Ryanair жанармай дағдарысы кезінде «Армагаддонға» дайындалды

Ирландиялық арзан әуе тасымалдаушысы Ryanair жанармай дағдарысынан туындайтын «Армагаддон» жағдайына арналған шұғыл жоспар дайындады, бірақ компания қазіргі уақытта қалыпты режимде жұмыс істеп тұр, – деді әуе компаниясының бас қаржы директоры Нил Сорахан CNBC-ге берген сұхбатында. Оның айтуынша, Ryanair жазға қажет жанармайдың 80%-ының бағасын алдын ала бекітіп қойған. Алайда керосин бағасының өсуі, ұшақтарды техникалық қызмет көрсету шығындары мен экипаж жалақысының өсуі салдарынан компанияның жылдық шығындары әлі де өсуі мүмкін.

Ақпан айының соңынан бері Ормуз бұғазы жабық болуына байланысты – бұл авиациялық отынның бағасын дерлік бір түнде екі есе арттырды – Ryanair жазғы маусымға қажет отынның 80%-ының бағасын барреліне 67 долларға бекіткеніне қарамастан, немесе тоннасына шамамен 668 доллар — соғыс басталғаннан кейін жанармай шығындарын «бірнеше жүз миллион» еуроға арттыруға мәжбүр болды. Нил Сорахан бұл туралы CNBC-ге берген сұхбатында айтты. Ол шығындардың нақты сомасын атаған жоқ. Алайда ол әуе компаниясының жақын арада рейстерді тоқтату жоспары жоқ екенін мәлімдеді.

«Бізде Армагеддонға ұқсас жағдайға арналған резервтік жоспарлар бар ма? Әрине, бар, бірақ ондай жағдайға дейін жетеміз деп ойламаймын», – деді Сорахан. «Қазіргі уақытта біз барлық рейстерді жазғы кестеге сәйкес жоспар бойынша орындап жатырмыз және қыс бойы толық қуатымызды сақтауды жоспарлап отырмыз», – деп қосты ол. «Қыста,» компанияның бас менеджері сөзін жалғастырды, «соғыс басталар алдында-ақ қиындық көрген әлсіз тасымалдаушылардың кейбірі банкроттық шегіне таяп қалуы мүмкін деп ойлаймын.»

Сорахан Ryanair өз бизнесін қолдау үшін қандай нақты шаралар қолданғанын ашып айтпады. Әуе компаниясының басшылығы жазғы маусымға отын қажеттілігінің 80%-ын хедждеуі, сондай-ақ Ормуз бұғазындағы блокаданың жалғасуы фонында Ryanair-ге бәсекелестеріне қарағанда елеулі артықшылық береді деп есептейді. Алайда төмен шығынды тасымалдаушы қалған 20%-дық керосинді қазіргі спот-бағамен сатып алуға мәжбүр, ал бұл бағалар қазір күрт өсті. Осыған және қызметкерлер мен техникалық қызмет көрсету шығындарының өсуіне байланысты Ryanair 2027 қаржы жылында бірлік шығындарының «орташа бір таңбалы пайыздық мөлшерге» — шамамен 4–6%-ға өсуін күтеді.

Тасымалдаушы компанияның басшылығы болашақ пайдаға қатысты нақты болжамдар жасауға әлі тым ерте деп мәлімдеді. Bloomberg атап өткендей, мұның себебі – бағалардың жоғары құбылмалылығы, жабдықтаудың тұрақсыздығы және Таяу Шығыстағы қақтығыстың қанша уақытқа созылатыны туралы толықтай анықсыздық.

Ryanair қазіргі уақытта реактивті отынмен жабдықталуына «тым қатты алаңдамайды», себебі Еуропаның Ормуз бұғазына тәуелділігі азайып келеді, – деді Корахан: жабдықтаушылар қазір АҚШ-тан, Венесуэладан, Бразилиядан және басқа елдерден мұнай алуда. «Қазір біз өте құбылмалы мұнай нарығында тұрмыз. Егер бірнеше айға артқа қарасақ, жабдықтау мәселелеріне қатысты кейбір алаңдаушылықтарымыз болған шығар, бірақ қазір біз осы жазда [авиациялық отын тұрғысынан] мұнаймен ешқандай проблема болмайтынына барған сайын сенімдіміз», – дейді ол.

АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы аясында жаһандық нарықтағы реактивті отын бағасы барреліне 85–90 доллардан 150–200 долларға дейін шарықтады.

Сонымен қатар дүйсенбі күні Ryanair наурызда аяқталған соңғы қаржылық жылдың нәтижелерін жариялады. Әуе компаниясы таза пайданың жылдық өсімін 40%-ға арттырып, шамамен 2,3 млрд еуроға ($2,7 млрд) жеткізді, ал жолаушылар саны 4%-ға өсіп, 208,4 млн-ға жетті. Алайда компанияның кірісі жыл сайын 11%-ға төмендеп, 15,54 млрд еуроға ($18,09 млрд) жетті.

Әуе компаниясының жоспарларына сәйкес, ол ағымдағы қаржылық жылында 216 миллион жолаушы тасымалдайды, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 4%-ға көп.

Ryanair қазіргі уақытта жанармай үстемеақысын (әуе компаниялары билет бағасына қосатын қосымша тұрақты үстеме) енгізуді жоспарламайды, – деді Сораахан, – дегенмен ол: «Билет бағаларының көтерілмейтініне уәде берген жоқпыз», – деп қосты. Біздің стратегиямыз – «белсенді жүктеме коэффициенті, пассивті табыстылық». Қарапайым етіп айтқанда, біз бағаларды ұшақтарымызды толық жүктеу үшін реттейміз, сондықтан соңғы билет бағасын негізінен жолаушы мен оның төлеуге деген дайындығы анықтайды.

Жылдық есебін жариялағаннан кейін 18 мамырда Дублиндегі сауда кезінде Ryanair акциялары 3,6%-ға төмендеді, бірақ кейін шығындарын өтеумен қатар, жазып отырған сәтте символдық 0,05%-ға өсті. Жалпы алғанда, жыл басынан бері компанияның нарықтық капитализациясы шамамен 25%-ға төмендеді. 18 мамырдағы алдын ала саудада Nasdaq-тағы Ryanair акциялары 3,3%-ға өсті; жыл басынан бері олар 26%-дан астамға төмендеді.

Ирландияда компанияның акцияларын бақылайтын 19 талдаушының 16-сы арзан әуе тасымалдаушының акцияларын сатып алуды ұсынады, ал үшеуі оларды ұстауды кеңес береді. Ryanair акцияларының орташа мақсатты бағасы – 31,45 евро – Дублиндегі соңғы жабылу бағасына қарағанда шамамен 43%-ға өсуді білдіреді.