Таңғы шолу: Таяу Шығыста шиеленіс өсіп, мұнай қымбаттады, БАӘ биржалары жабық

Brent маркалы шикі мұнай 13%-дан астам, ал WTI шамамен 10%-ға өсті, себебі Иран жағалауындағы Ормуз бұғазы арқылы тасымалдауға қауіп төнді, осы арқылы әлемдік мұнайдың шамамен 25%-ы және сұйытылған табиғи газдың (LNG) елеулі бөлігі өтеді. Goldman Sachs егер осы өткел арқылы газ тасымалы бір айға тоқтаса, Еуропадағы бағалар 130%-ға дейін өсуі мүмкін деп ескертуде. Осы және басқа да тақырыптар 2 наурыз таңертеңгі маңызды оқиғалар шолуымызда қарастырылған.

Yahoo Finance-тың хабарлауынша 2 наурызда сауданың алғашқы минуттерінде АҚШ пен Израиль Иранға соққы беріп, Тегеран жауап қайтарғаннан кейін мұнай фьючерстері күрт өсті. Brent маркасы 13%-ға қымбаттап, баррелі 82 доллардан асты, ал WTI шамамен 10%-ға қымбаттап, 70 доллардан асты. Алтын қауіпсіз актив ретінде 2%-дан астамға өсті, ал доллар нығайды. Нарық аймақтағы жабдықтау мен энергетикалық инфрақұрылымға қатысты тәуекелдерді ескеріп отыр.

Негізгі фактор – әлемдік мұнайдың шамамен бестен бір бөлігі (тәулігіне шамамен 15 миллион баррель) өтетін Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалдауға төнген қауіп болды. Соққылар танкерлерге әсер етті, кейбір компаниялар жөнелтулерді тоқтатты және жүк тасымалы күрт азайды. Порталдың мәліметінше бұғазды толық жаппай жабу болмаса да, осы бағыттағы жүк тасымалындағы үзілістер нарықтан күніне 8 миллион баррельге дейін мұнайды алып тастап, сақтандыру мен тасымал шығындарын арттыруы мүмкін.

БАӘ билігі АҚШ пен Израильдің соққыларына жауап ретінде Иранның зымырандық және дрондармен шабуылдары салдарынан нарықта дүрбелең туындамау үшін 2 және 3 наурызда Абу-Даби мен Дубай қор биржаларын жабатынын хабарлады, деп жазады Bloomberg. Реттеуші жағдайды бақылауды жалғастыратынын және қажет болған жағдайда қосымша шаралар қабылдайтынын айтты.

БАӘ нарығының нарықтық капитализациясы шамамен 1,1 трлн АҚШ долларын құрайды (әлемде 19-орын, дамушы нарықтардағы ірі және орташа капиталданған акцияларды бақылайтын MSCI EM индексіндегі үлесі 1,4%). Сарапшылар жылжымайтын мүлік, туризм және банк секторында, соның ішінде Emaar сияқты әзірлеушілерде тәуекелдер бар екенін ескертеді. Агенттік атап өткендей, елде сауданы тоқтату – сирек қолданылатын шара, әдетте тек ерекше жағдайларда қолданылады.

Yahoo Finance-тың хабарлауынша АҚШ пен Израильдің Иранға жасаған соққылары мен Тегеранның жауап соққылары салдарынан туындаған құбылмалылықтан кейін биткоин бағасы 67 000 доллардан төмен түсіп, соңғы тәулікте шамамен 1%-ға арзандады. Аптаның соңында баға 63 255 долларға дейін төмендеп, кейін қысқа мерзімде 68 000 доллардан жоғары көтерілді. Ethereum шамамен 3%-ға төмендеп, шамамен 1 950 долларға саудаланды. АҚШ акцияларының фьючерстерінің төмендеуі мен мұнай бағасының күрт өсуі нарыққа қысымды күшейтті.

Сарапшылар геосаяси сатылымдар көбінесе ұзақмерзімді экономикалық салдарға әкеп соқпаса, қалпына келуге мүмкіндік тудыратынын атап көрсетеді — басты тәуекел ретінде мұнай мен жабдықтаудың бұзылуы қала береді, деп жазады басылым. Жыл басынан бері биткоин 23%-ға арзандап, қазан айындағы 126 000 долларлық рекордынан әлдеқайда төмен деңгейде тұр. Тіпті оптимистік болжамдар бойынша жылдың екінші жартысында қалпына келуден бұрын бағасы 50 000 долларға дейін төмендеуі мүмкін.

Еуропа мен Азиядағы газ бағалары геосаяси тәуекелдерге арналған үстемені ескермейді, бірақ егер Ормуз бұғазы арқылы тасымалдау бір айға тоқтатылса, бағалар 130%-ға өсіп, бір миллион британдық жылу бірлігіне 25 долларға дейін жетуі мүмкін, деп хабарлайды Goldman Sachs талдаушылары. Олардың ұстанымын Bloomberg келтірді. Әлемдегі сұйытылған табиғи газдың (LNG) шамамен бестен бір бөлігі, негізінен Катардан, осы бұғаз арқылы өтеді, бұл оны нарық үшін аса маңызды етеді.

Егер бұл бұзылулар екі айдан астам уақытқа созылса, Еуропадағы бағалар MWh-ға 100 еуродан асып кетуі мүмкін, бұл сұраныстың айтарлықтай төмендеуіне әкеледі, – деп ескертеді Goldman Sachs. Алайда АҚШ нарығына әсері шектеулі болады деп күтілуде: ел сұйытылған табиғи газдың ірі таза экспортері болып қала береді, ал сұйыту қуаты қазірдің өзінде дерлік толық жүктемемен жұмыс істеп тұр.

— Жапонияның кең ауқымды Topix индексі 1,44%-ға төмендеді, ал Nikkei 225 индексі 1,72%-ға төмендеді.

— Гонконгтың Hang Seng индексі 1,9%-ға төмендеді. Қытай материгінің CSI 300 индексі 0,35%-ға өсті.

— Корей қор биржасы мерекелерге байланысты жабық.

— Австралияның S&P/ASX 200 индексі іс жүзінде өзгеріссіз қалды.

— S&P 500 фьючерстері 1,03%-ға, Nasdaq Composite фьючерстері 1,27%-ға және Dow Jones Industrial Average фьючерстері 0,98%-ға төмендеді.