді екендерін бағалап, содан кейін ғана жоғары кіріс алу мақсатында тәуекелге баруға дайын ба екендерін шешуге кеңес береді.

Маркс жасанды интеллектке инвестиция салу мәселесімен ғана емес, сонымен бірге бұл технологияның жұмыспен қамтуға әсерімен де алаңдайды. Ол жасанды интеллект жұмыс орындарының жоғалуына және, салдарынан, салық түсімдерінің азаюына әкелуі мүмкіндігін жоққа шығармайды. Маркс үкімет жасанды интеллекттің дамуы мен оның экономикаға әсерінің ықтимал сценарийлерін зерттейтін арнайы жұмыс тобын құруы керек деп есептейді.

Oaktree өзі жасанды интеллектіні жұмыс құралы ретінде қазірдің өзінде пайдаланып отыр. Маркс бойынша, компания оны деректерді ұйымдастыру және алдын ала талдау үшін қолданады, бірақ инвестициялық шешімдерді әлі де адамдар қабылдайды.