Сот Трамптың баж салығын қайта күшіне енгізді
АҚШ-тың Федералдық апелляциялық соты 29 мамыр, бейсенбі күні президент Дональд Трамп енгізген «кері» баж салығын уақытша күшінде қалдырды. Бұл шешім салықты бұғаттаған АҚШ-тың халықаралық сауда жөніндегі төменгі соттың шешімінен бір күннен кейін қабылданды. Төменгі сот сатысы жоғары мөлшерлемелерді енгізу тәсілін заңсыз деп таныған еді. Енді баж салығы уақытша болса да, қолданыста қала бермек.
Егжей-тегжейлі
29 мамырда Федералдық апелляциялық сот Трамп енгізген баж салығын уақытша күшінде қалдырып, оларды бір күн бұрын бұғаттаған төменгі соттың шешімін тоқтатты. Бұл — Трамп әкімшілігі сұратқан әкімшілік шегерім. Енді әкімшілік 9 маусымға дейін сотқа қажетті құжаттар мен дәлелдерді ұсынуы тиіс. Осыдан кейін сот келесі әрекеттер жөнінде шешім қабылдайды. Енді әкімшілік 9 маусымға дейін сотқа қажетті құжаттар мен дәлелдерді ұсынуы тиіс. Осыдан кейін сот келесі әрекеттер жөнінде шешім қабылдайды.
Күтілгеннен де жылдамырақ қабылданған бұл жаңа шешім Трамп әкімшілігіне қысқа мерзімді үзіліс беріп отыр, деп жазады Yahoo Finance.
Нарық қалай қабылдады?
Апелляциялық соттың шешімі туралы хабарға инвесторлар айтарлықтай реакция білдірмеді, алайда 28 мамыр кешкісін баж салығының жойылуы жөніндегі жаңалықтан кейін фьючерстік нарықта байқалған эйфорияны да сақтап қалу мүмкін болмады. Бейсенбі күні таңертең S&P 500 индексі 0,9%-ға көтерілсе де, күнді 0,4% өсіммен аяқтады. Нарық одан жоғары көтеріле алмады, себебі инвесторлар бірінен соң бірі жарияланып жатқан сот шешімдері аясында сақтық танытып отыр, деп жазады CNBC.
Nasdaq Composite технологиялық индексі күн ішінде 1,5%-ға дейін өсті, бірақ сауда қорытындысында 0,4% плюсті көрсетті. Ал көгілдір фишкалар индексі DJIA күнді 0,28% өсіммен аяқтады.
Сауда саясаты саласындағы Трамптың өкілеттігіне қатысты белгісіздік шетелдік әріптестермен жаңа келісімдерге қол жеткізуді қиындатуы мүмкін. Бұл өз кезегінде мамыр айының басында АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы сауда келісіміне қол қойылғаннан кейін және Қытаймен уақытша бітім орнаған соң нарықта пайда болған оптимизмді әлсіретуі мүмкін, деп жазады MarketWatch.
Сарапшылар пікірі
«Меніңше, нарық әрі қарай да пинболдағы шар тәрізді әрі-бері секіріп тұрады — сот шешімдері, президент жарлықтары және олардың қайта қаралуы арасында. Бұл — саясатты қалыптастыру кезінде тұрақты заң шығару процесін айналып өткенде орын алатын жағдай. Атқарушы жарлықтарды пайдалану сізді толығымен соттардың еркіне байлап қояды — олар сіздің әрекеттеріңізді мақұлдай ма, шектей ме, әлде мүлде жоя ма. Нәтижесінде нарықтар тұйыққа тіреледі де, хаос пен белгісіздік туындайды», — деді Reuters агенттігіне Potomac River Capital инвестициялық директоры Марк Спиндэл.
«Нарық сауда тақырыбына дерлік назар аудармайтын болды, себебі жағдай күн сайын және әржақтан өзгеріп жатыр. Трейдерлер мұндай жаңалықтарға барынша жылдам әрекет етеді — аз да болса артықшылық алуға үміттеніп. Алайда акциялар нарығында байлық бір күндік қозғалыстармен емес, компанияларға ұзақ мерзімді инвестициялар арқылы қалыптасады. Бір күн — теңіздегі бір тамшы ғана», — деді Ingalls & Snyder компаниясының аға инвестициялық стратегi Тим Гриски агенттікке.
«Маңыздысы — баж салығының басым бөлігі бұған дейін-ақ тоқтатылған. Олар шілде басына дейін «мұздатылған» күйінде қалады, ол уақытта Трамп жариялаған 90 күндік шегерім аяқталады. Сондықтан қазір трейдерлер сот жүйесіне жағдайды анықтауға уақыт беріп отыр. Нарықтың ендігі кез келген реакциясы бұрынғыдай өткір бола қоймайды, әсіресе 2 сәуірден кейін байқалған құбылмалылықпен салыстырғанда. Дегенмен сауда әлі де секірмелі әрі тұрақсыз күйінде», — деп түсіндірді Monex USA сауда жөніндегі директоры Хелен Гивен.
Алда не болмақ?
Трамптың Конгрессті айналып өтіп, баж салығын енгізуге мүмкіндік беретін басқа да тетіктері бар — соның ішінде Сауда туралы заңның 232 және 301-баптарын пайдалану арқылы. Алайда бұл жолы Ақ үй тарифтерді негіздеу үшін Халықаралық төтенше экономикалық өкілеттіктер туралы заңға (International Emergency Economic Powers Act, IEEPA) сүйеніп, миграция мен есірткі трафигі секілді қауіп-қатерлерді негізге алғанымен. Алайда бұл дәлелдерді сәрсенбі күні төменгі сот қабылдамады.
Заңгерлердің пікірінше, істің тағдыры әлі де белгісіз күйінде: апелляциялық сот төтенше өкілеттіктерге қатысты ережелерді басқаша түсіндіруі мүмкін, деп жазады Yahoo Finance. Ал Ақ үй өкілдері өздерінің сауда бастамаларының заңдылығын АҚШ Жоғарғы сотына дейін барып қорғауға ниетті екенін ескертті.
Сонымен қатар олар қазіргі тәсіл бұғатталса, Трамп дәл сол баж салығын басқа заңдық механизмдер арқылы жүзеге асыратынын атап өтті. Бірақ бұл уақытты талап етеді, деп жазады Bloomberg. Жаһандық экономиканы түбегейлі қайта құру үшін сауда саясатын құрал ретінде пайдалануға ұмтылатын президент үшін балама жолдар жедел шешім бола алмайды: кейбірі ұзаққа созылатын бюрократиялық рәсімдерді қажет етсе, енді біреулері қолданылу ауқымы мен мерзімі жағынан қатты шектелген, деп түсіндіреді агенттік.
