Тенге тәуекел факторы ретінде: ең ірі уран өндірушісінің акциялары неге арзандап бара жатыр

Әлемдегі ең ірі уран өндірушісі Kazatomprom компаниясының акциялары Лондон қор биржасында (LSE) соңғы аптада шамамен 20%-ға арзандады. Компанияның акция бағасы 6 мамырдан бастап бір акцияға 90 доллардан (ең жоғары көрсеткіш) төмендей бастады және жарияланған кезде 70,5 долларға дейін түсті. Акция бағасының бір күндік ең үлкен төмендеуі 12 мамырда тіркелді, сол кезде ол 8,27%-ға төмендеді.

Әлемдік нарықтағы ірі бәсекелестер аз әсерленді: 6 мен 13 мамыр аралығында Канаданың Cameco компаниясының акциялары 1,88%-ға төмендеді. Paladin Energy акциялары 7,07%-ға, ал Energy Fuels акциялары 6,01%-ға төмендеді.

8 мамырда зерттеу ескертпесінде (Oninvest-ке қолжетімді) JP Morgan Kazatomprom акциялары бойынша ұсынысын «Сатып алу» деңгейінен «Бейтарап» деңгейіне төмендетіп, 2026 жылғы алғашқы жартыжылдық нәтижелері жарияланбас бұрын оларды «мүмкін болатын теріс катализаторлар бақылау тізіміне» қосты. Инвестициялық банктің сарапшылары түсіндіргендей, «әлемдік ядролық энергетиканың қайта өрлеуі» мен уран бағасының өсуіне қарамастан, компания мұнай, көлік және шығыны көп материалдар, сондай-ақ 2025 жылы шығындарының 15%-ына дейінгі үлеске ие болған күкірт қышқылының бағасының өсуі салдарынан инфляциялық қысымға ұшырауда. Kazatomprom шығындарының басым бөлігі теңгемен есептеледі, ал жыл басынан бері теңге шамамен 10%-ға нығайып, бір долларға шаққанда 463 теңгеге жетті. Алайда пайда болжамы 540 теңгелік айырбас бағамы негізінде жасалған.

Қосымша теріс фактор – минералды шикізатты өндіру салығының өсуі, ол Қазақстанда өндіріс көлемі мен уран бағасына байланысты 9%-дан 12–14%-ға дейін көтерілді.

«Жыл басынан бері 50%-дан астам өскеннен кейін Kazatomprom акциялары 2026–2027 жылдарға тиісінше EV/EBITDA көрсеткіштері бойынша 12,3х және 9,9х коэффициенттерімен саудаланып жатыр, ал олардың ұзақ мерзімді орташа көрсеткіші шамамен 7-ге жақын», – делінген JPMorgan есебінде. Модель жаңартылғаннан кейін Kazatomprom компаниясының 2026–2028 жылдарға арналған EBIT пен таза пайда бойынша болжамдары негізінен айырбас бағамының әсерінен орта есеппен 10–15%-ға төмендеді. Алайда инвестициялық банк 2027 жылғы желтоқсанға арналған мақсатты акция бағасын бұрынғы $83-тен $90-ға дейін көтерді. Сарапшылар мұны 2035 жылдан кейінгі геологиялық барлау жұмыстарының арқасында компанияның өсу әлеуетімен байланыстырады.

Тенге нығайғаны біраз мәселе тудырады, себебі компания уранды доллармен сатады, ал шығындары теңгемен есептеледі, – дейді Freedom Finance Global компаниясының талдаушысы Данияр Оразбаев. Алайда ол машиналар мен жабдықтар әдетте импортталатындықтан, капиталдық шығындарды қысқарту бұл әсерді ішінара өтеуі мүмкін деп есептейді.

Kazatomprom әлемдік уран өндірудің шамамен 40%-ын құрайды. Компанияның барлық кен орындары Қазақстанда орналасқан. Kazatomprom акциялары Астана халықаралық биржасында және Лондон қор биржасында саудаланады. Мемлекет компанияның шамамен 75%-ын бақылайды, ал қалған 25%-ы еркін айналымда.

Сәуірдің басында Bank of America Kazatomprom акцияларын 2026 жылға арналған «10 дамушы нарық акциясы» тізіміне енгізіп, мақсатты бағасын 100 АҚШ доллары деңгейінде белгіледі. Сарапшылар Қытайдың сұранысы арқасында жыл соңына қарай уранның фунтына бағасы 135 долларға дейін өседі деп күтті. Алайда соңғы үш айда баға фунтына 83–87 доллар аралығында сақталды.

Басқа инвестициялық банктер Казатомпромның болашағына сақ қарады: наурыз айында Canaccord Genuity акцияларға «сатып алу» ұсынысын сақтап қалды, бірақ мақсатты бағасын 98 АҚШ долларынан 95 АҚШ долларына төмендетті.