Рецессия мен инфляциядан бөлек: Уолл-стриттің жаңа «қара аққуы» қандай?
Freedom Broker АҚШ акциялары нарығы үшін күтпеген, бірақ аса маңызды оқиға — «қара аққу» ретінде рецессияны немесе инфляцияның жаңа толқынын емес, американдық модельдің бірегейлігі мен тұрақтылығына деген сенімнің жоғалуын атады. Бұрынғы басты «қара аққуларға» 11 қыркүйектегі терактілер мен 2008 жылғы дағдарыс жатады. Мұндай күйзелістерді болжау өте қиын болғанымен, көпшілікке қолжетімді инвестициялық стратегиялар арқылы олардан сақтануға болады, деп есептейді MarketWatch.
Егжей-тегжейлі
Freedom Broker-дің 2025 жылдың үшінші тоқсанына арналған «Стратегиялық шолуында» АҚШ нарығы үшін ықтимал «қара аққу» ретінде инвесторлардың «америкалық ерекшелікке» деген сенімін жоғалтуы аталды. Дональд Трамптың саясаты және соған байланысты саяси тәуекелдердің өсуі инвесторларда федералды бюджеттің үлкен тапшылығын ақтаудың қисындылығына күмән тудырып, долларды әлсіретуі мүмкін.
Бұл тәуекел АҚШ экономикасына әрдайым тән, бірақ оны дәл болжау қиын: көбіне қауіп шынайыдан жоғары көрініп, жалған сигналдар туындайды. Дегенмен Freedom Broker сарапшыларының пікірінше, қазір оның жүзеге асу ықтималдығы сәл артқан: келесі бір жылда мұндай «қара аққу» АҚШ-та 1% ықтималдықпен пайда болуы мүмкін.
Сарапшылар АҚШ-та жақын арада рецессия басталады деп сенбейді. Қазіргі үрдістер бойынша рецессияның жылдық ықтималдығы бар-жоғы 1,9% деп бағаланған. Бірақ егер күтпеген жаңа күйзеліс болса, бұл көрсеткіш 10%-ға дейін өсуі мүмкін деп ескертті Freedom Broker.
Негізгі сценарийлер
Базалық сценарий: 2025 жылдың үшінші тоқсанында АҚШ экономикасы жоғары импорттық баж салығына бейімделеді: рецессия болмайды, бірақ инфляция біршама өсіп, ЖІӨ өсімі жылдық есепте 1,8%-ға, ал төртінші тоқсанда 1,5%-ға дейін баяулайды. Еңбек нарығы теңгерімді болып қалады, жұмыссыздық 4,4% деңгейінде сақталады, ал жалақы өсімі 2024 жылғы 4,1%-дан 3,3–3,5%-ға дейін төмендейді. Федрезерв 2025 жылы бір рет, 2026 жылы екі рет мөлшерлемені төмендетіп, экономиканың қалпына келуін қолдайды. Freedom кең тараған нарық күтулеріне қарағанда абайырақ болжап отыр: фьючерстік бағаларға ФРС биыл екі мәрте мөлшерлемені төмендетеді деген болжам енгізілген.
Оптимистік сценарий: Баж салығының инфляциялық әсері әлсіз болады, экономика тұрақты өсіп, үшінші тоқсанда 1,9%, төртінші тоқсанда 2,2% өсім көрсетеді, ал еңбек нарығы нашарламайды. Жалақы өсімі біртіндеп баяулайды. Егер жағдай сәтті дамыса, Федрезерв 2025 жылдың төртінші тоқсанында мөлшерлемені төмендету циклін бастап, ЖІӨ өсімі 2026–2028 жылдары 2,4%-ға дейін жеделдейді.
Пессимистік сценарий: Сауда шиеленісі күшейіп, баж салығы 18–20%-ға дейін өседі, бұл инфляцияны арттырып, ЖІӨ өсімін 2025 жылдың үшінші және төртінші тоқсанында 0,7–0,9%-ға дейін баяулатады. Жұмыссыздық өседі, ал жалақы өсімі тауар бағасының қымбаттауынан қалып қояды (3% жалақы өсімі, 3,9% инфляция), бұл тұтынуды әлсіретеді. Рецессия күтілмесе де, қалпына келу баяу әрі ұзаққа созылады.
Дәл осы пессимистік сценарий АҚШ-та «қара аққу» қаупін тудыруы мүмкін, деп пайымдады Freedom.
«Қара аққу» қашан пайда болды?
2007 жылы жазушы Нассим Талеб ұсынған «қара аққулар» теориясында қоғамға немесе нарықтарға терең әсер ететін сирек әрі күтпеген оқиғалар туралы айтылады — мұндай оқиғаларды көбінесе кейін, болғаннан кейін ғана түсіндіруге тырысады. АҚШ қор нарығы тарихындағы классикалық «қара аққуларға» 11 қыркүйектегі терактілер, доткомдардың күйреуі және 2008 жылғы қаржы дағдарысы жатады. Олардың әрқайсысы инвесторларды қапыда қалдырып, нарықта шок туғызып, экономикада маңызды өзгерістердің басталуына себеп болды.
«Қара аққудан» қалай сақтануға болады?
«Қара аққулар» теориясының мәні – мұндай күтпеген оқиғаларды болжау емес (бұл іс жүзінде мүмкін емес), оларға алдын ала дайындалу: активтерді әртараптандыру және тәуекелдерді хеджирлеу арқылы. Дәстүрлі тәуекелдерді басқару тәсілдерінен айырмашылығы, Талеб «штанга» стратегиясын (Barbell Strategy) ұсынған. Оның мәні – бір мезгілде аса консервативті және аса агрессивті болу, ал қалыпты агрессивті немесе қалыпты консервативті болмау.
Мысалы, портфельдің негізгі бөлігін АҚШ қазынашылық облигацияларына салып, сол облигациялардан түскен пайызды S&P 500 индексіне колл-опциондар сатып алуға жұмсау ұсынылады, деп жазады MarketWatch. Егер қазынашылық облигациялар мерзімі соңына дейін сақталса, негізгі капиталда шығын болмайды, ал опциондар арқылы инвестор нарық өсімінің бір бөлігін пайдалана алады.
Биржалық инвестициялық қорлар (ETF) осындай стратегияларды көпшілікке ыңғайлы етеді. Мысалы, Amplify BlackSwan Growth & Treasury Core қоры активтердің 90%-ын қазынашылық облигацияларға, 10%-ын S&P 500 индексіне колл-опциондарға орналастырады. Мұндай стратегияның орташа жылдық табыстылығы 6,8% — ал S&P 500-де 8,4%. Осылайша, «қара аққудан сақтану» инвесторға жылына шамамен 1,6 пайыздық тармаққа қымбатқа түседі, бірақ қазіргі құбылмалы нарық жағдайында бұл құн ақталған, деп атап өтеді MarketWatch.
Биржалық басылым тағы бір «штанга» стратегиясын келтіреді: индекс қорының акцияларына инвестиция жасап, капиталдың бір бөлігін пут-опциондар сатып алуға бағыттау. Мысалы, Swan Hedged Equity US Large Cap қоры. Мұнда да «сақтандыру құны» жылына 1,6 пайыздық пункт шамасында.
