Сенімділік үшін сыйақы. SpaceX-тің IPO-сынан миллиардтаған доллар кім табады?

Bloomberg есептеулеріне сәйкес, SpaceX компаниясының бастапқы жария ұсынысы (IPO) кезінде оның бағалауы қазіргі 1,25 триллион дол лардан 2 триллион долларға дейін өссе, бұл Элон Масктің ішкі шеңберіндегі адамдарға және компанияның алғашқы инвесторларына миллиардтаған доллар табыс әкеледі. Олардың қатарында SpaceX президенті Гвинн Шотвелл, компанияның бас қаржы директоры Брет Джонсен және Масктың ұзақ мерзімді серіктестері Антонио Грaсиас пен Люк Носек бар.

Гвинн Шотвелл SpaceX компаниясына 2002 жылы қосылды: бастапқыда ол Falcon 1 зымыранының ұшырылулары бойынша коммерциялық келісімдерге жауапты болды, ал 2008 жылы компания президенті және бас операциялық директоры қызметіне тағайындалды. Шотвелл SpaceX-тегі 12,4 миллион акцияны тікелей және екі траст арқылы иеленеді. Сонымен қатар оған SpaceX акциялары бойынша 4,7 миллион опцион берілген, бірақ қазіргі уақытта олардың тек бір бөлігін ғана жүзеге асыра алады. «Мен Илонмен жұмыс істегенді жақсы көремін. Оның шынымен де әзіл сезімі тамаша. Ол маған өз жұмысымды еркін әрі икемді түрде атқаруға мүмкіндік береді», – деді ол Time басылымына. Bloomberg мәліметі бойынша, оның SpaceX-тегі қазіргі үлесі 1 млрд долларға бағаланады, ал компанияның нарықтық капитализациясы 2 трлн долларға жеткенде оның үлесі 2 млрд долларға дейін өседі.

— Брет Джонсен Broadcom және Mindspeed Technologies компанияларында жұмыс істегеннен кейін 2011 жылы SpaceX-тің бас қаржы директоры қызметіне тағайындалды. 2025 жылғы желтоқсанда дәл сол Джонсен SpaceX қызметкерлеріне IPO-ның негіздемесін түсіндірді: «Мақсат – біз керемет нәтиже көрсетіп, нарықтар қолайлы болса, IPO айтарлықтай капитал тартуға мүмкіндік береді». Bloomberg-тің бағалауы бойынша, қазіргі уақытта Джонсеннің үлесі 695 миллион долларға бағаланады, ал SpaceX-тің бағалауы 2 триллион долларға дейін өссе, оның үлесі 1,4 миллиард долларға жетеді.

— Антонио Грaсиас, Valor Equity Partners компаниясының негізін қалаушысы, онжылдар бойы Масктың компанияларындағы ең сенімді инвесторлардың бірі болып қала берді. Bloomberg есептеулері бойынша, оның SpaceX-тегі қазіргі үлесі 5,9 миллиард долларға бағаланады және IPO-дан кейін 11,5 миллиард долларға дейін өсуі мүмкін. Financial Times Valor қорларының бағалауын кеңейтіп көрсетеді: Valor Equity Partners компаниясының басшысы және SpaceX директорлар кеңесінің мүшесі Антонио Грaсиас бірнеше қор арқылы 503 миллион SpaceX акциясын басқарады, олардың құны 70 миллиард доллар немесе одан да көп болуы мүмкін.

— Люк Носек — Масктың ұзақ жылғы досы, PayPal және Founders Fund-тың құрылтайшыларының бірі, SpaceX-тің алғашқы венчурлік инвесторларының біріне айналып, 2008 жылы компанияның директорлар кеңесіне қосылды. Агенттіктің есептеулері бойынша Носектің үлесі қазіргі уақытта 2,5 миллиард долларды құрайды және егер SpaceX-тің бағасы 2 триллион долларға жетсе, ол 5,3 миллиард долларға дейін өсуі мүмкін.

SpaceX директорлар кеңесінің басқа мүшелерінің үлестері кішірек, бірақ әлі де едәуір: венчурлік инвестор Айра Эренпрейс 1,37 миллион акцияға ие, олардың құны шамамен 250 миллион долларды құрауы мүмкін. Business Insider-дің мәліметінше, венчурлік капитал фирмасы DFJ Growth-тың негізін қалаушы Рэнди Глейн шамамен 278 000 акция ұстайды, олардың құны шамамен 50 миллион долларды құрайды.

Бірақ осы үлестердің ешқайсысы Масктің өз акцияларымен салыстыруға келмейді — ол SpaceX компаниясының 5,1 миллиард акциясын, яғни шамамен 41%-ын иеленеді. Тіпті компания 1,75 триллион доллар бағалаумен қор нарығына шықса да, бұл акциялардың құны шамамен 700 миллиард долларды құрайды, ал Маск өзі триллион долларлық байлыққа ие алғашқы адамға айналып, алдағы бірнеше жыл бойы жалғыз болып қала беруі мүмкін.

SpaceX IPO проспектісі жарияланғаннан кейін 15 күннен соң, яғни 4 маусымда инвесторлармен кездесулер сериясын бастай алады. Акциялар нарығындағы дебют 12 маусымға күтілуде — SpaceX акциялары Nasdaq биржасында SPCX тикерімен саудаланады. Бұл листинг тарихтағы ең ірі болады: SpaceX кемінде 80 миллиард доллар тартуды көздейді, бұл жеті жыл бұрын Saudi Aramco орнатқан рекордтан үш есе көп.